Terwijl de omstreden ‘buitenlandse-agentenwet’ Georgië de afgelopen maanden in tweeën dreigde te splijten, maakte de verdeeldheid dinsdag plaats voor nationale vreugde. Tot ieders verrassing wist het Georgische elftal zich te plaatsen voor de knock-outfase van het Europees kampioenschap.
Op een Europees eindtoernooi was Georgië er nog nooit bij, laat staan op een wereldkampioenschap. Dat het Kaukasische land überhaupt meedoet, mocht al een verrassing genoemd worden. Van alle deelnemende landen staat Georgië met plek 74 het laagst op de wereldranglijst van de Fifa.
Maar terwijl een topland als Kroatië na de groepsfase roemloos de aftocht blaast, is het sprookje voor Georgië nog niet voorbij. Met een 2-0 zege op Portugal wist het Georgische elftal zich woensdag te plaatsen voor de laatste zestien, als een van de beste nummers drie. Dat Portugal met een B-elftal aantrad, maakte voor de Georgiërs niets uit. Dansend verlieten de spelers woensdagavond het stadion in Gelsenkirchen.
Twitter bericht wordt geladen...
Aan het thuisfront was de feestvreugde zo mogelijk nog groter. Na het laatste fluitsignaal barstte een volksfeest los in de straten van hoofdstad Tbilisi. Op het Vrijheidsplein verzamelden zich honderden toeterende auto’s, terwijl fans in het grote standbeeld op het plein klommen om de winst te vieren.
Over de auteur
Thom Canters is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Hoe anders was dat de afgelopen maanden, toen datzelfde plein, op een steenworp afstand van het parlement, meermaals het toneel was van felle protesten tegen de zogeheten buitenlandse-agentenwet. Volgens deze wet, naar Russisch model, moeten organisaties die ten minste 20 procent van hun financiering uit het buitenland ontvangen, zich registreren als ‘organisatie die de belangen van een buitenlandse mogendheid dient’.
Critici vrezen dat regeringspartij Georgische Droom de wet zal gebruiken om kritische geluiden de mond te snoeren, precies zoals president Poetin in Rusland ook doet. Maar bovenal drijft de wet Georgië in de richting van Rusland, en daarmee verder weg van het gedroomde lidmaatschap van de Europese Unie, tot grote onvrede van de demonstranten.
De grootschalige protesten, die veelal met geweld uiteengedreven werden, en zelfs een presidentieel veto van de prowesterse leider Salome Zoerabisjvili mochten evenwel niet baten: eind mei wist Georgische Droom de wet definitief door het parlement te drukken.
De verhitte discussie over de wet bereikte ook het nationale elftal. ‘Ik ben diep geraakt door wat er vandaag de dag in mijn land gebeurt’, schreef Chvitsja Kvaratschelia, sterspeler van Napoli en Georgië, begin mei op sociale media. ‘Het is moeilijk voor mij om dit allemaal te zien. Ik wil duidelijk zeggen dat we het verdienen om deel van Europa te zijn, en dat niets ons daarin zou moeten belemmeren.’ Onder anderen doelman Giorgi Mamardashvili en middenvelder Zuriko Davitashvili vielen hem bij.
Vanuit Georgische Droom was toen nog hevige kritiek te horen op de steun van Kvaratschelia voor de demonstranten. ‘Jouw statement is gebruikt door de oppositie’, zo zei oud-voetballer Micheil Kavelasjvili, die zich bij de regeringspartij Georgische Droom heeft aangesloten. ‘Dát is hoe de burgeroorlog in de jaren negentig begon.’
Maar na woensdag heeft die vijandige taal plaatsgemaakt voor een massale lofzang. ‘De jongens hebben ons echt een wonder gegeven’, zei Georgische Droom-premier Irakli Kobakhidze dinsdagavond. Parlementariërs van zijn partij dosten zich tijdens een door de oppositie geboycotte plenaire sessie in het parlement donderdag uit met sjaals en vlaggen van het nationale elftal.
De steenrijke oligarch Bidzina Ivanisjvili, erevoorzitter van Georgische Droom, loofde zelfs 30 miljoen Georgische lari (omgerekend bijna 10 miljoen euro) uit aan het team voor hun prestatie. Ivanisjvili, alom gezien als de machtigste man van het land, groeide de afgelopen maanden uit tot het gezicht van de pro-Russische koers van zijn partij. Nu lijkt hij maar al te graag te willen profiteren van de nationale trots op het Georgische elftal.
Datzelfde is overigens ook te zien bij de politieke rivalen van Georgische Droom. President Zoerabisjvili liet zich woensdag in de spelerstunnel in Gelsenkirchen gretig fotograferen met de blije spelers, onder wie ook Kvaratschelia. ‘Vandaag zijn we allemaal Georgië!’, schreef ze op sociale media.
Terwijl de regering en een verenigde oppositie de messen slijpen voor de parlementsverkiezingen van oktober, zorgt het sprookje van het nationale elftal zo voor een tijdelijke wapenstilstand.
Hoe lang die nog voortduurt, is de vraag. In de achtste finales, aanstaande zondag, treffen de Georgiërs in Spanje een formidabele tegenstander. Niet alleen is Spanje een van de weinige toplanden die in topvorm lijkt te verkeren, toen zij de degens kruisten in de kwalificaties voor het EK in 2023 leed Georgië tweemaal een afgetekende nederlaag. ‘Spanje is waarschijnlijk het beste team van de eerste ronde’, blikte coach Willy Sagnol een dag na de feestvreugde al vooruit. ‘Dus dit zal opnieuw een grote uitdaging voor ons.’
Maar wat het eindstation ook mag zijn, tevreden zijn de spelers sowieso. ‘Het vervult je met trots om voor je land uit te komen’, zei Kvaratschelia na de overwinning op Portugal. ‘We hebben geschiedenis geschreven.’
Dat de voetballerij een wereld is van dagkoersen, bewijst Georges Mikautadze. Een half jaar geleden moest de Georgische aanvaller nog op huurbasis vertrekken bij Ajax, momenteel staat zijn naam bovenaan de topscorerslijst van dit EK.
In augustus vorig jaar haalde toenmalig technisch directeur Sven Mislintat de kleine Franse Georgiër naar Ajax, dat zestien miljoen euro overmaakte aan het Franse FC Metz. Na negen officiële wedstrijden en nul doelpunten voor de Amsterdammers keerde Mikautadze in januari op huurbasis terug bij zijn oude club.
Met een doelpunt en een assist tegen Portugal was de aanvaller afgelopen woensdag de gevierde man na de historische 2-0 zege, die Georgië een plek in de volgende ronde opleverde.
Mikautadze scoorde voor de derde poulewedstrijd op rij en greep voorlopig de koppositie in het topscorersklassement. Met minstens een doelpunt in elke EK-groepswedstrijd voegde hij zich bovendien in een illuster rijtje: slechts acht spelers, onder wie Cristiano Ronaldo, Ruud van Nistelrooij en Michel Platini, gingen de Ajax-flop voor.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant