De beruchte Wagner Groep knapte jarenlang vuil werk op voor de Russische president Vladimir Poetin. Maar op 23 juni 2023 kwam het huurlingenleger van leider Yevgeny Prigozhin plotseling in opstand tegen Moskou. Dit gebeurde er tijdens en na de opstand.
Wagner had zich tot juni 2023 altijd een trouwe bondgenoot van Rusland getoond. Het huurlingenleger voerde in onder meer Oekraïne, Syrië en Afrika bloederige maar geheime opdrachten uit die Rusland zelf niet (officieel) kon uitvoeren.
Leider Prigozhin werd vooral bekend na de Russische invasie van Oekraïne. Regelmatig schold hij defensieminister Sergei Shoigu de huid vol vanwege het gebrek aan wapenleveringen. Daarvoor was hij vaak kritisch op de Russische legerleiding vanwege de gekozen strategie. Maar de huurlingenbaas richtte zijn tirades nooit direct tot Poetin.
Het kwam daarom voor de hele wereld als een verrassing toen Wagner op 23 juni plotseling Rostov aan de Don overnam. De Russische stad was een belangrijk militair knooppunt voor de Russen.
Wagner-huurlingen trokken vervolgens richting het noorden. Het Britse ministerie concludeerde dat het huurlingenleger op weg was om de Russische regering in Moskou omver te werpen. Prigozhin zelf verklaarde op sociale media dat hij en zijn manschappen "bereid zijn om iedereen die ons in de weg staat te vernietigen."
Poetin sprak in een televisietoespraak van binnenlandse muiterij en landverraad. Hij noemde de opstand "een dolkstoot in de rug" en riep Wagner op hun opmars te staken. Dat gebeurde diezelfde avond nog, naar verluidt doordat Poetin en Prigozhin persoonlijk tot een overeenkomst waren gekomen.
Direct nadat de opstand beëindigd was, toonde Poetin zich opvallend mild. Wagner-soldaten die meededen aan de opmars werden niet gestraft, maar kregen een contract aangeboden bij het Russische leger.
Het Kremlin kondigde aan dat Prigozhin niet vervolgd zou worden en naar Belarus zou verhuizen. Duizenden Wagner-huurlingen verhuisden met hem mee.
Twee maanden later kwam de Wagner-leider om bij een vliegtuigcrash. Rusland is altijd vaag gebleven over de omstandigheden van dat ongeluk. Buiten Rusland wordt aangenomen dat Poetin zich heeft gewroken op Prigozhin. Hij was bepaald niet de eerste Rus die Poetin dwarszat en vervolgens onder verdachte omstandigheden omkwam.
Prigozhin zou drie weken geleden, op 1 juni, 63 jaar zijn geworden. In het Russische Sint-Petersburg is op die dag bij zijn graf een standbeeld van hem onthuld. Wagner-soldaten en sympathisanten waren bij de onthulling aanwezig.
Sinds de dood van hun leider Prigozhin speelt de Wagnergroep geen rol van betekenis meer. Een deel van de huurlingen die vochten voor de Wagnergroep, is opgegaan in het zogenoemde Africa Corps, dat door de Russische autoriteiten is gevormd.
Zij vechten in Afrika voor regimes waar Rusland nauwe banden mee heeft, zoals de Centraal-Afrikaanse Republiek. In die landen geldt Rusland als bondgenoot ter vervanging van de oorspronkelijk bondgenoten, zoals de Fransen en het Verenigd Koninkrijk. Ook vechten huurlingen volgens BBC News Russia voor de Russen in Syrië, en doen ze dat al sinds 2015.
Een ander klein deel is ingezet in Belarus om het leger van dat land te trainen. Weer een ander deel van de huurlingen vecht nog in Oekraïne, voor het Russische leger. Dat doen ze samen met personeel van andere particuliere, Russische bedrijven.
"Ondanks de spectaculaire ondergang van Prigozhin zelf en de problemen waarin Wagner als gevolg daarvan terechtkwam, is het model - het idee van een particuliere onderneming die profiteert van deze oorlog - aantrekkelijk voor veel mensen in Rusland", zegt Sam Greene van het Center for European Policy Analysis tegen persbureau AP.
Zonder Wagner woedt de oorlog in Oekraïne verder, met zware gevechten in het oosten van het land. Bij een vredestop in Zwitserland werd vorige week opgeroepen om "een dialoog tussen alle partijen" op te starten om vrede te bereiken.
Poetin lijkt ondertussen op zoek naar andere bondgenoten. Zo bezocht hij Noord-Korea en beloofden beide landen elkaar te helpen als ze worden aangevallen.
Source: Nu.nl algemeen