Werknemers van softwarebedrijf AFAS hebben vanaf volgend jaar een vierdaagse werkweek, terwijl de arbeidsvoorwaarden hetzelfde blijven. Het softwarebedrijf hoopt dat medewerkers zich daardoor ontwikkelen en dat hun productiviteit toeneemt. NU.nl-lezers zijn kritisch: zorgt een 32-urige werkweek wel voor meer productiviteit?
Het AFAS-experiment betekent dus in feite: minder werken voor hetzelfde geld. Die tijd kan volgens het softwarebedrijf worden gebruikt voor ontwikkeling op andere gebieden.
"We willen medewerkers stimuleren om extra aandacht te besteden aan anderen die het nodig hebben", zegt AFAS tegen NU.nl. "De afgelopen jaren is de productiviteit binnen ons bedrijf flink toegenomen. Maar door de komst van AI groeit deze productiviteit nog sneller. Daardoor kunnen we nu experimenteren met vierdaagse werkweken. Medewerkers komen daardoor los van het werk, en dat komt de creativiteit ten goede."
AFAS is niet het eerste bedrijf dat een vierdaagse werkweek ïntroduceert. "Er is een hele lijst van bedrijven die dit al doen", zegt Roland Grootenboer. Hij is hr-expert en auteur van het boek Het boek waarvan je baas niet wil dat je het leest. "Het gaat dan vooral om bedrijven waarbij kennis centraal staat. Het Amerikaanse softwarebedrijf Basecamp hanteert in de zomer al jaren een vierdaagse werkweek. En ook het Nederlandse Homerun experimenteerde hiermee."
AFAS heeft misschien wel wat makkelijker praten dan veel andere bedrijven die hiermee experimenteren, want de productiviteitswinst was er bij AFAS de laatste jaren al dankzij AI. Het bedrijf had ervoor kunnen kiezen om zijn personeel nog steeds vijf dagen te laten werken en zo meer omzet te maken. Maar in plaats daarvan kiest het - kort door de bocht - voor (minstens) even veel omzet en minder werkdagen.
Bedrijven zetten zo'n stap doorgaans om meerdere redenen. Maar vooral omdat het de mentale gezondheid van de werknemers ten goede komt en zij hun werktijd effectiever besteden, zeggen de organisaties.
Grootenboer ziet veel van deze voordelen ook. "Minder tijd aan werk besteden en meer aan jezelf of het gezin, kan voor een betere balans zorgen. Ook laten de eerste experimenten onder kenniswerkers zien dat mensen efficiënter worden en vaak hetzelfde gedaan krijgen in minder tijd."
Maar de vraag is of efficiënter werken vervolgens ook productiever maakt, benadrukt Grootenboer. Er zit een subtiel verschil tussen die twee. "Productiviteit draait niet alleen om hoe snel je je werk doet, maar ook hoe goed. Hoe waardevol het is."
"Er ligt door dit soort experimenten een soort hyperfocus op het inkorten van de werkweek. Maar ik denk eerder dat kenniswerk steeds meer loskomt van tijd en plaats. Je hoeft niet per se op kantoor te zijn en soms doe je in twee uur evenveel als in acht uur. Dus de echte vraag zou moeten zijn: hoe halen we op een leuke, gezonde manier het meeste uit een werkweek? Als je een werkweek efficiënter indeelt, dan resulteert dat automatisch in minder werktijd. Maar soms kan het juist beter zijn om je project een nachtje weg te leggen en er op vrijdag nog even rustig naar te kijken, bijvoorbeeld."
Pierre Koning, hoogleraar Arbeidsmarkt en sociale zekerheid aan de Vrije Universiteit, plaatst ook wat kanttekeningen. "Als je vijf dagen per week werkt, krijg je gewoon meer gedaan dan in vier dagen. Daarnaast is de kans groot dat je meer gaat overwerken om al je taken gedaan te krijgen. De voordelen van een vierdaagse werkweek zijn vooral voor de werknemers zelf. Zij kunnen hun tijd flexibeler inrichten en het kan stressverminderend werken."
Koning verwacht dat meer bedrijven gaan experimenteren met kortere werkweken. "Bedrijven kampen met personeelstekorten. Dan is een kortere werkweek een middel om personeel aan te trekken. De mogelijkheid tot thuiswerken is ook zo'n optie om personeel te vinden. Het maakt je als werkgever aantrekkelijk."
Ook Grootenboer verwacht dat meer bedrijven dit gaan introduceren. "Er zijn genoeg bedrijven waar zo'n verkorte werkweek goed binnen het DNA zou passen", zegt hij. "Dat gaat alleen vaak om de werkgevers die al aantrekkelijk zijn. Zij kunnen aantrekkelijke opties bieden en hebben het geld om dit te doen. Maar deze vlieger gaat voor de meeste Nederlanders niet op."
"Een computer kan werknemers in bijvoorbeeld de zorg of bouw niet vervangen", vervolgt de hr-expert. "En een dag minder aan het werk is in die sectoren ook geen oplossing. Dat kost bedrijven geld en het levert dus niets op. De oplossing ligt voor de meeste bedrijven dus niet in het verkorten van de werkweek, maar in het slimmer indelen hiervan."
Source: Nu.nl algemeen