Demissionair premier Mark Rutte is in januari 2023 benaderd om de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO te worden. Die vraag kwam "van de Amerikanen", zei Rutte tijdens zijn laatste Kamerdebat. Rutte antwoordde toen nog "nee" op het verzoek.
Rutte beantwoordde in de Tweede Kamer vragen die Pieter Omtzigt (NSC) over de benoeming tot NAVO-chef had gesteld.
Rutte sloeg in 2023 nog het verzoek af, omdat het volgens hem zou hebben geleid tot nieuwe verkiezingen. Nadat het kabinet in juli 2023 alsnog was gevallen, dacht hij er die zomer opnieuw over na.
In september was er weer contact om te kijken "of het een goed idee kan zijn", zei Rutte dinsdag tegen de Tweede Kamer. Hij liet in het midden wie toen het initiatief voor het contact nam.
De premier hield tijdens zijn werk als premier lang vol om na zijn politieke carrière voor de klas te willen staan. Maar in oktober vorig jaar zei hij voor het eerst in het openbaar dat hij de topfunctie bij de NAVO een interessante baan zou vinden.
In februari en maart spraken veel NAVO-lidstaten hun steun voor Rutte uit als nieuwe secretaris-generaal. Alleen Turkije, Slowakije, Hongarije en Roemenië lagen toen nog dwars. Alle 32 lidstaten moesten het unaniem eens worden bij de keuze voor de nieuwe NAVO-chef.
Eind april volgde alsnog de steun van Turkije, nadat Rutte een bezoek had gebracht aan de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Vorige week gingen ook Slowakije, Hongarije en Roemenië overstag. Bovendien trok de Roemeense president Klaus Iohannis zich op dat moment terug als enige tegenkandidaat.
Rutte kreeg dinsdagavond lovende woorden en succeswensen van verschillende Kamerleden, ook van de oppositieleden met wie hij soms stevige aanvaringen had. Zo zei Stephan van Baarle (DENK) dat hij vaak "heftige debatten" met Rutte had. "Maar ik vind dat we op de persoon altijd het beste moeten wensen", zei Van Baarle.
NSC-leider Pieter Omtzigt wenste Rutte ook veel succes bij zijn nieuwe baan bij de NAVO. Omtzigt had onder meer vanwege de affaire rondom 'functie elders' soms een moeizame relatie met Rutte.
Thom van Campen (VVD) mocht voor de gelegenheid van Kamervoorzitter Martin Bosma als eerste spreken. "Eerst het land, dan de partij en dan jezelf", zo beschreef Van Campen het motto van Rutte, die bijna veertien jaar premier was. Kamervoorzitter Bosma droeg een gedicht voor om afscheid te nemen van de premier.
In oktober begint Rutte als hoogste baas van de NAVO.
Source: Nu.nl algemeen