Typecasting mag dan veel voorkomen in Hollywood, Donald Sutherland wist het altijd te omzeilen. De Canadese acteur stopte ziel en zaligheid in zijn rollen, die uiteenliepen van verziekte psychopaten tot rouwende vaders. Donderdag overleed hij op 88-jarige leeftijd.
"Veel acteurs zijn verticaal georganiseerd", zei Sutherland in 2017. "Ze hebben de ene rol gespeeld en vinden zichzelf dan pas geschikt om de volgende stap te nemen. Hun carrière is als een ladder, terwijl die van mij meer een grote houten borrelplank is. Je zult misschien niet alles even lekker vinden, maar kunt altijd wel iets anders proeven en ontdekken."
Zo vatte de acteur zijn carrière treffend samen, in het programma 60 Minutes. Een heldere lijn is er niet te vinden in al zijn rollen, maar het inlevingsvermogen is steeds even groot. Toch zien filmmakers dat niet meteen. Na zijn eerste auditie hoort Sutherland dat hij het fantastisch had gedaan, maar zijn uiterlijk niet mee had. "Dat is the story of my life", zei de acteur.
Sutherland wordt op school al gepest vanwege zijn grote oren. "Je gezicht heeft karakter", zei zijn moeder toen hij vroeg of hij er goed uit zag. "Ik heb me zeker een dag op mijn kamer verstopt. Het is me blijven achtervolgen. Het is niet makkelijk, om te weten dat je lelijk bent in de wereld waar ik in werk."
Maar vanaf de vroege jaren zestig begint het toch te lopen voor de acteur, met uiteenlopende televisieproducties. Voor grote Hollywoodstudio's valt hij op vanaf oorlogsfilm The Dirty Dozen. Zo volgt een hoofdrol in M*A*S*H (1970), die hem zijn eerste Golden Globe-nominatie oplevert. De zwarte oorlogscomedy krijgt later nog vijf Oscar-nominaties.
Ook zijn rol als detective in Klute valt op, gevolgd door de horror Don't Look Now. In die laatste speelt Sutherland een vader die het lichaam van zijn verdronken dochtertje vindt. Een scène die door merg en been gaat, ook bij de acteur zelf.
Ruim veertig jaar na de opnames, blijkt Sutherland nog steeds zichtbaar aangedaan bij het terugkijken van die scène. "Dit wordt nog een zware dag", zegt de acteur in 60 Minutes. Hij concludeert dat elk personage bij hem is gebleven. "Interessant, ik heb daar nooit bij stilgestaan. Maar ze hebben allemaal hun kleine plekje binnen mijn eigen persoon of zo."
Dat is nogal wat, want Sutherland speelt bijna tweehonderd rollen in zestig jaar tijd. Pensioneren was daarbij nooit een optie. Donderdag bleek dat hij al geruime tijd ziek was, maar in zijn cv is daar niets van te merken. Hij bleef altijd in zeker drie titels per jaar opduiken.
"Ik lees een script en dan begint het opeens in me te kolken", legde hij uit aan journalist Anderson Cooper. "Het wordt gewelddadig, of juist liefhebbend. Een gekke gewaarwording. Heel interessant, een verrukkelijk gevoel."
Drama's als Ordinary People en Pride & Prejudice geven Sutherland een warme kant, terwijl zijn duisterste trekjes naar boven komen in de brandweerthriller Backdraft of het Italiaanse klassendrama 1900. De schurkenrol ligt hem ook uitstekend in The Hunger Games. Via die populaire filmreeks maakt een nieuwe generatie filmkijkers kennis met de acteur, als sluwe dictator Snow.
Hunger Games-regisseur Gary Ross is nog steeds vol lof over Sutherlands secure werkwijze. "Hij stuurde me een brief over zijn rol, waarin hij het hele personage uitlegde. Zijn motivaties, achtergrondverhaal, hoe een fascist wordt geboren; veel meer dan ik zelf had geschreven. Ik stopte de opnames en heb twee nieuwe scènes geschreven, die uiteindelijk ook in de film zijn beland."
Sutherland won twee Golden Globes, kreeg een BAFTA-nominatie en zijn eigen ster op de Hollywood Walk of Fame. Een Oscar-nominatie bleef altijd uit, maar een ere-Oscar kreeg hij wel in 2017. "Het is alsof er een deur is geopend en er nu een koel briesje naar binnen komt", zei de acteur in zijn ontvangstspeech. "Ik wou dat ik alle personages die ik ooit heb gespeeld, zou kunnen bedanken. Voor het gebruiken van hun leven om betekenis aan het mijne te geven."
Source: Nu.nl algemeen