Na de affaire-Jan Fabre ligt in België nu ook de vermaarde choreograaf Anne Teresa De Keersmaeker onder vuur. Ze wordt verantwoordelijk gehouden voor een onveilige werkcultuur bij haar gezelschap, ook en vooral tijdens de coronapandemie.
De Vlaamse choreograaf en bekroonde barones Anne Teresa De Keersmaeker (64) wordt door een groep van 21 (oud-)dansers en (ex-)medewerkers beschuldigd van toxisch leiderschap. Zij getuigen in het Vlaamse dagblad De Standaard van een onveilige werkcultuur, onvoorspelbaar en autoritair leiderschap, grensoverschrijdend (pest)gedrag en een ongezonde werkdynamiek. Ze verwijten De Keersmaeker psychologisch geweld en een groot gebrek aan empathie: werk ging boven gezondheid; de veiligheid van dansers had geen prioriteit.
De spanningen liepen hoog op tijdens de pandemie. Die veroorzaakte door geannuleerde voorstellingen een financiële crisis – haar wereldberoemde in 1983 opgerichte gezelschap Rosas haalt een substantieel deel van zijn inkomsten uit optredens in het buitenland. Bovendien zou de ongevaccineerde, macrobiotisch levende choreografe met haar opvattingen over corona als ‘complottheorie van de medische industrie’ overheidsregels hebben genegeerd en dansers en ander personeel in gevaar hebben gebracht. Zieke medewerkers zouden in haar ogen de besmetting aan zichzelf te danken hebben omdat ze te zwak waren of ongezond aten.
Ze liet repetities en verboden reisbewegingen ondanks besmettingen toch doorgaan, om opdrachten veilig te stellen. ‘Alle redelijkheid was verdwenen. Het enige dat telde was werk’, zegt voormalig persmedewerker Hans Galle in De Standaard. ‘Ze had nul compassie met de zieke danser en dacht niet na over het veiligheidsrisico voor de groep.’
Over de auteur
Annette Embrechts schrijft voor de Volkskrant over dans en (circus)theater.
In 2022 nam Galle na tien jaar ontslag. Ook het vijfkoppige directieteam rondom De Keersmaeker vertrok of werd ontslagen. Gezichtsbepalende dansers wilden niet meer op dagelijkse basis met de bekroonde choreografe werken; ze besloten te stoppen of alleen op freelance basis met haar te werken.
De jonge generatie dansers is bovendien niet te spreken over haar ‘onvoorspelbare, passief-agressieve en autoritaire houding’. Rosas rekruteert veel jong danstalent via de vermaarde dansschool P.A.R.T.S., eveneens gevestigd in Brussel, waar DeKeersmaeker zelf nauwelijks lesgeeft. ‘Op P.A.R.T.S. leer je autonoom te zijn, bij Rosas word je weer gepusht tot je breekt’, aldus een van de melders. ‘De Keersmaeker kan je echt het gevoel geven dat je waardeloos bent.’
In 2022 werd een externe vertrouwenspersoon aangesteld, omdat de dansers zich met hun klachten niet gehoord voelden door het toenmalige directieteam. In het korte rapport, dat De Standaard heeft ingezien, vat deze externe vertrouwenspersoon 24 getuigenissen samen tot de conclusie: ‘De volgende Jan Fabre, met uitzondering van het seksueel grensoverschrijdend gedrag.’
Op het verzoek aan Rosas te reageren op de beschuldigingen, mailt het gezelschap een verklaring, opgesteld door de huidige en oud-voorzitter van de Raad van Toezicht. Zij erkennen dat er ‘in het verleden bezorgdheden omtrent welzijn zijn gemeld aan de directie, en via de directie ook aan het bestuur. Naar aanleiding hiervan is er in directe dialoog met Anne Teresa De Keersmaeker zelf naar oplossingen gezocht.’ Tijdens ‘dit transformatieproces’, met veel personele wisselingen, ‘kwamen ook onverwerkte zaken uit het verleden aan het licht.’ Ze willen niet ingaan op concrete situaties ‘omdat helende gesprekken moeten plaatsvinden in een veilige en vertrouwelijke omgeving’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant