Zeldzaam op een technische universiteit, maar de TU Eindhoven is het gelukt: de man-vrouwverhouding van nieuw wetenschappelijk personeel is nu fiftyfifty. Daarvoor moest de universiteit met het voorkeursbeleid voor vrouwen wel eerst een juridisch hindernisparcours afleggen.
Slechts vijf jaar geleden was de man-vrouwverhouding bij nieuw wetenschappelijk personeel nog 70-30. Nieuw voorkeursbeleid trok die verhouding gelijk, maar dat ging niet zonder slag of stoot.
De TU Eindhoven bungelde lang onderaan op lijstjes over het aandeel vrouwelijke wetenschappers. Nadat maatregelen als het instellen van streefcijfers en divers samengestelde sollicitatiecommissies te weinig uithaalden, besloot de universiteit in 2019 drastische maatregelen te nemen. Niet alleen uit emancipatieoverwegingen, maar ook omdat de universiteit vindt ‘dat een divers personeelsbestand leidt tot betere strategieën, creatievere ideeën en snellere innovatie’.
Alle vacatures voor wetenschappelijk personeel stonden vanaf dat moment een half jaar lang alleen open voor vrouwen. Pas als er dan nog geen geschikte kandidaat was gevonden, mochten mannen ook solliciteren.
Over de auteur
Tonie Mudde is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant en presenteert onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos.
Het nieuwe beleid viel niet bij iedereen in de smaak. De Stichting Radar, die streeft naar een samenleving zonder discriminatie, ontving vijftig klachten en stapte naar het College voor de Rechten van de Mens. Die oordeelde dat het nieuwe beleid van de TU Eindhoven in strijd was met de wetgeving op gelijke behandeling.
De Eindhovenaren gingen terug naar de tekentafel en pasten het beleid aan. Zo gold het voorkeursbeleid, het zogeheten Irène Curie Fellowship-programma, voortaan voor 30 tot 50 procent van de vacatures. En de TU Eindhoven keek scherper hoe de man-vrouwverhouding op dat moment was voor de betreffende vacature. Kwam er een plek voor een universitair hoofddocent vrij op een faculteit waar het aandeel vrouwen minder dan 35 procent was? Dan was dat voldoende aanleiding om vrouwen extra kansen te geven door de vacature een half jaar alleen voor hen open te stellen.
Deze keer, in maart 2021, kreeg het voorkeursbeleid wel groen licht van Het College voor de Rechten van de Mens. ‘De TU/E maakt duidelijk dat deze maatregel noodzakelijk is om een volledige gelijkheid tussen mannen en vrouwen te verwezenlijken. En de mate waarin mannen worden uitgesloten door de maatregel staat nu in een evenredige verhouding tot het doel dat wordt nagestreefd.’
Ook andere technische universiteiten proberen aantrekkelijker te worden voor vrouwen. Zo kondigde de faculteit luchtvaart- en ruimtevaarttechniek in januari een vrouwenquotum aan: 30 procent van de plekken voor nieuwe eerstejaars zouden naar vrouwen gaan.
Angst dat deze positieve discriminatie ten koste zou gaan van de kwaliteit, heeft opleidingsdirecteur Joris Melkert niet. De faculteit is razendpopulair, met zo’n 2.900 inschrijvingen terwijl er maar 440 plekken te vergeven zijn. Met zo’n overschot aan aanmeldingen hebben ook extra geselecteerde vrouwelijke studenten kwaliteit zat, aldus Melkert eerder in de Volkskrant.
De Onderwijsinspectie floot de Delftse faculteit echter terug, omdat zo’n vrouwenquotum in strijd is met de wet. De Delftenaren zoeken nu naar nieuwe mogelijkheden om het aandeel vrouwen omhoog te krijgen.
Ambitieuze mannen moeten maar even geduld hebben, vindt hoogleraar Evangelia Demerouti (49) van de TU Eindhoven. Samen met toenmalig rector Frank Baaijens is ze het brein achter de keuze voorlopig alleen vrouwen aan te stellen voor wetenschappelijke functies. Lees hier het interview met Demerouti.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant