De strafzaak rond Ali B roept de angst op als man onterecht te worden beschuldigd van seksueel overschrijdend gedrag, met een ontwricht leven als gevolg. Dat valt in de praktijk reuze mee.
Een deel van de mannen om mij heen krijgt een ongemakkelijk gevoel van de zaak-Ali B. Diens leven is opeens totaal anders geworden door een aantal beschuldigingen over zijn gedrag. Hij heeft, betoogt Ali B, de situaties op de ene manier beleefd, de beschuldigers op een andere. Veel mannen die dit zien en horen stellen zichzelf de vraag: zou dat mij ook kunnen overkomen?
Het is logisch om bang te worden om zomaar te worden beschuldigd. Maar daar is statistisch gezien geen reden voor. In 2021 zijn er 2.400 aangiftes van verkrachting bij de politie gedaan, zo blijkt uit cijfers van het CBS. In datzelfde jaar werden er 195 mensen veroordeeld wegens verkrachting, wist NRC te achterhalen. Een zeer klein deel van het totaal dus.
Over de auteur
Evita Lammes is trainer sociale veiligheid, vertrouwenspersoon en auteur van Waar ligt de grens? Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Zeker als je in aanmerking neemt dat het daadwerkelijke aantal slachtoffers nóg hoger ligt. Volgens de Veiligheidsmonitor van het CBS deed in 2021 slechts zo’n 11 procent van slachtoffers van een seksueel delict aangifte, en in 2023 was dat percentage zelfs verder gedaald naar 6 procent.
Om bij het begin te beginnen: een valse aangifte doen is strafbaar. Artikel 188 van het Wetboek van Strafrecht zegt: ‘Hij die aangifte of klacht doet dat een strafbaar feit gepleegd is, wetende dat het niet gepleegd is, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde categorie.’
Hier is iedereen dus tegen beschermd. Er zijn geen exacte getallen van valse aangiften in Nederland, maar in de VS gaat het bij zedenzaken om zo’n 5 procent van de aangiften, zo blijkt uit onderzoek . Als dit ook voor Nederland zou kloppen, zou het in 2021 gaan om 120 valse aangiften.
Daarnaast is de zaak rondom Ali B geen normaal voorbeeld van hoe een geval van seksueel grensoverschrijdend gedrag meestal verloopt. Hij is een bekende Nederlander. Alles wat hij doet of zegt wordt breed uitgemeten in de media. Als vertrouwenspersoon weet ik dat het overgrote deel van seksuele-intimidatiegevallen wordt opgelost door gesprekken, bemiddeling of mediation. In dat overgrote deel komt er geen rechter en/of media aan te pas.
De angst om te worden beschuldigd, gecanceld en/of vervolgd te worden is dus voor veruit de meeste mannen onterecht. De angst om per ongeluk iets verkeerd te doen, is wel reëel. Hoe kwam deze grap over? Was die aanraking wel gewenst? Zal ik de deur maar open laten tijdens het overleg alleen met een vrouw?
Als dit zelfbewustzijn nieuw is: gefeliciteerd! Dat betekent dat je je in een geprivilegieerde en machtige positie bevindt. Je hoeft meestal niet na te denken over jouw positie ten opzichte van de ander.
De meesten van ons zijn zich echter al continu bewust van hoe anderen naar ons kijken en welke mogelijke gevaren daaruit voortvloeien. Heb je wel eens een vrouwelijke collega een banaan zien eten? Ik durf te wedden dat ze deze in stukjes brak en voorzichtig naar haar mond bracht. Het eten van dit stuk fruit is anders simpelweg te seksueel voor de werkvloer.
Tot slot: melders willen ook geen breed uitgemeten mediazaak. Iedereen ziet hoeveel leed dit aan alle kanten veroorzaakt. De meeste mensen bedenken zich wel een aantal keer voordat ze naar de politie of de media stappen. Deze week gaf ik nog een workshop waarin een jonge vrouw aangaf herhaaldelijk (niet seksueel) aangeraakt te worden door een collega. Ze vond het niet fijn maar was bang om iets te zeggen omdat het dan ‘echt een ding werd’. Ze wil juist geen gedoe.
Dus als je als man bang bent, gebruik dit niet als een excuus om je te verstoppen of vrouwelijke collega’s uit de weg te gaan. Gooi niet alles op één hoop: ‘Ik mag ook niets meer’ om het dan op te geven. Gebruik deze nieuwe angst om te groeien in zelfbewustzijn, iets vaker te vragen hoe iemand anders iets ervaart en beter te luisteren naar voorkeuren. Dan zijn we uiteindelijk allemaal minder bang.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant