In een nieuw (het veertiende) pakket van maatregelen tegen Rusland, heeft de EU een verbod uitgevaardigd op de doorvoer van Russisch vloeibaar aardgas (lng). De EU-lidstaten presenteren het veertiende sanctiepakket als een stevige tik voor Rusland. Maar is dat ook zo?
Komt er nog altijd Russisch gas Europa binnen?
Zeker. Er waren tot op heden ook geen sancties op de import van Russisch gas. Sinds de Russische inval in Oekraïne en met name na de sabotage van de Nord Stream-pijplijn is de gasstroom naar de EU wel met ongeveer driekwart afgenomen. Waar in 2021 nog zo’n 45 procent van al het aardgas in de EU uit Rusland kwam, is dat inmiddels rond de 10 procent.
Het gas dat nog wel in Europa binnenkomt, gaat via pijpleidingen door Oekraïne en Turkije naar Oost-Europa en in schepen komt er vloeibaar Russisch aardgas (lng) binnen in Europese havens. Opgeteld importeert de EU op die manier zo’n 40 miljard kubieke meter Russisch aardgas. Dat is iets meer dan de hele Nederlandse economie verbruikt.
Daarnaast wordt er in Europese havens dus ook Russisch vloeibaar gas overgeslagen naar andere lng-tankers die dat vervolgens verder vervoeren, dat gas gaat vooral naar Aziatische landen. Hoeveel gas op die manier de EU in- en uitgaat is niet precies te zeggen. Kenners houden het op 4- tot 6 miljard kubieke meter op jaarbasis.
En alleen die doorvoer is dus gesanctioneerd. Hoe pijnlijk is dat dan voor Poetin?
Volgens de Europese Commissie behoorlijk. Door de nieuwe sanctie moeten Russische schepen langere en dus duurdere routes varen om het gas in havens buiten de EU over te slaan naar andere schepen. In Brussel worden de kosten van die langere vaartijd geraamd op miljarden euro's.
Maar veel analisten denken dat de impact relatief beperkt is. Zij wijzen erop dat nu ongeveer 10 procent van de totale Russische lng-export in Europa wordt overgeslagen.
Experts wijzen er bovendien op dat de sanctie weleens een onbedoeld pijnlijk effect zou kunnen hebben. Bedrijven zouden er namelijk voor kunnen kiezen om lng, dat ze niet meer mogen overslaan, dan maar de EU in te sturen. Dat is immers nog steeds toegestaan. Door de maatregel zou de import van Russisch gas in de EU dus juist kunnen toenemen.
Bevat het veertiende sanctiepakket andere maatregelen die Rusland misschien meer pijn doen?
De EU pakt ook het omzeilen van eerder ingestelde sancties aan. Zo zijn – mede door druk van Nederland – straks alle schepen die Russische goederen vervoeren, niet meer welkom in Europa. Dat maakt het moeilijker voor Moskou om via een schaduwvloot (schepen die voor Rusland varen, maar onder een andere vlag) toch te exporteren en zo geld te verdienen. Verder komt er een verbod op investeringen van Europese bedrijven in lng-installaties in Rusland. Ook wordt de ‘zwarte lijst’ van Russen die hier niet meer welkom zijn met honderd nieuwe namen uitgebreid, waarmee het totaal boven de tweeduizend uitkomt. Eventuele financiële tegoeden van deze personen (en organisaties) in de EU worden bevroren. Binnenkort begint de EU met de voorbereidingen van het volgende (vijftiende) sanctiepakket.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant