Spanningen tussen Balkanlanden zijn nooit ver weg, zeker niet als het om voetbal gaat. Na nationalistische provocaties zijn de Servische en Albanese voetbalbonden al beboet. En dat om een land dat niet eens meedoet: Kosovo.
Dat de Albanese diaspora uit Duitsland en omliggende landen goed vertegenwoordigd is op de tribunes, was zaterdagavond duidelijk te horen bij de razendsnelle en verrassende 0-1 tegen grote broer Italië. Ook de rest van de wedstrijd bleven de enthousiaste Albanezen vocaal dominant. Dat herhaalde zich in de wedstrijd tegen Kroatië.
Maar wie iets verder kijkt, ziet niet alleen festiviteiten op de tribune. Sommige Albanese fans probeerden na het doelpunt het veld op te gaan, andere gooiden gedurende de wedstrijd plastic bekers naar de Italiaanse spelers. Tot zover ‘regulier’ wangedrag; Albanese supporters maakten ook duidelijke politieke statements. Zo hadden ze vlaggen van het Kosovo Bevrijdingsleger bij zich, een etnisch-Albanese separatistische militie die eind vorige eeuw tegen de Serviërs vocht met als doel een onafhankelijke Kosovaarse staat. In het huidige Kosovo zijn de Albanezen verreweg de grootste etnische groep.
De vlaggen waren een directe provocatie naar een andere EK-deelnemer, Servië, dat Kosovo nog altijd als een Servische provincie ziet. Anderhalf jaar gelden moesten de VS en de EU nog ingrijpen om te voorkomen dat een conflict over verplichte Kosovaarse kentekens voor Serviërs in Kosovo tot een nieuwe escalatie leidde.
Ook een vlag met een kaart van ‘Groot-Albanië’ was te zien op de tribune. De omstreden kaart rekent gebieden in de Balkan waar veel Albanezen wonen tot Albanië, inclusief delen buiten de Albanese landsgrenzen. Ook Kosovo wordt tot Groot-Albanië gerekend, net als de Zuid-Servische Presevo-Vallei, delen van Zuid-Montenegro, delen van Noordwest-Griekenland en delen van het westen van Noord-Macedonië. De Uefa legde Albanië een boete van 10 duizend euro op voor de politieke uitingen.
Twitter bericht wordt geladen...
De vlag van Groot-Albanië werkt bij Servische voetbalfans als een rode lap op een stier. Bij een EK-kwalificatiewedstrijd tussen Servië en Albanië in Belgrado in 2014, waar Albanese fans niet welkom waren, vloog een drone vlak over het veld met daaraan dezelfde nationalistische vlag.
De Servische speler Stefan Mitrovic haalde de vlag verontwaardigd neer, waarop een vechtpartij tussen de Servische en Albanese spelers ontstond. Uiteindelijk moesten de Albanese spelers de catacomben invluchten, toen Servische supporters het veld bestormden. Servië kreeg een reglementaire nederlaag en drie punten aftrek.
Het droeg eraan bij dat het veel sterker geachte Servië, gecoacht door de Nederlander Dick Advocaat, zich niet plaatste voor het EK. Albanië plaatste zich met behulp van de reglementaire drie punten wel, voor het eerst in zijn geschiedenis. Het incident leidde bovendien tot een diplomatieke rel: Servische autoriteiten beschuldigden zonder bewijs de broer van de Albanese premier Edi Rama van het besturen van de drone en Rama zegde een bezoek aan Belgrado af.
De daadwerkelijke dronebestuurder is overigens nog altijd een nationale held. Hij verscheen onlangs in een videoclip van een Albanees EK-lied.
Na de vlag van Groot-Albanië op de tribunes afgelopen zaterdag, konden Servische fans niet achterblijven. Tijdens Servië-Engeland toonden fans zondag een vlag met een kaart van Servië, waarbij Kosovo duidelijk onderdeel is van het Servische grondgebied. Op de vlag stond eveneens in het Servisch de tekst ‘niet capituleren’. De Uefa strafte Servië donderdag voor de vlaggen met een boete van eveneens 10 duizend euro.
De algemeen secretaris van de Servische bond, Jovan Surbatovic, reageerde direct furieus op de boete. Hij dreigde met Servië het EK vroegtijdig te verlaten als er geen straffen kwamen voor de bonden van Kroatië en opnieuw Albanië. Volgens Surbatovic waren fans van beide landen namelijk verenigd in hun haat tegen Servië toen ze bij hun confrontatie afgelopen woensdag ‘dood een Serviër’ scandeerden. Ook volgens het in Belgrado gevestigde en doorgaans betrouwbare journalistieke platform Balkan Insight was deze nieuwe en vergaande provocatie duidelijk van de tribunes te horen.
Daar komt nog bij dat een Albanese journalist na Engeland-Servië een adelaarssymbool naar de Servische fans maakte. De adelaar staat prominent op de vlag van Albanië en het is hetzelfde gebaar waarmee Albanees-Zwitserse spelers op het WK 2018 de overwinning op Servië vierden. De Uefa heeft de journalist inmiddels zijn accreditatie afgenomen.
Servië is voorlopig nog op het EK actief en heeft nog zicht op een plek in de achtste finales, doordat het team donderdag in de allerlaatste minuut van de blessuretijd gelijkmaakte tegen Slovenië, de andere EK-deelnemer die onderdeel was van voormalig Joegoslavië. Daarvoor moet het dinsdagavond (21.00 uur) waarschijnlijk wel winnen van Denemarken. Minstens zo interessant is of en met welke provocatie de Servische fans dit keer reageren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant