Geplaagd door ongelukken en veiligheidsproblemen, stelde Boeing Dave Calhoun aan om puin te ruimen. Daar bestond twijfel over: kon een accountant uit eigen gelederen de bedrijfscultuur zodanig veranderen dat niet winst, maar veiligheid centraal zou komen te staan? Nee, zo bleek deze week.
‘Het is groter dan ik dacht, om eerlijk te zijn.’ Deze ontboezeming deed David L. Calhoun in maart 2020, acht weken nadat hij aan het roer was komen te staan van de grootste vliegtuigbouwer ter wereld: Boeing. ‘Het’ sloeg op de diepe crisis waarin het bedrijf op dat moment verkeerde. Een jaar eerder waren twee toestellen van het type 737 Max letterlijk uit de lucht gevallen, met 364 doden als gevolg.
De rampen, zo werd al snel duidelijk, waren een direct gevolg van Boeings bedrijfscultuur. Eentje waarin de belangen van aandeelhouders belangrijker waren dan de veiligheid van de miljoenen reizigers die elke dag in een vliegtuig van de miljardenonderneming uit Seattle stappen. Calhoun beloofde te voorkomen dat het bedrijf nog langer bochten zou afsnijden om vliegtuigen maar op tijd bij klanten af te leveren.
Nu, vierenhalf jaar later, kan ook de buitenwereld de conclusie trekken dat de rot bij Boeing diep zit. Dinsdag werd er een verklaring geopenbaard van een klokkenluider waaruit bleek dat het bedrijf rommelt met de registratie van onvolledige of defecte onderdelen. Daarvan zijn er mogelijk tientallen in vliegtuigen geplaatst, als potentiële tijdbommen die aftellen naar de volgende ramp.
De topman gaf toe dat hij heeft gefaald. De veiligheidscultuur is ‘verre van perfect’, aldus Calhoun dinsdag in een hoorzitting van de Amerikaanse Senaat, hoewel Boeing volgens hem wel vooruitgang boekt. Een nieuw schandaal zal voor Calhouns loopbaan niks uitmaken; in maart kondigde Boeing al aan dat hij eind dit jaar zou vertrekken. De raad van toezicht kan hooguit besluiten dat hun topman er eerder uitvliegt.
De 67-jarige Calhoun had zich het slotstuk van zijn carrière vermoedelijk anders voorgesteld. Nadat hij in 1979 Virginia Tech in Blacksburg had verlaten met een universitaire graad in accounting, ging hij aan de slag bij General Electric (GE), een industrieel consortium dat onder meer de motoren voor vliegtuigen produceert. De jonge accountant koos mede voor GE omdat hij dan in het oosten van Pennsylvania kon wonen, de streek waar hij opgroeide.
Bij GE diende Calhoun onder Jack Welch, de legendarische topman die twintig jaar aan de leiding stond van het bedrijf en werd bejubeld als managementgoeroe. Dat blazoen verbleekte toen na zijn pensionering in 2001 bleek dat Welch de waarde van het bedrijf met list en bedrog groter had doen lijken.
Na 27 jaar in hoge functies bij GE kreeg Calhouns loopbaan in 2006 een Nederlands tintje toen hij werd benoemd tot ceo van VNU. Dat was weliswaar toen al vijf jaar niet meer de uitgever van Libelle en Donald Duck, die een thuis hadden gevonden bij het Finse mediabedrijf Sanoma, maar er was nog een plukje vaktijdschriften over. Onder Calhouns leiding deden de private investeerders die VNU hadden opgekocht ook dat restant van de hand en legde het bedrijf zich toe op dataverwerking en marketingonderzoek, onder een andere naam: Nielsen Holdings.
Calhoun werd een veelgevraagd medebestuurder. In 2014 trad hij toe tot The Blackstone Group, een investeringsmaatschappij die ook een vinger in de pap had bij VNU. Vijf jaar eerder was Calhoun tot de raad van bestuur van Boeing toegetreden, een bedrijf waar hij bij GE veel zaken mee had gedaan.
Hij was dus geen onbekende toen hij eind 2019, na het rampjaar van Boeing, naar voren werd geschoven als verlosser. ‘Aangezien ik heb gezien hoe hij de luchtvaarttak van GE na 11 september (2001, red.) leidde, weet ik dat hij onder zware druk kan leveren’, zei Calhouns voormalige baas bij GE, Jeff Immelt, bij die gelegenheid. Anderen vroegen zich af of hij als toezichthouder niet had zitten slapen, of erger, de wantoestanden door de vingers had gezien.
Calhoun predikte bij zijn aantreden openheid van zaken. Dat was een les die hij in zijn loopbaan had geleerd, opperde hij. Mensen hebben het snel in de gaten als je de kluit belazert, zei de latere Boeing-baas in een videoles voor het Jack Welch Management Institute uit 2014. ‘Zodra je iets probeert te verbergen, lezen mensen dat af aan je lichaamstaal.’
Onbedoeld toonde Calhoun het gelijk aan van zijn eigen tegeltjeswijsheid, toen hij in januari door een journalist met een eerdere uitspraak werd geconfronteerd. Hij had honderd procent vertrouwen in de veiligheid van de vliegtuigen die Boeing aflevert, had Calhoun gezegd. Dat was voor 6 januari dit jaar, toen een 737 Max van Alaska Airlines een noodlanding moest maken met een gapende opening in de romp. Daar had een ‘deurstop’ gezeten, een paneel waarmee het gat voor een niet-geïnstalleerde deur wordt gedicht.
Het incident werd gezien als het zoveelste bewijs dat Boeing zijn zaken nog steeds niet op orde heeft. ‘Had u ook honderd procent vertrouwen in het toestel dat in de lucht uit elkaar viel?’, vroeg de verslaggever niet lang na het voorval.
Het antwoord bleef Calhoun hem schuldig. Hij liet zich snel door een assistent wegvoeren, via een zijdeur — symbolisch voor het lot dat zijn carrière nu treft.
3 X KLOKKENLUIDERS OVER BOEING ONDER CALHOUN
Sam Salehpour, ingenieur die 17 jaar voor Boeing werkte, verklaarde in een hoorzitting in april dit jaar over de wijze waarop meldingen in de doofpot verdwijnen: ‘Ik kreeg te horen dat ik geen vertraging moest veroorzaken. Er heerst geen cultuur van veiligheid, je wordt bedreigd als je zaken aan de kaak stelt.’
Ed Pierson, voormalige manager die bij Boeing werkte van 2008 tot 2018, in februari in een interview met de nieuwssite Politico: ‘Het probleem zit hem in de leiding, of liever een gebrek daaraan. De druk om vliegtuigen tijdig de deur uit te hebben is groter dan die om je werk goed te doen.’
John Barnett, die 32 jaar kwaliteitsinspecteur was bij Boeing en in maart zelfmoord pleegde, vlak voor het begin van een rechtszaak tegen de vliegtuigbouwer: ‘Als ik mijn handtekening zet, moet dat betekenen dat een vliegtuig luchtwaardig is. Maar ik heb geen toestel uit de fabriek in Charleston zien komen waarvoor ik zou tekenen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant