Geadopteerden krijgen toch geen volledige inzage in hun dossiers, die vanaf deze week kunnen worden opgevraagd bij het Nationaal Archief. Ze voelen zich misleid en stellen dat het archief is gezwicht voor druk van de Raad voor de Kinderbescherming.
De Stichting Verleden in Zicht, die opkomt voor de belangen van 15 duizend binnenlandse geadopteerden, is al jaren met de overheid in de slag om volledige inzage in afstands- en adoptiedossiers te bewerkstelligen. Geadopteerden klampten zich dan ook vast aan de overbrenging van dossiers van de Raad voor de Kinderbescherming naar het Nationaal Archief.
Dat hanteert, net als rechtbanken, een filosofie van zo veel mogelijk openheid. Sinds maandag is de eerste lichting dossiers, van mensen die zijn geboren tussen 1956 en 1969, bij het archief op te vragen.
Over de auteur
Mark Misérus is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met als specialisme onderwijs.
Voor het Nationaal Archief is volledige inzage in dossiers gebruikelijk, ‘zonder dit verder onder te verdelen of informatie gedeeltelijk onleesbaar te maken’. Die methode zou volgens het archief namelijk ‘zo complex’ zijn, dat er snel fouten gemaakt kunnen worden, doordat medewerkers te veel of juist te weinig informatie afschermen. Slechts bij hoge uitzondering schermt het archief daarom gegevens af.
De draai die het Nationaal Archief nu maakt, verbijstert daarom de geadopteerden die hadden uitgekeken naar inzage in hun dossiers. ‘Het archief is overstag gegaan door de druk van de Raad voor de Kinderbescherming’, stelt Barbalique Peters, bestuurslid van Verleden in Zicht. ‘De Raad heeft continu gezegd: we vinden het onverantwoord om dossiers naar het Nationaal Archief te sturen, omdat het een integrale inzageprocedure hanteert. De Raad vindt dat die procedure begeleid moet worden, omdat er gevoelige informatie in de dossiers kan staan, zoals eventuele broers of zussen en de leefomstandigheden van de moeder.’
Verleden in Zicht vroeg via een Woo-procedure stukken op bij de overheid. Uit de documenten, die onlangs online zijn gezet, blijkt dat het archief en de Raad anders denken over wat geadopteerden te zien mogen krijgen. De Raad benoemde bijvoorbeeld in een mail de eigen ‘openstaande zorgpunten’ dat het archief de afstandsmoeders niet wil informeren over inzageverzoeken, terwijl dit voor de Raad essentieel is.
De Raad voor de Kinderbescherming zegt geen invloed te hebben gehad op het inzagebeleid van het archief. Volgens de Raad was wettelijk niet goed geregeld wat de voorwaarden zijn voor inzage in dergelijke dossiers. Daarop werkte het Nationaal Archief het inzagebeleid zo uit ‘dat er rekening wordt gehouden met de gevoeligheid van de informatie in de dossiers en de behoefte aan maximale inzage’, aldus de Raad.
Volgens het Nationaal Archief is het inzien van gezinsdossiers ‘altijd maatwerk’ en is het inzagebeleid nog ‘in ontwikkeling’. Vanwege de wet- en regelgeving – waaronder de AVG – kan er ‘in bepaalde gevallen’ informatie afgeschermd worden, aldus het archief. ‘Hoe dat precies uitwerkt moet zich nog uitwijzen, we hebben pas net de eerste inzageverzoeken ontvangen.’
SP-Tweede Kamerlid Michiel van Nispen diende met VVD-collega Ulysse Ellian in april een motie in die het kabinet aanspoort onbeperkte toegang tot de afstand- en adoptiedossiers mogelijk te maken. Daarmee stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in. ‘Dit is dus niet hoe het zou moeten’, reageert Van Nispen nu.
Demissionair minister van Rechtsbescherming Franc Weerwind zei vrijdag dat hij onderzoekt of de problematiek bij het inzien van dossiers kan worden verbeterd. Mogelijk moet de wet daarvoor worden aangepast. Van Nispen: ‘Dat duurt lang, maar wat moet, moet. Want dit moet worden opgelost.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant