De fatbike en jongeren zijn het mikpunt van hoon en kritiek. De e-bike heeft echter in al zijn vormen het verkeer gevaarlijker gemaakt. Niet alleen voor jongeren, de meeste slachtoffers zijn ouderen.
In een paar jaar is de fatbike het straatbeeld gaan domineren. Met de dikke, luidruchtige banden, het stoere zwarte frame en de veelal tieners die er wijdbeens (en geregeld met telefoon in de hand) op zitten, is deze elektrische fiets een zeer opvallende deelnemer in het verkeer, met een reputatie die in een duikvlucht zit.
Op het oog is vaak te zien dat de fatbike veel harder gaat dan de wettelijke 25 kilometer per uur. Waarom mogen kinderen daar zonder helm op? En waarom tolereren ouders zo’n luie fiets als er al zoveel overgewicht is onder de jeugd? De fatbike is een symbool, kortom, van de wetteloosheid in de verkeersjungle anno 2024 en een mikpunt van nationale hoon.
Dat slechte imago is niet slechts te wijten aan onderbuik-achtige irritatie. Het voertuig is werkelijk gevaarlijk: het aantal fatbikebestuurders dat na een ongeluk op de spoedeisende hulp belandt, is gestegen van 7 in 2022, naar 59 vorig jaar, volgens VeiligheidNL. In de eerste zes maanden van 2024 staat de teller al op 33. Daarbovenop komen nog de weggebruikers die zijn aangereden door een fatbike. Dit jaar is bovendien in meer dan de helft van de ongevallen met een fatbike het slachtoffer tussen de 10 en 14 jaar oud.
Het is wel zo eerlijk om hierbij te zeggen dat niet alleen de fatbike, maar de e-bike in al zijn vormen het verkeer gevaarlijker heeft gemaakt. Sinds 2019 steeg het aantal dodelijke slachtoffers op de e-bike van 65 naar 116 vorig jaar. En dat zijn zeker ook niet alleen maar jongeren, de meeste slachtoffers zijn ouderen.
Zoals vaker kan de handhaving de innovatie niet bijbenen. Met elk nieuw voertuig – denk aan de Stint, de elektrische step of de Segway – duurt het erg lang voor er adequate regelgeving is, en in de tussentijd geldt het recht van de sterkste. Dat is nu ook de fabrikanten van fatbikes opgevallen.
‘De nodige handhaving op de veiligheid van fatbikes komt echt veel te traag op gang’, zei Pieter van Beusekom, oprichter van Phatfour, woensdag in NRC – wat een beetje klinkt als een drugsdealer die boos is op de politie omdat ze niets tegen overdoses doet. Volgens fabrikanten daalt de verkoop van fatbikes al, mede dankzij de hevige commotie rondom ongelukken.
Desondanks kunnen we niet wachten tot het fatbikeprobleem zichzelf oplost. Harder optreden tegen bedrijven en gebruikers die de fatbikes opvoeren, ligt voor de hand (en gebeurt ook al met rollerbanks). Het effect van een leeftijdsgrens wordt op dit moment onderzocht, maar kan tot gevolg hebben dat het voor kinderen tot hun 16de verboden wordt op alle e-bikes te fietsen.
De vermoedelijk meest effectieve maatregel is tevens degene die bijna niemand wil invoeren: een helmplicht. Dat is immers de reden dat veel mensen op een fatbike zitten, en niet op een snorfiets, die snel na de invoering van de helmplicht verdween uit het straatbeeld.
In veel Europese landen – Spanje, Zwitserland, Italië, Frankrijk – is een helmplicht vanzelfsprekend, desnoods alleen voor kinderen. In Nederland ligt dit gevoelig. Mensen gaan dan minder fietsen, zegt de Fietsersbond, en dat is slecht voor de volksgezondheid. Maar je kunt je afvragen hoe gezond fietsen nog is als de meerderheid op een e-bike rijdt en het aantal slachtoffers blijft toenemen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant