Met temperaturen van ruim 30 graden is het woensdag de eerste lokale tropische dag van 2024. Eindelijk zomer, denken veel mensen, terwijl dit soort temperaturen vroeger nog uitzonderlijk waren. De mens lijkt snel te wennen aan de warmere dagen die klimaatverandering met zich meebrengt.
Misschien vond je het vandaag te heet en bleef je lekker binnen in de koelte. Maar misschien was je net als veel lezers op NUjij juist ook wel blij met de zomer die "eindelijk" ons land heeft bereikt.
Want zo zal de warmte door veel mensen worden ontvangen. Na het extreem natte voorjaar schijnt de zon en kan de paraplu eindelijk eens thuis blijven liggen. Toch is deze warmte - net als de oeverloze regenval van de lente - eigenlijk een uitzondering. Maar wel één die door de klimaatverandering steeds minder uitzonderlijk wordt.
De afgelopen tien jaar telde de gemiddelde Nederlandse zomer zes tropische dagen. Honderd jaar eerder was dat er gemiddeld nog maar één. In de eerste helft van de twintigste eeuw kwam het ook nog regelmatig voor dat tropische temperaturen een heel jaar lang uitbleven. Zo'n koele zomer is inmiddels al dertig jaar niet voorgekomen.
"In het verleden had je vrij zelden een echt warme zomer", zegt KNMI-klimaatonderzoeker Peter Siegmund tegen NU.nl. "In mijn jeugd kwam het maar één keer voor: de beroemde zomer van 1976."
De droogte van die zomer staat nog steeds bovenaan de recordlijstjes, maar qua temperatuur zijn er inmiddels al zes warmere zomers gepasseerd. Van de zomers sinds 2018 ontbreekt alleen 2021 in de top tien.
Met elke graad die Nederland opwarmt, komen er jaarlijks twee tropische dagen bij, berekende het KNMI eerder. Het zorgt ervoor dat we ook steeds warmere zomerdagen verwachten. "Je went eraan", merkt Siegmund. "Als het nu eens een koele zomer is, dan denk je: goh, wat bijzonder."
Ons gevoel van 'normale' zomertemperaturen is aan inflatie onderhevig, denkt Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de VU Amsterdam. Niet alleen doordat onze eigen zomers steeds warmer worden, maar ook door het nieuws over extreme hitte in het buitenland.
"Als we horen dat het in Griekenland boven de 40 graden is of nog veel warmer in India, dan krijg je al snel het gevoel dat 29 graden toch wel een prima temperatuur moet zijn voor ons", zegt Van Lange tegen NU.nl. "Terwijl 22 à 24 graden eigenlijk veel aangenamer is voor de mens."
"Mensen zijn niet al te goed met cijfers", zegt de hoogleraar. "Wat was ook alweer te warm? De meeste mensen zullen het niet precies weten, totdat je het ervaart." Met name als de tropische temperaturen lang aanhouden, worden we met de neus op de feiten gedrukt door onze warme huizen en plakkerige, slapeloze nachten.
Toch zijn er ook aanwijzingen dat wij aan temperatuurextremen wennen als ze jaar na jaar voorkomen. Amerikaanse onderzoekers concludeerden in 2019 dat gebruikers van sociale media steeds minder berichten plaatsen over hitte als dat in voorgaande jaren ook al was voorgekomen. Ze spreken van het gekooktekikkereffect, naar het (onware) verhaal dat kikkers stil in een pan zouden blijven zitten als water langzaam aan de kook wordt gebracht.
Wellicht komt dat ook doordat we ons beter aanpassen aan de warmere omstandigheden, denkt Van Lange. In Nederland zijn bijvoorbeeld steeds meer gebouwen voorzien van airconditioning, waardoor we minder merken van de hitte. En we leren ook om bijvoorbeeld overdag de zonwering uit te klappen en ramen dicht te houden, zodat ons huis koel blijft.
Maar als het lang warm blijft, kunnen we toch niet meer om de realiteit van klimaatverandering heen. "Als dit weer nog een week aanhoudt, denk ik dat we ook klachten zullen horen", zegt Van Lange. Voor de mensen die last hebben van het warme weer is er goed nieuws: vrijdag duikt de maximumtemperatuur weer naar beneden.
Source: Nu.nl algemeen