Vijftig studentenverenigingen ondertekenden dinsdag een gedragscode tegen (seksueel) wangedrag. Gaat dat helpen om ontspoorde ontgroeningen en nieuwe bangalijsten te voorkomen? Vier bestuursleden aan het woord: ‘Ik ben me niet anders gaan gedragen, maar wel anders naar dingen gaan kijken.’
‘Iedereen op één lijn krijgen over een onderwerp als grensoverschrijdend gedrag, dat was best moeilijk. De eerste sessie van de werkgroep voor de gedragscode heb ik bewust heel open georganiseerd: voor de een is grensoverschrijdend gedrag heel iets anders dan voor de ander.
‘Er heerst binnen verenigingen een taboe op; je zal er niet snel over praten als zoiets jou is overkomen. Ik heb het zelf ook meegemaakt, verbaal en fysiek. Gelukkig kon ik bij mijn vriendinnen terecht. Nu hebben we daar ook vertrouwenspersonen voor, en een aparte welzijnscommissie.
‘Lid zijn van een studentenvereniging geeft een heel veilig gevoel, je kent elkaar en ziet elkaar veel. Maar je uitspreken over dingen die je niet leuk vindt, is moeilijk. Gelukkig wordt die zwijgcultuur nu doorbroken.
‘Ik zat in 2022 in de vrouwenzaal toen er tijdens het lustrumdiner bij de mannen werd gespeecht (vrouwen werden voor ‘hoeren’ en ‘sperma-emmers’ uitgemaakt, red.). Achteraf was dat een kickstart die veel ogen heeft geopend: dit is geen grap, dit kun je echt niet zeggen. Ik voelde me geobjectiveerd door mensen die dichtbij me stonden, met wie ik juist een heel fijne week had gehad. Dat vond ik best erg.’
Over de auteur
Mark Misérus is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met als specialisme onderwijs.
‘Natuurlijk kan er nog steeds iets misgaan, ook met deze gedragscode. En als studentenvereniging lig je onder een vergrootglas, we zijn nu eenmaal een hot topic. Dan kun je zo’n gedragscode maar beter meteen goed doen. (Den Boer zat in een van de werkgroepen die bijdroegen aan de gedragscode, red.)
‘Vanwege de incidenten, ook bij Vindicat, is er al een paar jaar een verandering in mentaliteit gaande bij studentenverenigingen. Ik ben me niet anders gaan gedragen, maar wel anders naar dingen gaan kijken. Ik woon bijvoorbeeld in een huis met negen jongens. Als iemand zijn bed niet uit kan komen, trokken we hem er vroeger met z’n allen uit: ‘Ga studeren, man!’ Nu trekken we hem nog steeds uit bed, maar staan we er ook bij stil dat hij misschien ergens mee zit.
‘Als bestuurslid moet ik verantwoordelijkheid nemen en af en toe op de rem trappen. Acts met dieren, die willen we bijvoorbeeld niet meer. (Vorig jaar werden er ganzen in de kamers van eerstejaars losgelaten, volgens Den Boer wis het bestuur daar niets van, red.). ‘Waarom niet, het kan toch best?’, krijg ik te horen als iemand een bepaalde act voorstelt. Maar als ik het dan uitleg, snappen ze het eigenlijk altijd wel.’
‘Ik ben voor de grap lid geworden van een studentenvereniging. Mijn beste vriendin ging in een dispuutshuis wonen, ze zei: ‘Je leeft maar één keer, schrijf je ook in.’ Ik was wel bang dat er iets mis kon gaan, maar ik heb nooit iets negatiefs meegemaakt.
‘We zijn best een organische vereniging, dat scheelt. En we praten veel met elkaar. Ik heb bijvoorbeeld verteld hoe het is om als meisje van kleur op te groeien in een witte buurt. Veel diversiteit in de besturen van verenigingen is er inderdaad nog niet, dat zag ik vandaag ook in de zaal.
‘De meiden bij ons dispuut Nausikaä zijn lomp, in de positieve zin. Eerlijk, ook. Je weet wat je aan elkaar hebt. We zijn niet op ons mondje gevallen, dat weten de mannen van onze vereniging ook wel. En als er een incident plaatsvindt, weet ik zeker dat de hele vereniging op z’n kop staat.
‘Waarom vrouwelijke leden van studentenverenigingen niet zo snel het nieuws halen met bangalijsten of uit de hand gelopen ontgroeningen? Goede vraag. Dat moet toch het cultuurverschil tussen mannen en vrouwen zijn. Vrouwen hebben dat haantjesgedrag gewoon niet zo.’
‘Hoe eerder je er als bestuur bovenop zit als dingen mislopen, hoe beter. Het scheelt dat wij een kleine vereniging zijn, met zeshonderd tot zevenhonderd leden. Je kent iedereen, je komt er snel achter als er wat speelt. Onze leden volgen dezelfde opleidingen als de grotere verenigingen, dus dat kan niet de reden zijn dat er bij ons geen incidenten zijn.
‘Na twee jaar corona merkten we dat de ouderejaars afgezwengeld waren van het binnen zitten en het niet met elkaar kunnen borrelen. Uit frustratie gooide iemand daarom weleens een glas kapot. Wat dan helpt is de volgende dag overdag rustig met diegene te praten. Dat is ook wat Mariëtte Hamer (regeringscommissaris grensoverschrijdend gedrag, red.) bedoelt: heb het er vooral met elkaar over.
‘Het is niet erg dat dingen bij elke vereniging anders zijn, maar het is wel handig dat er nu een document met afspraken en regels is voor iedereen. Ook voor onze nieuwe leden en voor mijn opvolger. En als het toch misgaat, is het zaak om de onderwijsinstellingen in te lichten. Dat is geen leuk telefoontje, maar je kunt het maar beter meteen doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant