De beoogde nieuwe bewindslieden op Defensie willen de Nederlandse ‘voortrekkersrol’ inzake steun aan Oekraïne voortzetten. ‘Het is belangrijk dat Nederland de aanjagersrol blijft spelen’, zei Ruben Brekelmans (VVD), de aanstaande minister van Defensie tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer.
Gijs Tuinman (BBB), beoogd staatssecretaris, zei dat ook bij hem de steun aan Oekraïne ‘als een huis’ staat, nadat Laurens Dassen (Volt) hem eraan herinnerde dat zijn partij de moties die deze steun uitspreken, niet altijd heeft gesteund. ‘Dus geen twijfel, de voortrekkersrol past ons goed.’ Tuinman, een gedecoreerde veteraan, zei dat ‘we ontwaken uit een droom van naoorlogs pacifisme’ en dat ‘Oekraïne, Israël en Taiwan wellicht het voorgerecht’ zijn, maar dat Nederland en andere Navo-bondgenoten wellicht het hoofdgerecht zijn.
Brekelmans noemde het steunen van Oekraïne essentieel. ‘Oekraïne brengt op dit moment dagelijks het hoogste offer, er vallen dagelijks doden, zij verdedigen ook onze vrijheid.’ Volgens Brekelmans zal steeds gekeken moeten worden ‘hoe we Oekraïne zo effectief mogelijk kunnen steunen naarmate de oorlog zich ontwikkelt. Dat levert soms voor Defensie ook dilemma’s en discussies op.’ Als voorbeeld noemde hij de luchtafweer. ‘Je wilt graag Oekraïne maximaal steunen, maar je hebt ook je eigen grondgebied te verdedigen.’
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Volg alles over de kabinetsformatie hier
Gevraagd naar zijn recente kritiek op commandant der strijdkrachten (cds) Onno Eichelsheim wegens diens kwalificatie van het Israëlische optreden in Gaza als ‘in het algemeen disproportioneel’, zei Brekelmans dat hij dat deed vanuit zijn positie als buitenlandwoordvoerder en VVD-kamerlid. ‘Juist in deze discussie wegen woorden heel nauw’, zei Brekelmans, ‘vaak omdat ze ook een juridische betekenis hebben. In de Kamerdiscussie daarna werd onderscheid gemaakt tussen het militaire en politieke oordeel. Wat Eichelsheim gaf, was een militair oordeel. Maar ik vond het belangrijk te horen dat het politieke of juridische oordeel van het kabinet daar niet door veranderd is. Wat mij betreft is deze discussie daarmee afgehandeld.’
Gijs Tuinman (BBB), die na het optreden van Eichelsheim in Buitenhof de minister naar het Vragenuur riep, zei het goed te vinden dat militairen in uniform zich tegenwoordig kunnen uitspreken in het openbaar, en zei tevreden te zijn dat staatssecretaris Christophe van der Maat Eichelsheim ‘rugdekking’ had gegeven voor zijn uitspraken in de Kamer. ‘In deze tijd van wanorde en onveiligheid is een commandant der strijdkrachten – in vol uniform zichtbaar in de samenleving, die daar spreekt op basis van autoriteit – cruciaal en essentieel.’
Tuinman riep in herinnering dat hij generaal Eichelsheim ‘al bijna twintig jaar kent’ en ook in 2006 in Afghanistan militaire operaties met hem heeft uitgevoerd. ‘Toen vloog Eichelsheim Apache-helikopters. Ik was met een aantal speciale eenheden op de grond en toen hebben we best wel met elkaar gevochten. Er zijn ook wat dingen gebeurd die soms ook wel op het randje zitten. En daar hebben we met elkaar soms in de Ops Room, waar de vliegers altijd bij elkaar zitten, flink wat woorden met elkaar gehad. Maar het is goed soms elkaars ugly face te zien en daarna weer de hand te kunnen schudden.’
Op een vraag van Hanneke van der Werf (D66) welke dingen op het randje waren, antwoordde Tuinman dat het ‘ethisch-moreel kompas’ bij Nederlandse militairen goed is ontwikkeld. Maar zulke operaties zijn altijd ‘op het scherp van de snede’, aldus Tuinman. ‘Je bent altijd met te weinig mensen, te weinig spullen, op de verkeerde plek – je hebt vaak maar 20 procent van de informatie die noodzakelijk is. Dus vaak is het wel koorddansen.’ De vliegers denken dan dat ze in de lucht het overzicht hebben, de mensen op de grond denken dat ook, aldus Tuinman. ‘Soms kan dat achteraf tot flinke discussie leiden, maar zo’n uitlaatklep is ook goed’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant