De Europese regeringsleiders willen een snel besluit over de verdeling van de Europese topbanen. De huidige voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen krijgt naar verwachting een tweede termijn van vijf jaar. EU-president Charles Michel wordt zo goed als zeker opgevolgd door de Portugese oud-premier António Costa.
‘Ik merk in al mijn contacten dat er in toenemende mate consensus lijkt te ontstaan over de kandidaten’, zei demissionair premier Mark Rutte bij aankomst maandagavond voor de speciale topontmoeting van de Europese regeringsleiders. Volgende week komen ze opnieuw bijeen om het besluit te nemen. Volgens bondskanselier Olaf Scholz staat alles klaar voor een snel akkoord over de topposities.
Na de Europese verkiezingen wordt een nieuwe Europese Commissie samengesteld. De leiders dragen de Commissievoorzitter voor, alsook de nieuwe EU-buitenlandchef. Het Europees Parlement moet de kandidaten goedkeuren. Verder kiezen de leiders de EU-president die de EU-toppen leidt. Bij de verdeling van de posities houden ze rekening met de uitslag van de verkiezingen. Die zijn overtuigend gewonnen door de christendemocraten, met de sociaaldemocraten als goede tweede en de liberalen nipt als derde.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Von der Leyen, een Duitse christendemocrate, vroeg begin dit jaar om een tweede termijn. Ze zette bij de start van het diner van maandagavond haar plannen uiteen. Volgens Rutte maakt ze ‘een heel goede kans’ om die te krijgen. Hij prees haar leiderschap tijdens de coronapandemie toen de Commissie het initiatief nam om als EU gezamenlijk een vaccin te ontwikkelen en in te kopen. ‘Ze heeft het ongelooflijk goed gedaan’, aldus Rutte.
Ook de Deense sociaaldemocratische premier Mette Frederiksen prees Von der Leyen. Ze had ook lovende woorden voor haar partijgenoot Costa. De Poolse premier Donald Tusk wil wel opheldering over Costa’s mogelijke betrokkenheid bij een corruptieschandaal in Portugal. Costa is daarin vooralsnog alleen als getuige opgeroepen, niet als verdachte.
De sociaaldemocratische leiders eisten dat Costa vijf jaar EU-president blijft, ook al is de termijn van deze functie 2,5 jaar waarna een herbenoeming mogelijk is. Dat stuitte op verzet bij de christendemocratische collega's, waarna het dinerberaad voor consultaties werd geschorst. Bij het sluiten van deze krant, was het diner nog gaande.
Met een christen- en een sociaaldemocraat op de twee belangrijkste Brusselse posities, blijft voor de liberalen de baan van chef buitenland over. Daarvoor is de Estse premier Kaja Kallas de gedoodverfde kandidaat. Zuidelijke EU-landen als Spanje vragen zich wel af of Kallas niet te eenzijdig is gefocust op Rusland, zij vinden dat de EU zich ook op Latijns-Amerika moet richten.
Een besluit over de benoemingen was niet voorzien maandag. Veel leiders benadrukten dat de EU niet mag dralen bij een besluit. ‘We zitten midden in een oorlog, dus een akkoord moet er zo snel mogelijk komen’, aldus Frederiksen. ‘We leven in moeilijke tijden. Dan is het van belang te weten hoe het verder gaat met Europa’, zei Scholz.
Als de leiders volgende week Von der Leyen voordragen, moet zij in het parlement een meerderheid achter zich krijgen. Dat is nog geen gelopen race.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant