Ronald (61) en Erwin Koeman (62) zijn broers en bondscoaches. De jongste is hoofdtrainer, de oudste assistent. Moet ook, want andersom zou het niet werken.
Erwin Koeman trapt voor een training van het Nederlands elftal in Wolfsburg een balletje tegen zo’n strak netje dat de bal kaatst. Ontspannen en geconcentreerd, omdat de koers van de bal een tikkeltje anders is dan verwacht. Ronald Koeman kijkt glimlachend toe.
Ronald is de hoofdtrainer van het Nederlands elftal, Erwin zijn assistent. Ronald, met zijn geweldige trap van vroeger, durft niet meer echt te voetballen, nadat in het verleden twee achillespezen zijn afgescheurd. Erwin speelde nog lang bij de amateurs van Acht, na zijn loopbaan als prof.
Over de auteurs
Willem Vissers is voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Dit is zijn zevende EK bij de mannen.
Bart Vlietstra schrijft voor de Volkskrant over voetbal.
Ze hebben op het EK gewonnen van Polen en speelden vrijdagavond laat tegen Frankrijk. Met een andere routinier, Dwight Lodeweges, vormen ze een tactisch begaafd trio, al valt dat niet altijd op in een land dat tijdens zo’n toernooi duizenden meningen over voetbal telt.
Trainer Alfred Schreuder, die onder Erwin voetbalde bij Feyenoord en RKC en assistent was van Ronald bij Barcelona, brengt die kunde ter sprake: ‘Misschien is het wat onderbelicht, maar Ronald is tactisch hartstikke goed. Hij kan een wedstrijd laten kantelen. Tegen Polen wisselde hij Memphis Depay en Cody Gakpo bij een gelijke stand. Dat ze gereputeerde aanvallers zijn, maakt hem niet uit.
‘De wissels Donyell Malen en Jeremie Frimpong waren dreigend. Als je de winnende goal analyseert, zie je dat Gini Wijnaldum diep gaat en een tegenstander meetrekt. Daardoor komt Wout Weghorst in een één-tegen-éénsituatie. Daarvoor was het steeds twee tegen een. Geen toeval, hij brengt een echte spits met een diepgaande 10 in. De goal komt mede door Wijnaldum.’
De Koemannen werken een leven lang samen en weten precies wie ze zijn, wat ze aan elkaar hebben en hoe de verhoudingen liggen. Wat ze allebei hebben? Ze willen per se winnen.
Hans Leber, ploeggenoot van het duo in de jeugd bij GRC uit Groningen: ‘We gingen op vakantie, met een hele groep naar Terschelling, inclusief onze ploeggenoten en trainer Ger van Gelder. We speelden een voetbaltoernooitje met een plastic bal, dat ging serieus, de broertjes Koeman wilden absoluut winnen, altijd.’
Jeugdtrainer Ger van Gelder: ‘Ze waren een jaar of 10, 11, toen ik ze zag in het Oosterpark, waar hun vader in het eerste speelde. Twee jochies schoten alleen maar tegen de muren van de tribune. Ze keken niet naar het voetbal. Ik weet nog dat ze van Helpman naar GRC wilden. Ik kwam bij ze thuis om erover te praten.
‘Daar zaten die ukkies. Erwin twijfelde. Hij had zijn vriendjes bij Helpman en won alles met 10-0, 12-0. Hij vond dat wel mooi. Ronald vond dat ze moesten gaan. Hij wist dat we al prestatief bezig waren. Vader Martin zei: of ze gaan allebei of ze blijven allebei. Ronald zei: nou dan gaan we. Erwin ging daarin mee.’
Leber: ‘Erwin was zichtbaar het grote talent, een spelbepalende middenvelder. Niemand was zo goed in het noorden als hij. Hij liet zich er nooit op voorstaan. Erwin zat ook altijd bij de jeugdselecties van Oranje, Ronald haalde bij jeugdselecties nooit de laatste 23. Dat zat hem dwars. Hij is eergevoelig. Hij werd niet gezien, letterlijk.
‘Ronald was klein van stuk, pas op het laatst had hij een groeispurt en kreeg hij van die grote bovenbenen waaruit hij die pegels liet vertrekken. Steeds meer werd hij het draaipunt van alles. Als ze tegen zijn vader zeiden: ‘wat kan die Erwin voetballen’, zei hij: ‘Ja dat is zo, maar Ronald komt verder.’
Dat is altijd zo gebleven; Ronald als dominante factor. Ze zijn al jaren trainers, na een prachtige loopbaan als voetballer die ze talloze titels bracht, waaronder het EK van 1988. Ze kennen de rolverdeling. Erwin kan wel assistent zijn van Ronald, maar Ronald zou het niet kunnen bij Erwin. Zo is hun karakter nu eenmaal. De een, Ronald, was vroeger wat losser, maar is een hardere persoonlijkheid. Erwin is warmer.
Kijk ook naar die ene beroemde tackle van Ajacied Ronald op Erwin van FC Groningen, op het middenveld. Gemeen. Hard. De hoogblonde Ronald loopt weg, zonder om te kijken naar zijn broer, die met pijn in het gras ligt.
Beiden zijn overigens zorgzaam. Schreuder: ‘Erwin doet alles om het maximale uit een speler te halen. Hij is zelfkritisch. Heel erg een mensenmens, extreem. Zijn kind had epilepsie, zoiets vormt je. Toen we met elkaar bij RKC werkten, had ik een kind dat ernstig ziek was. Dat schiep een band. Hij was meegaand en invoelend. En tijdens mijn Ajax-tijd belde Ronald me op. ‘Blijf je eigen kop volgen, je eigen keus maken’. Dat zal ik niet vergeten.’
Anno 2024 zijn de broers gewassen door de wateren van het leven. Beiden zijn geopereerd aan het hart, terwijl hun vader Martin elf jaar geleden is overleden aan een hartaanval tijdens een wandeling. Bij Bartina, de vrouw van Ronald, keerde onlangs borstkanker terug. Hij zei voor het toernooi dat de ziekte onder controle was, dat hij mede daarom naar Duitsland kon. ‘Het EK is ook afleiding.’
Rob Jansen, zaakwaarnemer van Ronald: ‘Ronald is beïnvloed door al die gebeurtenissen, maar zijn gedrag is niet drastisch veranderd. Als gezin zijn ze sterk naar elkaar toegegroeid. Man, vrouw, kinderen, kleinkinderen. Terwijl ze al heel close waren. Ze verwerken leed, boosheid of teleurstelling in kleine kring. Dat zijn niet a priori mensen uit de voetballerij, maar echte vertrouwelingen.’
Ze hadden elkaar gemist, merkten ze bij Southampton, toen ze voor het eerst een duo waren als trainer. In een gesprek tijdens hun tijd bij Everton, in 2016, zei Erwin in de Volkskrant: ‘Ronald is als onze vader’.
Hij noemde voorbeelden: ‘Zoals hij autorijdt en zit. Loophouding, de kont naar achteren.’ Ronald zag bij Erwin vooral hun moeder, die nog geregeld komt kijken. En ook steeds meer van hun vader, door zijn manier van vertellen bijvoorbeeld.
Trainer Guus Hiddink kent beide Koemannen en zegt iets algemeens over verhoudingen tussen broers: ‘De oudste brengt zijn wijsheid mee en daar heeft de jongste ook naar te luisteren. Bij mij is Willem nog steeds mijn senior-broer, terwijl Karel mijn kleine broertje is.’
Rob Jansen: ‘Maar ze zijn niet gelijk, want de een is hoofdtrainer en de ander is assistent.’
Ronald neemt de uiteindelijke beslissingen en is soms keihard, in elk geval duidelijk. Schreuder: ‘Een van de eerste keren dat alle internationals terug waren op het trainingsveld bij Barcelona, kwamen Messi, Suarez, Vidal en Alba pas een paar minuten na de afgesproken trainingstijd op het veld. Toen vroeg Ronald aan Piqué: wat is dit? Piqué zei: ‘Dit is normaal.’ Toen heeft hij direct iedereen bij elkaar geroepen en gezegd: ‘Deze trainers willen echt beginnen om 11.00 uur.’ Toen is het nooit meer gebeurd. Hij heeft natuurlijk leiderschap, dat kun je niet leren.’
Hiddink nam in 1998 Frank Rijkaard en Ronald mee naar het WK in Frankrijk, als assistenten. ‘Met Ronald had ik nog een ‘Europa Cuppie’ gewonnen met PSV. Ik wilde niet dat de ervaring van die generatie zou wegvloeien, net nadat ze waren gestopt als voetballer.
‘Rijkaard en Koeman waren mijn leerling-assistenten. Ze maakten onder meer analyses van de tegenpartij. Ronald vroeg soms: moet dat? Dan zei ik: ja, dat moet. Het was leerzaam. De wereld van het voetbal kenden ze al. Die is vaak mooi, en soms lelijk. Erwin is nog assistent van me bij PSV geweest, met Fred Rutten. Twee broers, maar verschillende persoonlijkheden.’
Ger van Gelder: ‘Ik ben vooral trots op de mensen die ze zijn geworden. Ronald heeft zes jaar over de mavo gedaan. Hoe hij zich profileert, de rust die hij uitstraalt, hoe hij praat: indrukwekkend. Ze zijn dicht bij zichzelf gebleven in een moeilijk vak. In de persoonlijke contacten hebben we elkaar altijd vastgehouden. Dat koester ik.’
Zaakwaarnemer Jansen: ‘Ronald is megasuccesvol geweest en heeft diepe dalen meegemaakt. Ontslagen, bij Barcelona onder meer, een tijdje in onmin geleefd met PSV. Hij kent alle wetten van het trainersvak. Als het goed gaat, gaat het gewoon goed. En anders heeft iedereen kritiek, zeker op de bondscoach. Iedereen heeft dan een mening. Maar ze laten zich allebei niet meer gek maken.’ Schreuder: ‘Alleen als ze het gevoel hebben dat er iets unfairs gebeurt, reageren ze.’
Donderdag, op de persconferentie voor het treffen met Frankrijk, stelt een verslaggever aan Koeman (en aan Nathan Aké) een vraag over de commotie die is ontstaan over supporters die zich verkleden en schminken als Ruud Gullit, met name vanwege hun ‘blackface’. Gullit zelf voelde zich vereerd, Aké vindt het onschuldig vermaak. Koeman lacht. Hij sluit zich aan bij Aké. Met een brede lach: ‘Ik ben er wel klaar mee.’ Hij is hier voor het voetbal.
EK Voetbal 2024
Al het nieuws leest u in ons liveblog.
Welke ploeg speelt wanneer? Wie leidt de topscorerslijst? Wie krijgt de meeste gele kaarten? Hier vindt u alle statistieken.
Al onze verhalen over het EK 2024 vindt u op deze pagina.
Schrijf u ook in voor onze nieuwsbrief Sport.
Correctie: in een eerdere versie van dit stuk stond dat Memphis Depay en Cody Gakpo werden gewisseld tegen Oostenrijk, dat moet Polen zijn.
Geselecteerd door de redactie
Kabinet-Schoof begint met open vraag: laat Wilders zich ooit inkapselen?
Je corporate baan achter een computer inruilen voor een bakkersbestaan: ‘Het is noeste arbeid’
In een onzekere tijd kiest de Navo voor Rutte, die met iedereen overweg kan − zelfs met Trump
Source: Volkskrant