Kamervoorzitter Martin Bosma (PVV) zal maandag niet aanwezig zijn bij de jaarlijkse herdenking van het slavernijverleden. Ninsee, het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden, heeft de uitnodiging ingetrokken vanwege zijn omstreden uitspraken over het onderwerp.
Ninsee en Bosma zijn donderdag tot de conclusie gekomen dat zijn aanwezigheid bij de herdenking onverstandig is. ‘De herdenking moet niet over mij gaan, maar over het slavernijverleden’, laat Bosma via zijn woordvoerder weten. Het is de eerste keer dat een Kamervoorzitter niet welkom is.
Over de aanwezigheid van Bosma was de afgelopen weken veel te doen. Organisaties en nazaten van tot slaaf gemaakten vonden de aanwezigheid van de PVV’er ongepast vanwege omstreden uitspraken die hij in het verleden heeft gedaan over het koloniaal verleden en de slavernij.
Bosma zei onder meer de excuses voor het slavernijverleden te willen terugdraaien. Hij noemde de aandacht voor de donkere kanten van het koloniaal verleden gedram. ‘Ik wil niet bewust gemaakt worden. Stop daarmee’, zei hij eerder. Ook vergeleek hij het slavernijmuseum met ‘een antiblank haatpaleis’ en noemde hij de antikoloniale vrijheidsstrijder Tula ‘een crimineel’.
Een petitie die Bosma opriep weg te blijven van de herdenking, werd ondertussen meer dan twintigduizend keer ondertekend. In een aan Bosma gerichte brief die aan de petitie werd toegevoegd, werd de Kamervoorzitter erop gewezen zich al twintig jaar schuldig te maken aan het verspreiden van een ‘expliciet racistische ideologie’ waarin ‘witte suprematie’ centraal staat. Van Bosma is bekend dat hij aanhanger is van de omstreden racistische omvolkingstheorie. ‘De aanwezigheid van Martin Bosma op 1 juli is een klap in het gezicht van allen voor wie deze dag een intense betekenis heeft’, staat in de brief.
Hoewel Bosma niet van plan was gehoor te geven aan de oproep is hij nu van mening veranderd. Na een gesprek met het bestuur van Ninsee is ‘gezamenlijk overeengekomen’ dat de uitnodiging wordt ingetrokken. ‘Ik heb hem gevraagd notie te nemen van de onrust en te reflecteren op zijn woorden’, aldus Ninsee-voorzitter Linda Nooitmeer. ‘Hij heeft duidelijk gemaakt dat hij een scheiding ziet tussen zijn rol als Kamervoorzitter en Kamerlid. Dat laatste ziet hij als een gepasseerd station.’
Hoewel de uitnodiging gericht is aan het instituut van Kamervoorzitter, ziet Nooitmeer ook dat niet iedereen in de samenleving die scheiding van ambt en persoon kan maken. ‘Woorden doen ertoe. Ja, we hebben instituties in Nederland, maar ik kan heel goed begrijpen dat er een roep vanuit de samenleving is om de uitnodiging in te trekken. In dit geval kunnen we het instituut niet los zien van de persoon.’
Maandag is het precies een jaar geleden dat in navolging van premier Rutte de koning niet alleen excuses aanbood voor de rol van Nederland, maar ook voor de rol van zijn familie in de slavernijhandel. De stap, 150 jaar na de feitelijke afschaffing van de slavernij, luidde het begin van het herdenkingsjaar in. Ook werd besloten een fonds van 200 miljoen euro in het leven te roepen, bedoeld voor projecten die bewustwording over het slavernijverleden moeten stimuleren.
Dat herdenkingsjaar wordt nu dus niet afgesloten in bijzijn van Bosma. Met het intrekken van de uitnodiging verwacht Nooitmeer dat Bosma’s aanwezigheid niet als een donkere wolk boven de dag zal hangen. ‘Ik ben blij dat we een rustige en waardige herdenking kunnen houden die in het teken van onze voorouders staat’, aldus Nooitmeer. ‘Het is belangrijk dat we tot een mooie afsluiting van het herdenkingsjaar komen. De kans daartoe is 99 procent toegenomen.’
De ingetrokken uitnodiging straalt ook af op de Tweede Kamer. Een Kamermeerderheid koos er in december vorig jaar voor om Bosma tot voorzitter te benoemen. Toen was al lang en breed bekend hoe hij over het slavernijverleden en omvolking dacht. Dat weerhield de Kamer er niet van hem alsnog tot eerste vertegenwoordiger van de Kamer te verheffen. Voor de meerderheid gaf de doorslag dat hij Kamerdebatten op ordentelijke wijze weet te leiden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant