Oekraïne lijkt te zijn begonnen aan een gerichte campagne tegen de Russische luchtverdediging. De aanvallen moeten het voor de Oekraïense luchtmacht vereenvoudigen om met de F-16 te opereren. Die straaljager kan deze zomer waarschijnlijk worden ingezet.
‘Het ziet ernaar uit dat het Oekraïense leger pogingen onderneemt om de Russische luchtverdediging te verzwakken’, aldus de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) over de aanvallen van de afgelopen twee weken op Russische luchtverdedigingssystemen en luchtmachtbases. ‘Als ze succes hebben, kan het Oekraïne in staat stellen effectiever gebruik te maken van gevechtsvliegtuigen.’ Kortom, Kyiv lijkt de inzet van de F-16’s voor te bereiden.
De drone-en raketaanvallen vonden plaats op Russische grensregio’s, op de Krim en zelfs op een basis zo’n 500 kilometer van de Oekraïense grens. Alle bestookte doelen hebben één ding gemeen: de getroffen wapensystemen zorgen ervoor dat de Oekraïense luchtmacht moeilijk kan opereren in het eigen luchtruim. Daardoor hebben de Russen redelijk vrij spel.
Begin juni werd een Russisch luchtverdedigingssysteem vernietigd in de grensregio Belgorod, mogelijk met Amerikaanse Himars-raketten. Dagen later voerde de Oekraïense militaire inlichtingendienst GUR een gewaagde aanval uit met drones op de luchtmachtbasis Achtoebinsjk in de regio Astrachan, honderden kilometers van de grens.
Volgens de spionagedienst raakten twee van Ruslands modernste gevechtsvliegtuigen hierbij beschadigd. Moskou heeft de Soe-57, een stealthtoestel waarvan er nog niet veel zijn geproduceerd, tot nu toe amper ingezet. Maar als Oekraïne met de F-16 gaat opereren, zal de druk groot worden om dit ‘paradepaardje’ van de Russische luchtmacht te gebruiken om de westerse gevechtsjagers uit de lucht te schieten.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is nieuwsverslaggever van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Ook werd een van de belangrijkste Russische luchtmachtbases op de Krim, Belbek, vorige week voor de zoveelste keer bestookt, mogelijk met Amerikaanse Atacms-raketten. Net als in mei was de S-400-batterij het doelwit. Met dit luchtverdedigingssysteem kunnen de Russen tot op zo’n 250 kilometer gevaren in de lucht uitschakelen, zoals F-16’s.
Wanneer de eerste F-16’s in het Oekraïense luchtruim zullen verschijnen, is nog altijd een groot geheim. Oekraïense functionarissen laten al maanden doorschemeren dat de eerste toestellen, geleverd door onder meer Nederland en Denemarken, deze zomer operationeel zullen worden. Kyiv zou de gevechtsjagers liefst zo snel mogelijk willen inzetten langs het ruim duizend kilometer lange front. Bij Charkiv bijvoorbeeld, om het Russisch offensief te frustreren. Of om belangrijke doelwitten te vernietigen, zoals commandocentra en logistieke bases zoals wapendepots.
Maar zolang de Russische S-300 en S-400-systemen nog intact zijn, moeten de Oekraïense gevechtspiloten voortdurend op hun hoede zijn willen ze niet worden neergehaald. Het Russische opperbevel zit niet stil en bereidt zich al maanden voor op het debuut van het succesvolste westerse gevechtsvliegtuig van de laatste vijftig jaar.
Zo worden Soe-34-toestellen uitgerust met nieuwe Vympel-luchtdoelraketten om de F-16’s van grote afstand te vernietigen. Ook hoopt Moskou met de inzet van A-50-radarvliegtuigen F-16’s snel op te sporen, waarna de S-400’s moeten worden ingezet om ze neer te halen. Het is dus cruciaal voor de Russen dat de ‘luchtverdedigingsparaplu’ die ze sinds de invasie boven het oorlogsgebied hebben opgezet, intact blijft.
Volgens diverse berichten zouden al extra luchtverdedigingssystemen naar de Krim zijn overgebracht om de vernietigde batterijen te vervangen. De belangrijkste Oekraïense spionnenbaas, GUR-chef Kyrylo Boedanov, claimde vorige week zelfs dat Ruslands nieuwste luchtverdedigingssysteem, de S-500, op de Krim is gestationeerd.
Hiermee kunnen tot op 500 kilometer gevechtsvliegtuigen en raketten worden neergehaald. Deze stap is opmerkelijk, omdat de S-500 pas sinds drie jaar operationeel is en er nog niet veel van zijn geproduceerd. Boedanov noemt de S-500 ‘experimenteel’. Maar in 2021, toen Rusland de eerste beelden naar buiten bracht van een geslaagde test van de S-500, waarschuwde Moskou dat elke vijand het wapen moet vrezen. ‘De S-500 kan door geen enkel ander luchtverdedigingssysteem geëvenaard worden’, aldus het ministerie van Defensie toen.
Als de Oekraïners de komende weken erin slagen om ook dit, in theorie hypermoderne, luchtwapen te vernietigen, zou dat een flinke opsteker zijn voor Kyiv en een gevoelig verlies voor de Russen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant