Sinds de verkiezingen melden vluchtelingen en ongedocumenteerden zich steeds later met ernstige complicaties, ziet Steven van de Vijver in zijn huisartsenpraktijk.
‘Hoop’, ‘lef en ‘trots’ zijn voor mij als huisarts niet de woorden waarmee het hoofdlijnenakkoord de gezondheidszorg benadert. Terwijl dit juist zo broodnodig is na tien jaar sociaal-maatschappelijke afbraak. In plaats van het tij te keren, trapt het komende kabinet het gaspedaal van ongelijkheid en marginalisering nog dieper in en verergert daarmee de toch al zorgelijke situatie.
Voordat de eerste officiële dag van het kabinet-Schoof is begonnen, is de nieuwe politieke wind al voelbaar in mijn huisartsenpraktijk. Sinds de verkiezingsuitslagen, met de daarbij behorende politieke retoriek, zie ik meer ernstige medische complicaties bij kwetsbare mensen zoals vluchtelingen en ongedocumenteerden. Dit komt deels omdat ze uit angst voor de autoriteiten zich later melden of omdat ze soms eerder bij zorginstellingen zijn geweigerd.
Over dit artikel
Steven van de Vijver is huisarts en auteur. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Naar de maatschappelijke kosten en baten van de zorg voor vluchtelingen en ongedocumenteerden is veel onderzoek gedaan en geschreven. Behalve dat er humane en principiële redenen zijn om goede zorg te bieden, is het ook vanuit kostenperspectief veel efficiënter om adequate zorg te bieden – iets waaraan we in Nederland veel waarde hechten. Het scheelt veel geld en leed als minder ernstige fysieke en mentale problemen snel worden ondervangen in plaats van genegeerd, waardoor ze (kunnen) escaleren.
Toch is dat laatste wat er gaat gebeuren met het schrappen van opvang en ondersteuning voor vluchtelingen en ongedocumenteerden. De mogelijke afschaffing van de bed-bad-broodregeling kan binnen een paar maanden zeer ernstig uitpakken. Degenen die hiervan afhankelijk zijn, zullen op straat belanden, wat zowel grote risico’s oplevert voor hun gezondheid als ook voor de openbare orde en veiligheid.
De gemeente is vervolgens genoodzaakt maatregelen te nemen die waarschijnlijk weer indruisen tegen het kabinetsbeleid. Dan is er dus feitelijk niks veranderd, behalve dat er meer onnodig (ernstig) lijden is toegevoegd en zowel de frustraties bij zorgverleners als de kosten voor de samenleving zijn opgelopen.
Ondanks alle discussies over het vasthouden aan de (Grond)wet, ziet het komende kabinet over het hoofd dat er voor mensen in nood een plicht bestaat tot verlenen van (basale) hulp. Het is jammer dat dit soort juridische argumenten erbij gehaald moeten worden nu dit kabinet de moraal en de verantwoordelijkheid al uit het raam heeft gegooid.
Ook als het recht op zorg wordt genegeerd, is er nog de professionele norm waaraan zorgverleners zich moeten houden: het tuchtrecht. Het is namelijk strafbaar om bij het zien van een auto-ongeluk of verdrinking door te lopen en niets te doen. Omdat wij als zorgverleners de plicht hebben om mensen in nood medische zorg te bieden, zullen zij met verwaarloosde wonden en infecties uiteindelijk bij ons komen.
Dit versterkt de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarbij de zorg voor mensen in kwetsbare posities niet meer wordt beschouwd als taak van de overheid of als iets waarvoor voor betrokken burgers zich inzetten, maar louter als plicht van professionele zorgverleners. Precies daar waar al een tekort is aan personeel en een gebrek aan motivatie.
Ik vrees het scenario dat binnenkort in kerken of opvanghuizen aan vluchtelingen en ongedocumenteerden geen bed meer wordt aangeboden en dat ze in ziekenhuizen daar alleen in nood nog recht op hebben. Overbodig om uit te leggen dat daar sinds de coronacrisis al grote krapte heerst. Bedenk ook: een nachtje op de ic kost al snel 25 duizend euro, terwijl met opvang een paar maanden eerder voor minder dan een honderdste van die kosten die situatie voorkomen had kunnen worden – zónder druk op het zorgpersoneel.
Het wrange is dat een substantieel deel van deze mensen hiernaartoe is gehaald door en voor de BV Nederland, om als tijdelijke uitzendkrachten met minimale rechten en marginale contracten de raderen van onze economie en consumptiedrift te laten draaien. Een treffend symbool voor hoe we in de afgelopen tien jaar van een verzorgingsstaat zijn afgegleden naar een bezorgingsstaat: in de afgelopen jaren is de aanrijtijd van de ambulance steeds verder opgelopen, terwijl de bezorgtijd van een blikje cola daar inmiddels bijna onder is gedoken.
De zorg snakt naar ondersteuning van hun werk door betrokken burgers, en die bereidheid is er ook. Maar met het staken van steun voor vluchtelingen en ongedocumenteerden raakt de Nederlandse gezondheidszorg van de regen in de drup. De mate van beschaving van een land is te af zien aan de wijze waarop men omgaat met mensen in kwetsbare situaties. Met dit kabinet bewegen we ons helaas naar een nieuw dieptepunt. Hopelijk worden we, binnen en buiten de zorg, op tijd wakker om de zorgwekkende plannen een halt toe te roepen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant