De Europese varkensvleessector verkeert in de hoogste staat van paraatheid, nu China mogelijk varkensvlees uit de Europese Unie wil gaan weren. Het is het Chinese antwoord op de Europese importbeperkingen op Chinese elektrische auto’s.
Als China de import van Europees varkensvlees daadwerkelijk beperkt, treft het met grote precisie de drie landen die zich de laatste tijd het meest tegen het Chinese belang hebben gekeerd: Spanje, Frankrijk en Nederland.
Vooral Spanje en Frankrijk waren voorstanders van de nieuwe heffingen voor Chinese auto’s. Dat zijn landen die zelf relatief kleine en goedkope auto’s fabriceren en dus direct concurrentie vanuit China ondervinden. Nederland beperkte vorig jaar de export van de hoogwaardige chipmachines van ASML naar China.
Over de auteur
Maartje Bakker is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
‘De grote varkensexporteurs hebben allemaal hun eigen zonden (in de ogen van Beijing)’, zei Jacob Gunter, economisch analist voor het Mercator Instituut voor Chinastudies, tegen het internationale nieuwsplatform Politico.
Tegelijkertijd wordt Duitsland, dat huiverig stond tegenover de heffingen op e-auto’s, nauwelijks geraakt door eventuele importtarieven op varkensvlees. Beijing stelde eerder al een importverbod in op Duits varkensvlees, vanwege een uitbraak van Afrikaanse varkensgriep onder wilde zwijnen.
China opende maandag een onderzoek naar dumping van varkensvlees vanuit de Europese Unie. Het Chinese ministerie van Handel liet toen weten dat het zich richt op varkensvlees voor menselijke consumptie, zowel vers als gekoeld of bevroren, alsook op ingewanden, blazen en magen.
De Europese varkenssector reageerde direct geschokt. Vooral Spanje heeft, als grootste varkensvleesexporteur ter wereld, veel te verliezen. ‘Er leven grote zorgen, want in deze geglobaliseerde wereld kan iedere zet leiden tot een domino-effect en we weten niet waar het zal eindigen’, zei de voorzitter van een agrarische vereniging tegen een Spaanse krant. Een collega van een andere vakvereniging: ‘Altijd worden landbouwers en veetelers weer het slachtoffer.’
De Nederlandse varkenssector, die binnen Europa de tweede exporteur van varkensvlees is naar China, is eveneens bezorgd. Weliswaar kan een andere bestemming worden gevonden voor een deel van het vlees, ‘zoals mestkorrels’, maar alsnog zullen de inkomsten teruglopen. ‘Dit is nadelig voor de Nederlandse slachterijen en uiteindelijk ook slecht voor de Nederlandse boeren, die hierdoor een belangrijk deel van de opbrengsten mislopen’, aldus een woordvoerder van de Centrale Organisatie voor de Vleessector (COV).
De aankondiging van het Chinese onderzoek naar varkensvlees betekent niet dat er meteen al beperkingen zijn op de Europese export van varkensproducten naar China. Volgens de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) moet China eerst bewijzen dat er sprake is van dumping, voordat het maatregelen mag opleggen.
Dat bewijs is er niet zomaar, stelt Gerry van der Kamp-Alons, universitair hoofddocent internationale betrekkingen aan de Radboud Universiteit. ‘China moet drie dingen bewijzen: dat Europees varkensvlees in China onder de kostprijs verkocht wordt, dat Chinese producenten van varkensvlees schade ondervinden, zoals verlies van marktaandeel of werkgelegenheid, en dat er een causaal verband is tussen die schade en de Europese export.’
Het is de vraag in hoeverre dat het geval is. De Chinese vraag naar varkensvlees uit onder meer de EU is de afgelopen jaren juist sterk afgenomen omdat de binnenlandse sector groeit. Bovendien zijn de Europese landbouwsubsidies in lijn met WTO-regels, zoals een EU-woordvoerder maandag benadrukte.
Als de Chinezen zonder afdoende bewijs beperkingen opleggen aan de Europese vleesexport, dan is er volgens Van der Kamp-Alons weinig wat de EU daartegen kan doen. Een procedure bij de WTO zou uiteindelijk vastlopen bij het beroepsorgaan, dat al sinds 2020 zonder rechters zit vanwege een Amerikaanse blokkade van nieuwe benoemingen.
‘Je moet dit zien in het hele plaatje van handelsconflicten tussen China en de EU’, zegt Van der Kamp-Alons. ‘De Chinezen proberen Europa aan te sporen tot herbezinning: weet je zeker dat je de export van Chinese auto’s wil inperken? Want dan richten wij ons op sectoren die voor jullie belangrijk zijn.’ Ook de export van Franse cognac wordt op dit moment door China onderzocht.
Al eerder stuitten handelsbeperkingen vanuit Europa op een zorgvuldig uitgedachte tegenzet van China. Toen de Nederlandse regering besloot de export van chipmachines te beperken, sloeg China terug door de uitvoer van twee aardmetalen – gallium en germanium – aan banden te leggen. Nederland was tot dan toe een van de grootste afnemers van Chinees gallium, een metaal dat wordt gebruikt om batterijen minder snel leeg te laten lopen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant