In de theatermarathon The Second Woman verbreekt Georgina Verbaan in 24 uur tijd honderd keer haar relatie. Zo’n uitputtende tour de force kun je maar tot op zekere hoogte voorbereiden, en precies dat maakt het spannend. Voor publiek, maar zéker ook voor haarzelf.
‘Je vindt me niet goed genoeg.’ Met die woorden zal actrice Georgina Verbaan (44) straks op het podium haar relatie verbreken. Niet één, maar honderd keer, in 24 uur tijd. In de theatermarathon The second woman speelt ze voortdurend dezelfde korte, intieme afscheidsscène, steeds met een andere, voor haar onbekende tegenspeler.
De voorstelling is van vrijdag- tot zaterdagmiddag eenmalig te zien in de Amsterdamse Stadsschouwburg of via een livescreening in de nabijgelegen bioscoop Tuschinski, als slotact van Holland Festival, het prestigieuze podiumkunstenfestival. Het stuk is bedacht door de Australische theatermakers Anna Breckon en Nat Randall en wordt sinds 2017 in meerdere landen opgevoerd. Verbaan treedt onder anderen in de voetsporen van actrice Ruth Wilson, die de veeleisende rol vorig jaar in Londen vertolkte.
Over de auteur
Sander Janssens is theaterjournalist voor de Volkskrant. Hij schrijft recensies, interviews en achtergrondartikelen.
In de theaterwereld kwam de keuze voor Verbaan voor deze uitputtende, experimentele performance in het highbrow theatercircuit als grote verrassing. Nog steeds kent het grote publiek haar in eerste instantie als de balsturige Hedwig Harmsen uit Goede tijden, slechte tijden. Deze aardse verschijning, die waar mogelijk de nodige humor in de dagelijkse soap pompte, werd direct door het televisiekijkende jarennegentigpubliek omarmd.
Als ze in 2000 na twee seizoenen de serie verlaat, wordt ze aanvankelijk vooral gecast voor komische rollen in het meest luchtige spectrum van het romantische feelgoodgenre. Zoals in de proppers-romcom Costa! (2001) als de naïeve tienernerd Janet, die met haar Kipling-tas, gebreide muts en gebrande Songfestival-cd’s zichzelf categorisch voor schut zet. Later volgen vergelijkbare personages in films als Volle maan (2002), Pista! (2003) en Mannenharten (2013).
Maar Verbaan heeft meer in haar mars. Met smeuïgere rollen, zoals de opzichtig flirtende en onbeschaamde Lena in de tv-serie ’t Schaep met de 5 pooten, bewijst Verbaan zich als een uitstekend comédienne – iets waar zéker niet op neergekeken hoeft te worden. Maar het aanbod aan boeiende rollen blijft, ook tot haar eigen frustratie, lange tijd dungezaaid.
Verbaan heeft zich lang moeten losweken van het imago waarmee de start van haar carrière haar heeft opgezadeld: de springerige losbol die met grote, onbenullige ogen de wereld om haar heen gadeslaat. In interviews blikt ze niet graag terug op die beginperiode. Ze noemt het een erfenis uit een ander leven. ‘Ik vond er geen hol meer aan, al die rollen’, zei ze tegen de Volkskrant naar aanleiding van haar rol in Mannenharten. ‘Zo’n lief vrouwtje, bah, zo saai. Ik word ouder, dus ik wil ook rollen die daarbij passen: hoe ouder de vrouw, hoe lastiger het leven.’
Dus gaat ze actief op zoek naar gelaagdere rollen. Die vindt ze bijvoorbeeld in 2015 in De Surprise, de zwarte komedie van Mike van Diem over een depressieve, afgestompte man (Jeroen van Koningsbrugge) die op de valreep van zijn leven verliefd wordt.
Verbaan laat hier met de prettig ongrijpbare Anne ook een andere kant van haar acteurschap zien. Ze verknoopt haar bekende lichtvoetigheid aan een vleugje mooi ingehouden zwaarte. Haar geladen blikken verhullen gaandeweg een toenemend loyaliteitsconflict – zonder dat ze overigens aan spelplezier inboet, getuige een aantal vrolijk-weldadige gangsterscènes. Later volgen gelukkig meer interessantere rollen, bijvoorbeeld in succesvolle series als Klem en Maud & Babs.
The Second Woman wordt niet haar toneeldebuut. Eerder speelde ze in onder meer in Molières De ingebeelde zieke (2011) en Oogverblindend (2005) van Cyrus Frisch. Toch is het alweer ruim acht jaar geleden dat ze voor het laatst op de planken stond, in de rommelige en helaas tamelijk oppervlakkige voorstelling Venus (2006). Daarin speelde ze Vanda: een actrice die tijdens een auditie tegenover een dominante regisseur (Jeroen Spitzenberger) komt te staan. Gaandeweg verschuiven de machtsverhoudingen: Vanda ontpopt zich tot masochistische meesteres die haar regisseur op ruwe wijze onderwerpt, maar zelf ook graag onderworpen wordt.
Het verbaast niet dat ze relatief weinig toneelrollen op haar conto heeft: Georgina Verbaan is iemand die graag controle houdt. In interviews wordt ze liever niet te persoonlijk. Over de moeizame band met haar moeder praat ze zo min mogelijk, en ook over haar angsten en depressies blijft ze liever aan de oppervlakte. Op de filmset staat ze bekend als extreem perfectionistisch.
Des te verrassender is het dat ze op het Holland Festival deze uitdaging aangaat. Festivaldirecteur Emily Ansenk is vol vertrouwen en roemt Verbaans ‘gevoel voor humor, timing en veelzijdigheid als actrice’. De afgelopen weken vertelde Verbaan in verschillende kranten hoe ze zich voorbereidt op deze tour de force: goed slapen, geen alcohol of sigaretten. In de weken ervoor drinkt ze geen koffie, zodat de cafeïne tijdens de voorstelling optimaal effect heeft.
Daarnaast zal ze ongetwijfeld vooraf een aantal spelingangen bedenken, waarbij ze onder meer kan putten uit haar eigen veelzijdige carrière. Van de naïeve flierefluiter en de gulle comédienne tot de manipulatieve en gevaarlijke Vanda, die naar hartenlust speelt met macht en onderwerping: ze zullen vast op een bepaalde manier terugkomen, ergens in die 24 uur.
Maar zo’n theatrale uitputtingsslag kun je maar tot zekere hoogte voorbereiden. Op enig moment zal de vermoeidheid toeslaan. Dan zal controlfreak Verbaan de teugels noodgedwongen moeten laten vieren en wellicht meer van zichzelf laten zien dan ze wil. Dan staat er niet alleen maar iets op het spel voor het personage, maar vooral voor Verbaan zelf.
3x Georgina Verbaan
• Georgina Verbaan is vernoemd naar het personage Miss Georgina (gespeeld door actrice Lesley-Anne Down) uit de dramaserie Upstairs, Downstairs, een van de lievelingsseries van haar moeder.
• Ze heeft een dochter van 13 jaar. Tegen de Volkskrant zei ze: ‘Mensen vragen me dat weleens: hoe is het nu, om alleenstaande moeder te zijn? Gatver, ben ik dat? Het klinkt zo treurig, maar zo ervaar ik het helemaal niet.’
• Behalve met haar dochter woont Verbaan samen met haar drie katten. Op X schreef ze: ‘Sinds mijn dochter een tiener is, ruiken mijn katten naar de Douglas.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant