De beoogde ministersploeg is helemaal rond. Lees hier de profieltjes van alle ministers van het kabinet Schoof.
Formateur Richard van Zwol ontvangt deze week de eerste kandidaat-bewindslieden.
Het nieuwe kabinet moet op 2 juli worden beëdigd.
Ze is pas maandag aan de beurt in de hoorzittingen van de Tweede Kamer, maar beoogd PVV-minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie heeft haar belangrijkste boodschap al wel op papier gezet: Zij zal ‘vanaf dag één’ na haar beëdiging op 2 juli maatregelen gaan nemen om de migratie naar Nederland te beperken. Dat schrijft zij in haar ‘motivatiebrief’ aan formateur Richard van Zwol en de Tweede Kamer.
Zo zal Faber zo snel mogelijk de ‘tijdelijke Asielcrisiswet’ indienen bij de Tweede Kamer. Op grond van die wet wil het aanstaande kabinet overgaan tot een ‘asielbeslisstop’: over asielaanvragen zal dan voorlopig niet meer worden beslist. De opvang voor asielzoekers die wachten op hun beslissing, zal gedurende die tijd ‘sterk worden versoberd’.
Ook is het kabinet van plan de net aangenomen Spreidingswet – die betere spreiding van asielzoekers over alle gemeenten moet garanderen – zo snel mogelijk weer in te trekken en ook om mensen zonder geldige verblijfsvergunning veel actiever uit te zetten dan de voorgaande kabinetten deden. Faber voelt het ‘als een grote verantwoordelijkheid’ om daar met spoed invulling aan te gaan geven.
Faber herhaalt in haar brief dat zij zich er bewust van is dat nogal wat uitspraken van haar uit het verleden nu ‘leiden tot commotie’. Zij zal zulke uitspraken voortaan achterwege laten, belooft ze: ‘Ik ben mij er zeer van bewust dat in mijn nieuwe beoogde rol als minister van Asiel en Migratie, mijn uitingen niet oppositioneel maar ministerieel dienen te zijn. Ik zal daar ook naar handelen. En uiteraard onderschrijf ik het hoofdlijnenakkoord en de rechtsstaatverklaring volledig.’
Raoul du Pré
Beoogd PVV-staatssecretaris Zsolt Szabó belooft te gaan werken aan een ‘optimale relatie’ tussen Nederland en het Caribische deel van het koninkrijk. Als bewindsman voor Koninkrijksrelaties wordt hij verantwoordelijk voor de onderlinge banden, namens een partij die in de afgelopen vijftien jaar campagne voerde met het voornemen om afscheid te nemen van de eilanden.
Partijleider Wilders sprak over ‘schurkeneilanden’ en wilde ze zo snel mogelijk ‘op Marktplaats zetten’. Ook vindt de PVV dat er te veel geld vanuit Nederland wordt overgemaakt: ‘Sinterklaas weet die schurkeneilanden nog steeds te vinden, investeer dat geld in Nederland in de zorg.’
Kamerleden van de oppositie wilden vanochtend in een hoorzitting van Szabó weten hoe hij er zelf in zit. Hij voorziet geen problemen en verwees naar het hoofdlijnenakkoord. ‘Nederland beschouwt het Caribisch deel van het Koninkrijk als waardevol’, staat daarin. Szabó zei ‘blij’ te zijn met die afspraak.
Op dingen die door PVV’ers in het verleden zijn gezegd over de eilanden, wilde hij niet meer ingaan. ‘Thuis zeggen we altijd: en weer dóór. Ik denk dat we vanaf 2 juli in een nieuwe situatie zitten.’ Dat is de dag van de beëdiging van het nieuwe kabinet door koning Willem-Alexander.
Raoul du Pré
Kandidaat-minister Judith Uitermark van Binnenlandse Zaken (NSC) garandeert dat het aanstaande kabinet-Schoof de rechtsstaat niet zal schenden. ‘Daar sta ik voor’, zei de voormalige rechter vanochtend in haar hoorzitting in de Tweede Kamer in antwoord op vragen van vooral de linkse oppositiepartijen.
Grote zorgen over mogelijke schendingen heeft zij intussen niet. Op de vraag of zij zich als NSC’er senang voelt tussen de ministerskandidaten van de PVV, antwoordde zij bevestigend. ‘Ik sta hier met goede moed. We hebben afspraken over de rechtsstaat. Daar hoort ook bij dat we gaan werken aan een positief bestuurlijk klimaat en dat we daar een constructieve houding in hebben. Ik kijk positief naar wat we met elkaar kunnen gaan neerzetten. Maar ik ben ook een kritisch iemand. Waar ik kritisch moet zijn, zál ik het zijn. Als mijn positieve houding omslaat naar iets negatiefs, zult u het snel genoeg merken.’
Uitermark is donderdag de eerste van alle nog onbeëdigde bewindspersonen die tot en met komende woensdag in de Kamer moeten verschijnen om uitleg te geven over hun geschiktheid en motivatie. Als minister van Binnenlandse Zaken is Uitermark eerstverantwoordelijk als hoeder van de Grondwet. Die wordt wat haar betreft wel op een paar punten gewijzigd. Zij noemde het opzetten van een Constitutioneel Hof – dat wetten gaat toetsen aan de Grondwet – en de invoering van een nieuw, meer regionaal georiënteerd kiesstelsel als haar voornaamste opdrachten.
Raoul du Pré
Vandaag is de derde en laatste dag van de kennismakingsgesprekken van formateur Richard van Zwol en beoogd premier Dick Schoof met de kandidaat-bewindspersonen. Na gisteren al vier beoogde staatssecretarissen te hebben gesproken, volgen vandaag de overige negen. Als laatste aan de beurt is Caspar Veldkamp, die namens NSC is voorgedragen als minister van Buitenlandse Zaken.
Van de staatssecretarissen is BBB-kamerlid Gijs Tuinman een van de meest in het oog springende kandidaten. Hoewel tijdens de verkiezingscampagne de BBB zijn naam nadrukkelijk naar voren werd geschoven als mogelijke minister van Defensie, zal hij naar alle waarschijnlijkheid de post van staatssecretaris gaan bekleden. Tuinman is een voormalig beroepsmilitair en Ridder in de Militaire Willems-Orde.
Met de laatste gesprekken van vandaag komt een eind aan een bewogen hoofdstuk in het formatieproces, dat begon met het terugtrekken van de kandidatuur van PVV’er Gidi Markuszower voor minister van Asiel en Migratie. Hij was niet door de screening van de AIVD gekomen.
Met name bij de VVD was er vervolgens kritiek te horen op de persoon die Wilders naar voren schoof als vervanging voor Markuszower: PVV-kamerlid Marjolein Faber. VVD-partijleider Dilan Yesilgöz noemde Faber ‘niet onomstreden’. Faber had in het verleden onder meer gesproken over de racistische omvolkingstheorie. Haar kandidatuur bleef desalniettemin overeind staan. ‘Ik heb mijn zorgen geuit’, zei Yesilgöz gisteren. ‘Het is nu aan de heer Wilders en mevrouw Faber om er iets mee te doen’.
Voor het kabinet met koning Willem-Alexander op het bordes staat, moeten de kandidaat-bewindslieden eerst nog gehoord worden door de Tweede Kamer. De hoorzittingen vangen morgen aan en duren tot volgende week woensdag. Daarna vindt het zogeheten constituerend beraad plaats, waarin alle beoogde bewindslieden zich achter het coalitieakkoord scharen. Op 2 juli moet het nieuwe kabinet beëdigd worden, zo maakte Schoof gisteren bekend.
Thom Canters
Lees hier verder over hoe er binnen de VVD kritiek is op de kandidaats-bewindslieden van de PVV: VVD’ers morren over beoogde PVV-bewindspersonen: ‘Totaal ongeschikt voor het ambt’
Beoogd minister Dirk Beljaarts geeft zijn Hongaarse nationaliteit op. De aspirant-minister van Economische Zaken deed dat naar eigen zeggen op eigen initiatief en niet op verzoek van PVV-leider Geert Wilders, die Beljaarts heeft voorgedragen als minister. Wilders heeft vaak bezwaar gemaakt tegen de dubbele nationaliteit van andere politici.
Beljaarts heeft een Hongaarse moeder en werd in 2015 honorair consul voor Hongarije. De aankomend minister is niet actief geweest voor de PVV, maar voelt wel een ‘hele grote sympathie’ voor de partij. Wilders heeft hij beter leren kennen in de coronatijd, toen de PVV-leider zich hard maakte voor de belangen van ondernemers.
‘Omdat het goed is om de focus te houden op het werk dat aanstaande is’, heeft Beljaarts afgelopen vrijdag afstand gedaan van zijn tweede nationaliteit. Het leek hem ‘wel zo transparant en wel zo fair’.
Beljaarts gaat vragen over het beleid van de Hongaarse premier Viktor Orbán uit de weg. De regeringsleider is omstreden om de vermeende uitholling van de rechtstaat onder zijn bewind, maar geldt als goede vriend van Wilders. De toekomstige minister van Economische Zaken zegt dat het niet zijn beleidsterrein is en verwijst naar zijn beoogde collega die op Buitenlandse Zaken komt. 'Maar waarschijnlijk hebben we dezelfde kritiek.'
ANP/Redactie
Lees hier het profiel over de beoogd minister: Oud-horecaman Dirk Beljaarts weet mensen te binden, maar schuwt ook het gestrekte been niet.
Vandaag is dag twee van de driedaagse marathonsessie waarin formateur Richard van Zwol en beoogd premier Dick Schoof kennismaken met de beoogde bewindspersonen. Na gisteren gesprekken te hebben gevoerd met onder andere de vier voorgedragen vicepremiers, staan vandaag negen nieuwe gesprekken op het programma.
Morgen is de laatste dag van de marathonsessie, waarna de volgende stap in het proces kan worden gezet. Er is minder haast geboden dan aanvankelijk werd gedacht, aangezien beoogd premier Schoof gisteravond bekendmaakte de deadline voor de bordesfoto een week uit te stellen. Op 2 juli moet het nieuwe kabinet worden gepresenteerd.
Het meest in het oog springende gesprek van de dag is met beoogd minister van Asiel en Migratie, Marjolein Faber. De voordracht van de PVV-hardliner leidde onlangs tot een crisisoverleg tussen de toekomstige coalitiepartijen, nadat VVD-leider Yesilgöz openlijk haar twijfels had uitgesproken over Faber. Yesilgöz wees erop dat Faber in het verleden enkele omstreden uitspraken deed. Faber sprak onder meer over ‘omvolking’ en noemde Kamerleden ‘nep-volksvertegenwoordigers’.
Ook op het programma van vandaag staat het gesprek met kandidaat-minister Reinette Klever van de PVV. Als Kamerlid pleitte zij ervoor ontwikkelingshulp af te schaffen, nu heeft Wilders haar voorgedragen als minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp.
Om 10.00 uur begint het eerste gesprek met Dirk Beljaarts, de beoogd minister van Economische Zaken namens de PVV. Ingrid Coenradie, door de PVV voorgedragen als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, is om 20.30 uur als laatste aan de beurt.
Het volledige programma van vandaag:
• 10.00 uur: Dirk Beljaarts (PVV, beoogd minister van Economische Zaken)
• 11.00 uur: Eppo Bruins (NSC, beoogd minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen)
• 13.00 uur: Femke Wiersma (BBB, beoogd minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
• 14.00 uur: Reinette Klever (PVV, beoogd minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp)
• 15.00 uur: Mariëlle Paul (VVD, beoogd staatssecretaris Primair en Voortgezet Onderwijs en Emancipatie)
• 16.00 uur: Folkert Idsinga (NSC, beoogd staatssecretaris Fiscaliteit en Douane)
• 18.30 uur: Jean Rummenie (BBB, beoogd staatssecretaris Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)
• 19.30 uur: Marjolein Faber (PVV, beoogd minister van Asiel en Migratie)
• 20.30 uur: Ingrid Coenradie (PVV, beoogd staatssecretaris van Justitie en Veiligheid)
Jasper Daams
Fleur Agema moet namens de PVV vicepremier worden in het kabinet-Schoof. Dat meldt partijleider Geert Wilders op X.
Wilders moest op zoek naar een nieuwe vicepremier, toen beoogd minister van Asiel en Migratie Gidi Markuszower niet door de keuring van de AIVD kwam. Zijn opvolger is Marjolein Faber, maar zij wordt dus niet de vicepremier.
Agema is een van Wilders trouwste bondgenoten en wordt minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het nieuwe kabinet.
Ook de overige partijen krijgen een vicepremier. Namens NSC wordt dat Eddy van Hijum, de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. BBB vaardigt Mona Keijzer af, die tevens minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening wordt. Vanuit de VVD wordt minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans vicepremier.
Redactie
Lees ook dit profiel over Fleur Agema: Betere zorg voor minder geld: de nieuwe minister Fleur Agema zegt al jaren dat het kan
NSC-leider Pieter Omtzigt is gerustgesteld door de belofte van kandidaat-minister Marjolein Faber (PVV) ‘binnen de lijnen van het hoofdlijnenakkoord en de rechtsstaatverklaring’ te blijven. Dat zei Omtzigt gisteren bij Nieuwsuur. Tot nu toe had hij zich nog niet publiekelijk uitgelaten over de kandidatuur van Faber.
Over de potentiële benoeming van Faber ontstond vrijdag onrust onder de formerende partijen. Wilders had haar naar voren geschoven, nadat zijn oorspronkelijk keuze Gidi Markuszower niet door de screening van de AIVD was gekomen. VVD-leider Dilan Yesilgöz noemde Faber echter ‘niet onomstreden’, mede in verband met uitspraken over ‘omvolking’. Na crisisoverleg tussen de vier partijen liet formateur Richard van Zwol weten dat Faber kandidaat blijft voor de functie.
Omtzigt zei een dag later bij Nieuwsuur dat hij niet verlangt dat de kandidaat-minister voor Asiel en Migratie uitspraken uit het verleden terugneemt. ‘We gaan mensen geen uitspraken laten terugnemen’, aldus Omtzigt. Hij gaat ervan uit dat alle ministers zich zullen houden aan de afspraken die zijn gemaakt in het hoofdlijnenakkoord en in de verklaring waarin alle vier de coalitiepartijen afspraken de rechtsstaat te respecteren.
Op de vraag of nieuwe uitspraken over de ‘omvolkingstheorie’ voor hem een grens overschrijden, antwoordde Omtzigt: ‘Dat zijn niet de dingen die ik wil horen, dat heeft u goed gezien.’ Al wilde hij niet op voorhand zeggen dat hij in zo'n geval een minister weg zou willen sturen. Hij voegde eraan toe dat de partijen hebben afgesproken dat ze ‘hard zullen optreden tegen antisemitisme, racisme en moslimhaat’.
Theorieën over ‘omvolking’ stellen dat een ‘elite’ de bevolking bewust zou willen vervangen door migranten. ‘Het idee van omvolking is niet alleen discriminerend, het zet in steeds meer gevallen aan tot geweld’, legde het Amsterdam Institute for Social Science Research van de Universiteit van Amsterdam het begrip onlangs uit. Het instituut noemt het een ‘radicale complottheorie’.
Omtzigt zei dat zo'n theorie ‘op geen enkele manier past’ binnen de afspraken die PVV, VVD, NSC en BBB hebben gemaakt. Of bewindslieden zich daaraan houden, daar gaat hij ‘dagelijks’ op controleren. ‘Dat deed ik ook toen mensen van de partij waar ik zelf in zat zich niet aan de wet hielden’, zei hij over zijn verleden als lid van het CDA.
ANP/Redactie
De uitkomst van het crisisberaad tussen de PVV, VVD, NSC en BBB wordt niet goed ontvangen door verschillende oppositiepartijen. ‘Wilders is de baas en de VVD heeft het nakijken’, concludeert Rob Jetten van D66 op X. ‘Die basislijn voor de rechtsstaat blijkt op deze manier helemaal niets waard’, vervolgt hij, verwijzend naar de afspraken die de samenwerkende partijen hierover hebben gemaakt.
Twitter bericht wordt geladen...
Het overleg werd ingelast nadat Dilan Yeşilgöz zich vrijdagmorgen kritisch had uitgelaten over de kandidatuur van Marjolein Faber als minister van Asiel en Migratie. Desondanks krijgt de PVV'er die kabinetspost, zo hebben de coalitiepartijen afgesproken.
‘In de regering van een democratische rechtsstaat zou geen ruimte moeten zijn voor verspreiders van extreemrechts gedachtegoed. Die ruimte komt er nu wel met steun van VVD en NSC. Triest en schandalig’, twittert Frans Timmermans, de leider van GroenLinks-PvdA. Ook Stephan van Baarle, de voorman van DENK, valt VVD en NSC aan in een tweet. ‘Ze staan toe dat een fakenewsverspreidende en omvolkingtetterende haatmevrouw kandidaat-minister is.’
Twitter bericht wordt geladen...
(Redactie/ANP)
Marjolein Faber, beoogd minister voor Asiel en Migratie, schrijft op X zich als minister te uiten ‘binnen de lijnen van het Hoofdlijnenakkoord en de rechtstaatverklaring’. Faber schreef dat enkele minuten nadat het spoedoverleg van de vier coalitiepartijen over haar benoeming was afgelopen.
‘Er is commotie over mijn uitspraken die ik in het verleden heb gedaan als lid van de oppositie. Ook bij de fracties van VVD en NSC. Ik heb daar begrip voor’, aldus Faber. Het bericht lijkt bedoeld om plooien tussen haar en de VVD en NSC glad te strijken.
Twitter bericht wordt geladen...
VVD-leider Dilan Yeşilgöz uitte vrijdagochtend haar ongenoegen en zorgen over de benoeming van Faber. De PVV’er is volgens Yeşilgöz ‘niet onomstreden’ door eerdere uitspraken en de toon die zij daarbij aansloeg. Yeşilgöz twijfelde daarom openlijk of Faber wel geschikt is voor het ambt van minister.
Faber benadrukt in haar bericht dat zij eerdere uitspraken deed als lid van de oppositie. Als senator en Statenlid pleitte ze onder meer voor het afschaffen van de islam. Ook botste ze met premier Mark Rutte toen ze over migratie als ‘omvolking’ sprak. Die term is afkomstig uit het nazisme, legde Rutte haar toen uit. In een debat in de Eerste Kamer werd haar het woord ontnomen toen zij over het kabinet sprak als ‘vijfde colonne’: een vooruitgeschoven vijand die de staat ondermijnt.
Faber raakte verder in opspraak toen ze haar zoon inschakelde om websites te maken voor de PVV, waarmee hij duizenden euro’s verdiende. Ook volhardde zij dat iemand met een ‘Noord-Afrikaans’ uiterlijk betrokken was bij een steekpartij. Het bleek om een autochtone Nederlander te gaan, maar Faber hield vol dat een tweet van haar daarover klopte.
(Redactie/ANP)
Marjolein Faber blijft kandidaat-minister voor Asiel en Migratie. Dat heeft formateur Richard van Zwol gezegd na het crisisoverleg met de leiders van PVV, VVD, NSC en BBB. Daarmee lijkt het overleg met een sisser te zijn afgelopen.
Van Zwol had de partijleiders bijeengeroepen omdat er met name tussen de PVV en de VVD frictie was ontstaan over de beoogde minister voor Asiel en Migratie. Wilders had Marjolein Faber voorgedragen voor de functie, nadat hij zijn oorspronkelijke kandidaat Gidi Markuszower terug had moeten trekken. Markuszower was niet door de screening van de AIVD gekomen.
VVD-leider Dilan Yesilgöz nam echter openbaar afstand van Fabers kandidatuur door te stellen dat zij ‘niet onomstreden' is. Na het overleg deed Yesilgoz er het zwijgen toe.
Thom Canters
Formateur Richard van Zwol wil vandaag met alle partijleiders en de beoogd premier Dick Schoof om tafel om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Dat heeft hij gezegd bij aankomst in het Tweede Kamergebouw voor crisisoverleg dat hij heeft belegd. Tussen de formerende partijen is onenigheid ontstaan over wie de minister voor Asiel en Migratie moet worden.
PVV-leiders Wilders trok gisteren zijn beoogde kandidaat Gidi Markuszower terug omdat die niet door de screening van de AIVD kwam. Ook diens vervanger, Tweede Kamerlid Marjolein Faber, zou in de woorden van VVD-leider Dilan Yesilgoz niet ‘onomstreden’ zijn, zo zei ze voor aanvang van de ministerraad vandaag.
Het crisisoverleg is volgens Van Zwol nodig ‘omdat er via openbare statements - via X, bij de camera - opmerkingen over worden gemaakt’. Van Zwol: ‘Dat is zenden, en dat is niet praten met elkaar. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid of we ook het laatste onderdeel van de personele puzzel op een goede manier kunnen afronden.’
Het is opvallend dat de formateur zich in deze bewoordingen uitlaat over het formatieproces. Tijdens de onderhandelingen kregen de formerende partijen ook al kritiek te verduren over de veelvuldige conflicten die zij uitvochten op X. Zo noemde Wilders VVD-staatssecretaris Eric van den Burg op X een ‘eng mannetje’. ‘Ze kunnen me blijkbaar nog even niet missen’, zegt Van Zwol over het crisisoverleg van vandaag.
Wat de status is van de kandidatuur van Faber is vooralsnog onduidelijk. Aankomende week spreekt Van Zwol met alle beoogde ministers, maar de naam van Faber ontbreekt op de gepubliceerde lijst.
Thom Canters
De fractievoorzitters van de formerende partijen Wilders (PVV), Yesilgöz (VVD), Omtzigt (NSC) en Van der Plas (BBB) zullen aan het eind van de middag bij elkaar komen voor crisisoverleg met formateur Van Zwol. Dat meldt NOS, op basis van ingewijden.
Er zou frictie zijn ontstaan door de manier waarop Wilders met de kandidaten voor de belangrijke post van minister van Asiel en Migratie is omgegaan.
Gisteren trok Wilders de kandidatuur van PVV-Kamerlid Gidi Markuszower in omdat die niet door de screening van de AIVD. Meteen daarna maakte Wilders bekend dat zijn nieuwe kandidaat het Tweede Kamerlid Marjolein Faber is.
Yesilgöz omschreef Faber vanmorgen als ‘geen onomstreden kandidaat’. Ze heeft haar zorgen over Fabers aanstelling geuit aan Wilders en formateur Van Zwol. Het is zeer ongebruikelijk dat een partij openlijk kritiek levert op de ministerskandidaat van een andere partij.
Formateur Richard van Zwol en beoogd premier Dick Schoof spreken maandag tot en met woensdag met alle beoogde bewindspersonen van het nieuwe kabinet. In het overzicht dat het Bureau Woordvoering Kabinetsformatie heeft gepubliceerd, ontbreekt de naam van Marjolein Faber.
Faber is namens de PVV de beoogde minister van Asiel en Migratie. Zij werd gisteren door PVV-leider Wilders naar voren geschoven, nadat hij Gidi Markuszower voor de post had teruggetrokken. Markuszower kwam niet door de screening van de AIVD meldde Wilders, zonder duidelijk te maken wat de reden daarvoor was. Naast minister had Wilders Markuszower ook op het oog als vicepremier in het kabinet van Dick Schoof.
Ook over Faber blijken twijfels te bestaan bij Wilders’ coalitiegenoten. VVD-leider Dilan Yesilgoz zei vandaag haar bedenkingen te hebben bij de kandidatuur van Faber. Eerdere uitspraken van het voormalig Eerste Kamerlid en huidig Tweede Kamerlid zijn voor Yesilgoz reden om zich af te vragen of Faber wel geschikt is voor het ambt van minister. Faber nam in het verleden de term ‘nepparlement’ in de mond en sprak in debatten over omvolking. Of Wilders zich nu iets van de twijfels van Yesilgoz zal aantrekken, is onduidelijk.
Thom Canters
VVD-leider Dilan Yesilgöz heeft bedenkingen bij PVV-Kamerlid Marjolein Faber als nieuwe minister van Asiel en Migratie. Geert Wilders presenteerde Faber donderdag als alternatief voor Gidi Markuszower, die niet door de screening was gekomen. Yesilgöz heeft bij Wilders haar ‘zorgen geuit’ over die keuze, zo melden meerdere media.
Ex-senator Faber lag in het verleden vaak overhoop met de VVD. Volgens demissionair premier Mark Rutte gebruikte Faber taalgebruik uit de ‘nazi-ideologie’, omdat ze suggereerde dat het Nederlandse volk wordt vervangen via immigratie.
Het is niet duidelijk of de PVV-leider zich iets hoeft aan te trekken van de bezwaren van Yesilgöz. Eerder werd achter de schermen gezegd dat de coalitiepartijen niet elkaars kandidaten kunnen vetoën. Wilders lijkt bovendien weinig alternatieven te hebben.
Frank Hendrickx
Koning Willem-Alexander ziet uit naar het moment dat hij door formateur Richard van Zwol wordt gevraagd het nieuwe kabinet te benoemen en te beëdigen. Dat zei de 57-jarige koning donderdag tijdens het afsluitende persgesprek van een vierdaags werkbezoek aan de Amerikaanse staten Georgia en New York.
Op de vraag of in Nederland 'een andere tijd aanbreekt' met het aanstaande aantreden van een nieuw kabinet, antwoordde de koning: 'Nederland heeft veertien jaar lang dezelfde minister-president gehad. Ik heb elf jaar met dezelfde minister-president samengewerkt. Natuurlijk gaat het veranderen: een ander persoon, andere mensen. Maar er blijft ook veel continuïteit. En continuïteit, dat zijn wij ook.'
De koning reageerde ook op de geluiden dat sommige ambtenaren wellicht bezwaren hebben met bepaalde partijen die toetreden tot het kabinet. 'Wij hebben een uniek ambtenarensysteem. Het feit dat een ambtenaar loyaal is aan wie dan ook de politieke baas is, is een fantastisch systeem dat ik ook zeer steun', zei de vorst daarop. 'Maar het staat iedereen vrij om, als dat niet met zijn of haar geweten overeen komt, een andere baan te zoeken. En ergens anders zijn of haar kwaliteiten in te zetten.' (ANP)
Gidi Markuszower blijft naar eigen zeggen aan als Kamerlid, ook nu PVV-leider Wilders hem heeft teruggetrokken als beoogde minister van Asiel en vicepremier. Dat zegt hij tegen de Volkskrant: zijn aftreden is 'niet aan de orde’.
Wilders trok Markuszower terug na de screening van zijn vertrouweling. ‘Het voelt unheimisch’, aldus Markuszower tegen de Volkskrant. ‘Ik weet niet wat mij wordt verweten.’ Het PVV-Kamerlid zegt dat hij van Wilders ook niet meer informatie heeft gekregen over de reden voor zijn terugtrekking.
Op X hebben meerdere Kamerleden van oppositiepartijen verontwaardigd gereageerd op de gang van zaken om Markuszower. Denk-leider Stephan van Baarle gaat een debat aanvragen over de gang van zaken en is van plan om minister De Jonge (Binnenlandse Zaken) te vragen ‘welke potentiële dreiging Markuszower vormt voor ons landsbestuur’.
‘Hoe kom je dan wel door je screening als Kamerlid en wat is het verschil?’, zegt SP-leider Jimmy Dijk tegen ANP, die de gang van zaken ‘bijzonder’ noemt. Hij overweegt Kamervoorzitter Martin Bosma (PVV) om opheldering te vragen.
‘Al zes maanden blunder op blunder op blunder van Wilders en keer op keer op keer oorverdovende stilte van VVD en NSC.’, zegt oppositieleider Frans Timmermans (GL-PvdA) op X. 'Beschaamd? Of is dit de nieuwe bestuurscultuur?’.
Dylan van Bekkum
Eppo Bruins, de beoogd minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, heeft zijn lidmaatschap van de ChristenUnie opgezegd. Dat heeft hij tegen het Nederlands Dagblad gezegd. Bruins zal namens de NSC zitting nemen in het aanstaande kabinet van premier Dick Schoof. Tussen 2015 en 2021 was hij nog Kamerlid voor de ChristenUnie.
ChristenUnie-leider Mirjam Bikker stelde eerder al ‘teleurgesteld’ te zijn over de toetreding van Bruins tot het kabinet. Voor de ChristenUnie is regeren met de PVV ondenkbaar ‘omdat die partij de democratische rechtsstaat niet respecteert’. Tegelijkertijd zei ze dat Bruins niet de partij uit zou worden gezet. ‘Wij zijn geen partij van royementen’, aldus Bikker.
‘Het moet duidelijk zijn dat als ik minister word, dat dit namens NSC zal zijn en niet namens de ChristenUnie, de partij waar ik tot nu toe met hart en ziel lid van was’, zegt Bruins tegen het Nederlands Dagblad. Hij wil zijn partij de mogelijkheid geven om vrijuit oppositie te voeren. Overigens laat hij wel de optie open om weer terug te keren: hij zegt zijn lidmaatschap alleen op ‘voor de duur van zijn ministerschap’.
Thom Canters
Reinette Klever moet de nieuwe minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking worden. Klever was eerst senator en daarna Tweede Kamerlid voor de PVV en is op dit moment betrokken bij omroep Ongehoord Nederland. Daar is ze bestuurslid, zakelijk directeur en politiek commentator bij tv-programma Ongehoord Nieuws.
Klever baarde in 2016 opzien door in een debat voor te stellen ontwikkelingshulp af te schaffen om daar het eigen risico in de zorg van te betalen, schrijft de NOS. Dat zal onder het komende kabinet niet gebeuren, maar er zal wel flink worden bezuinigd op ontwikkelingshulp. Er wordt in de aanstaande regeerperiode tot een kwart bezuinigd op het totale budget. Vanaf 2027 gaat dat om 2,4 miljard euro per jaar.
De PVV-politica is opgeleid als bedrijfseconoom en heeft in het verleden gewerkt bij containervervoerder P&O Nedlloyd en als vermogensbeheerder.
Alle ministers zijn inmiddels bekend, dat geldt nog niet voor alle staatssecretarissen.
Joram Bolle
Bijna de voltallige ministersploeg van het aanstaande kabinet-Schoof is bekend. Alleen de minister voor Buitenlandse Handel, een post die in handen komt van de PVV, is nog onduidelijk, net als de invulling van een aantal posten van de staatssecretarissen. De nieuwste namen die aan de ministerslijst worden toegevoegd zijn Barry Madlener (PVV) als minister van Infrastructuur en Waterstaat en Judith Uitermark (NSC) als minister van Binnenlandse Zaken.
Madlener is een PVV’er van het eerste uur, en met een onderbreking van een aantal jaar, sinds 2006 Kamerlid voor de partij. Judith Uitermark is een voormalig strafrechter en zat ooit voor het CDA in de gemeenteraad van Haarlem.
Dit is de voorlopige verdeling van ministerposten in het nieuwe kabinet:
Algemene Zaken
• Minister-president: Dick Schoof (partijloos)
Buitenlandse Zaken
• Minister van Buitenlandse Zaken: Caspar Veldkamp (NSC)
• Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp: ? (PVV)
Justitie en Veiligheid
• Minister van Justitie en Veiligheid: David van Weel (VVD)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
• Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties: Judith Uitermark (NSC)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
• Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap: Eppo Bruins (NSC)
Financiën
• Minister van Financiën: Eelco Heinen (VVD)
Defensie
• Minister van Defensie: Ruben Brekelmans (VVD)
Infrastructuur en Waterstaat
• Minister van Infrastructuur en Waterstaat: Barry Madlener (PVV)
Economische Zaken
• Minister van Economische Zaken: Dirk Beljaarts (PVV)
Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
• Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur: Femke Wiersma (BBB)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
• Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: Eddy van Hijum (NSC)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: Fleur Agema (PVV)
Asiel en Migratie
• Minister van Asiel en Migratie: Gidi Markuszower (PVV)
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
• Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening: Mona Keijzer (BBB)
Klimaat en Groene Groei
• Minister van Klimaat en Groene Groei: Sophie Hermans (VVD)
In het hoofdlijnenakkoord van de nieuwe coalitie wordt veel naar het ‘hier en nu’ gekeken en minder naar de toekomst en de rest van de wereld. Dat zegt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een reflectie op het door de PVV, VVD, NSC en BBB gesloten akkoord.
Het PBL, een overheidsinstantie voor het maken van strategische beleidsanalyses op het gebied van milieu, natuur en ruimte die ressorteert onder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, wijst er onder meer op dat de grote opgaven ‘niet binnen één kabinetsperiode te realiseren’ zijn. Ook zijn er Europese afspraken die van het kabinet vragen ‘om flinke stappen te zetten om het bereiken van deze doelen voor de langere termijn’.
Het planbureau heeft een aantal adviezen op een drietal thema’s voor de coalitie geformuleerd. Het gaat om klimaat en energie, wonen en bereikbaarheid en landbouw en natuur.
Wat betreft klimaat vreest het planbureau bijvoorbeeld dat de coalitie te weinig tijd heeft om de broeikasgasdoelstelling voor 2030 nog te halen. ‘Het is verstandig om nu reeds alternatief beleid voor te bereiden waarmee de doelen binnen bereik kunnen komen’, aldus het PBL.
Ook vraagt het planbureau aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving naast het aantal te bouwen woningen. ‘Denk daarbij aan het inpassen van groen in de stad dat veel voordelen kan hebben voor bewoners, klimaat en biodiversiteit.’ En wat betreft het verhogen van de maximumsnelheid op de snelwegen, zal dat grotendeels afhangen of er natuurvergunningen voor afgegeven kunnen worden.
Over de landbouwaspiraties van de coalitie waarschuwt het PBL dat het ‘een route zonder garanties’ is om Europese regels te willen aanpassen. Het kabinet is daarvoor namelijk afhankelijk van Europa en de Europese Commissie.
Het nieuwe kabinet wil ook dat de natuurkwaliteit leidend wordt. Dan moet er wel geld worden uitgetrokken om dat goed te kunnen meten. Ook op het thema landbouw en natuur wordt gewaarschuwd voor de financiering op de langere termijn. (ANP)
Oppositiepartijen SP, SGP en CDA kondigen aan niet mee te doen aan de hoorzittingen met nieuwe ministers en staatssecretarissen. De hoorzittingen zijn een nieuw gebruik: voorafgaand aan hun aanstelling zullen beoogde bewindslieden een aantal uur worden ondervraagd door de Tweede Kamer. Alleen premier Dick Schoof hoeft niet aan de procedure mee te doen.
Een ‘poppenkast’, noemt een woordvoerder van de SP de hoorzittingen. Ook CDA-leider Henri Bontenbal ziet het niet zitten: ‘Er is al genoeg spektakelpolitiek in Den Haag’, schrijft hij op X. Volgens Chris Stoffer van de SGP is het onnodig om een bestuurder te ondervragen voorafgaand aan de aanstelling. Volgens hem houden de geplande hoorzittingen ‘het midden tussen een sollicitatie en een kennismakingsgesprek’.
De nieuwe procedure werd afgelopen oktober in een motie voorgedragen door D66’er Joost Snellers. Volgens hem krijgt het formatieproces door de hoorzittingen meer transparantie, omdat Kamerleden de nieuwe kandidaten kunnen ondervragen op motivatie en geschiktheid. De Kamer heeft echter geen bevoegdheid om kandidaat-bewindspersonen af te wijzen. Ook mag er per fractie maar één vraag gesteld worden aan de kandidaat.
Oppositiepartijen GroenLinks-PvdA en Denk zijn wel bereid mee te doen met de hoorzittingen. Kati Piri (GL-PvdA) zegt het juist als een goede gelegenheid te zien om potentiële bewindspersonen te beoordelen op hun geschiktheid. Reguliere debatten lenen zich daar minder goed voor, omdat die over specifieke onderwerpen gaan, aldus Piri.
Dana Holscher
Het kabinet-Schoof krijgt vorm. Met Mona Keijzer (BBB), Eddy van Hijum (NSC) en Sophie Hermans (VVD) liggen drie van de vier vicepremiers vast. Ook de eerste kandidaten ‘van buiten’ kwamen woensdag in beeld.
De Telegraaf meldde woensdag dat Dirk Beljaarts de kandidaat is voor het ministerschap van Economische Zaken. De voormalig directeur van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) zou door de PVV naar voren worden geschoven. Beljaarts was manager van diverse grote hotels. Ook was hij, onder meer, lid van de Sociaal Economische Raad.
In kannen en kruiken lijkt ook de benoeming van Femke Wiersma tot minister van Landbouw namens de BBB. Zij draait al een tijd mee in de top van de partij en werd vorig jaar, na de enorme verkiezingsoverwinning bij de provinciale verkiezingen, gedeputeerde in Friesland. Ook daar beheert zij de landbouwportefeuille. Eerder was ze ook beleidsadviseur bij de Nederlandse Melkveehouders Vakbond. Bekende Nederlanders werd zij in 2010 door haar deelname aan het populaire tv-programma Boer zoekt vrouw.
Voor haar eigen ministerie van Justitie heeft VVD-leider Yesilgöz haar oog laten vallen op David van Weel. Hij is nu nog assistent secretaris-generaal bij de Navo. Daar is hij verantwoordelijk voor innovatie, hybride oorlogvoering en de cyberstrategie.
Lees hier het hele nieuwsbericht over de nieuwe namen
ChristenUnie-leider Mirjam Bikker is er niet over te spreken dat haar partijgenoot Eppo Bruins minister lijkt te worden in het nieuwe kabinet. Volgens het Nederlands Dagblad en de NOS is Bruins de beoogde minister van Onderwijs namens NSC. Tot 2021 was hij zes jaar lang Kamerlid voor de ChristenUnie.
Bikker benadrukt dat Bruins niet namens de ChristenUnie in het kabinet komt te zitten. Hij zal echter niet worden geschrapt als lid: ‘Wij zijn geen partij van royementen’, aldus Bikker tegen persbureau ANP. Onduidelijk is of Bruins zelf zijn lidmaatschap op zal geven.
De afgelopen twee jaar was Bruins voorzitter van de Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie. In zijn tijd als Kamerlid was hij al woordvoerder Onderwijs.
Vooralsnog is Bruins het eerste lid van het aanstaande kabinet dat een verbinding heeft met een andere partij dan de vier die het kabinet vormen. Beoogd premier Dick Schoof was ooit lid van de PvdA, maar heeft dat een aantal jaar geleden opgezegd.
Joram Bolle
Met 29 ministers en staatssecretarissen telt het nieuwe kabinet evenveel bewindspersonen als het huidige demissionaire kabinet-Rutte-IV. Wel kent het aankomende kabinet, mede door de oprichting van drie nieuwe ministeries, minder ministers zonder portefeuille. Alleen het ministerie van Buitenlandse Zaken krijgt een ‘minister voor’: de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp.
Het nieuwe kabinet telt zestien ministers en dertien staatssecretarissen. Ook komen er drie nieuwe ministeries: Asiel en Migratie (PVV), Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (BBB) en Klimaat en Groene Groei (VVD). Dat blijkt uit de verdeling van ministerposten die vandaag officieel bekend is gemaakt. Beoogd premier Dick Schoof is vooralsnog de enige naam die ingevuld is.
Dit is de volledige postenverdeling:
Algemene Zaken
• Minister-president Dick Schoof (partijloos)
Buitenlandse Zaken
• Minister van Buitenlandse Zaken (NSC)
• Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp (PVV)
Justitie en Veiligheid
• Minister van Justitie en Veiligheid (VVD)
• Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (PVV)
• Staatssecretaris Rechtsbescherming (NSC)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
• Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (NSC)
• Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering (PVV)
• Staatssecretaris Herstel Groningen (BBB)
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
• Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (NSC)
• Staatssecretaris Primair- en Voortgezet Onderwijs en Emancipatie (VVD)
Financiën
• Minister van Financiën (VVD)
• Staatssecretaris Fiscaliteit en Douane (NSC)
• Staatssecretaris Toeslagen (NSC)
Defensie
• Minister van Defensie (VVD)
• Staatssecretaris van Defensie (BBB)
Infrastructuur en Waterstaat
• Minister van Infrastructuur en Waterstaat (PVV)
• Staatssecretaris Openbaar Vervoer en Milieu (PVV)
Economische Zaken
• Minister van Economische Zaken (PVV)
Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
• Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (BBB)
• Staatssecretaris Visserij, Voedselzekerheid en Natuur(BBB)
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
• Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (NSC)
• Staatssecretaris Participatie en Integratie (VVD)
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (PVV)
• Staatssecretaris Langdurige en Maatschappelijke Zorg (PVV)
• Staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport (VVD)
Asiel en Migratie
• Minister van Asiel en Migratie (PVV)
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
• Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (BBB)
Klimaat en Groene Groei
• Minister van Klimaat en Groene Groei (VVD)
De formerende partijen zijn het eens over de verdeling van de ministerposten in het kabinet-Schoof. De PVV krijgt vijf ministers. NSC en VVD dragen er ieder vier aan, de BBB twee. Daarnaast komen er zeker twaalf staatssecretarissen.
Lees hier het hele nieuwsbericht.
In dit liveblog houden we het nieuws bij over de formatie. Op 11 juni werden de formerende partijen het eens over de verdeling van de ministerposten in het kabinet-Schoof. De PVV krijgt vijf ministers. NSC en VVD dragen er ieder vier aan, de BBB twee. Daarnaast komen er zeker twaalf staatssecretarissen.
In dit liveblog houden we het nieuws bij over de formatie. Op 11 juni werden de formerende partijen het eens over de verdeling van de ministerposten in het kabinet-Schoof. De PVV krijgt vijf ministers. NSC en VVD dragen er ieder vier aan, de BBB twee. Daarnaast komen er zeker dertien staatssecretarissen.
Hoe is de racistische omvolkingstheorie ‘normaal’ geworden?
VVD’ers morren over beoogde PVV-bewindspersonen: ‘Totaal ongeschikt voor het ambt’
Markuszower hoeft zich geen zorgen te maken over plek in Tweede Kamer: meerderheid wil geen debat
Source: Volkskrant