Het energieverbruik in Nederland is sinds 2000 met 17 procent afgenomen, meldt het CBS. Maar niet in alle sectoren is de daling groot. Volgens experts liggen er nog veel meer kansen om zuiniger met gas en olie om te springen, zeker in de industrie.
Dit artikel is afkomstig uit Trouw. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Sinds het jaar 2000 zijn Nederlanders een stuk zuiniger geworden met het verbruik van stroom, gas, olie en kolen. Het energieverbruik daalde 17 procent, becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dit is vooral te danken aan besparing door huishoudens (30 procent minder energieverbruik), de landbouw (min 25 procent) en de energiesector (min 25 procent), die halveerde het verbruik van steenkool.
Dit is goed nieuws voor de klimaatdoelen, want het terugschroeven van energieverbruik draagt bij aan een klimaatvriendelijke economie. 'Alle energie die we niet verbruiken hoeven we ook niet op te wekken' is een gevleugelde uitspraak. Het gebruik van fossiele brandstoffen, zoals kolen, aardgas en olie, daalde in de periode vanaf 2000 met meer dan een kwart. Dit scheelt uitstoot van broeikasgas.
"De daling van energieverbruik is goed, maar veel meer is mogelijk", zegt Rob van der Rijt van het kennisplatform Klimaatplein, waarin bedrijven samenwerken aan duurzaamheid. Want niet alle sectoren in de economie scoren hoog, in de cijfers van het CBS. In de mobiliteitssector daalde het energieverbruik met 10 procent, omdat auto's en (ook buitenlandse) vrachtwagens in Nederland veel olie en benzine bleven tanken. In de farmaceutische sector, industrie en chemie was die daling nog kleiner, 5 procent vergeleken met 2000.
"Daar is nog een wereld te winnen", zegt Van der Rijt. Samen met onderzoeker Felix van Hoften (Universiteit van Amsterdam) heeft hij op een rij gezet welke kansen er liggen om, behoorlijk massaal, besparing te behalen. Door 'energieverspilling op bedrijfslocaties' tegen te gaan is volgens hun onderzoek met een aantal maatregelen net zoveel energie te besparen als de helft van alle stroomproductie van Nederlandse windmolens op land en zee.
Het zuiniger maken van elektromotoren en persluchtmachines in de industrie zou daaraan bijdragen, net als het dimmen van lichten bij kantoren buiten bedrijfstijd. Die kantoren kunnen ook hun warmte- en koeling beter inregelen. "Klimaatinstallaties van bedrijven staan vaak voor niets te draaien", zegt Van der Rijt.
De experts hopen dat het nieuwe kabinet van PVV, NSC, BBB en VVD met meer energiebesparing aan de slag gaan. Is die wens realistisch, nu het kabinet-Schoof het nieuwe ministerie 'klimaat & groene groei' opricht, uit de overtuiging dat economische groei zonder milieuschade mogelijk is? "Daar geloof ik niet zo erg in", zegt Van der Rijt. "Elke groei vraagt in mijn optiek, direct of indirect, om meer energie en grondstoffen. Dan blijven we niet binnen de planetaire grenzen." Van der Rijt denkt daarom dat bedrijven soms noodgedwongen moeten besparen.
Ook denkt hij dat het nieuwe kabinet niet om energiebesparing heen kan. Het voordeel: bewoners, bedrijven en de overheid kunnen geld uitsparen. Het kabinet-Schoof wil bovendien een lagere afhankelijkheid van andere landen voor de energievoorziening. En hoe minder energie 'we' nodig hebben, hoe beter Nederland zichzelf kan bedruipen met gas en groene energie uit eigen land. Hetzelfde geldt voor het kabinetsdoel van grote leveringszekerheid: hoe minder energievraag, hoe lager het risico op een stroomtekort.
Omdat het verbruik van stroom en gas, mede als het gevolg van prijspieken in de energiecrisis, sterk daalde, is de rol van olie in het gehele energiesysteem juist groter geworden. Het aandeel van olieproducten steeg van 37 procent in 2000 naar 42 procent in 2023. In die periode nam het verbruik van hernieuwbare energie met meer dan 500 procent toe. Meer dan de helft van de stroom is in Nederland groen.
Om olie en gas verder terug te dringen pleiten Van der Rijt en Van Hoften voor een stevige aanpak. "Handhaaf om te beginnen energiebesparingswetten die er, soms al decennialang, zijn." Daarbij gaat het om verplichte energiebesparing bij fabrieken en kantoren, waarbij controles ontbreken. Verder zou het zinvol zijn om de belasting op grootschalig energieverbruik door bedrijven te verhogen, opperen de onderzoekers. Dit lijkt ijdele hoop: het Kabinet-Schoof wil aardgas juist aantrekkelijker maken.
Source: Nu.nl algemeen