Een benodigde meerderheid van lidstaten van de Europese Unie hebben ingestemd met de natuurherstelwet. Cruciaal is daarbij dat de Oostenrijkse klimaatminister Leonore Gewessler tegen de wens van haar regering in ging en vóór de wet stemde.
De EU-landen committeren zich daarmee aan strengere eisen op gebied van bodem- en waterkwaliteit die eerder nog van tafel leken te gaan onder druk van boerenprotesten. Nederland stemde zoals verwacht tegen. Het demissionaire kabinet was aanvankelijk voor, maar de nieuwe Kamer riep in maart het kabinet op tegen de wet te stemmen. Minister Mark Harbers (Waterstaat) noemde tijdens de vergadering over de wet maandagochtend die motie als de belangrijkste reden om tegen te stemmen.
Het aanstaande kabinet met PVV en BBB in de gelederen zal zich nu toch echt aan de strengere eisen moeten gaan houden. Over twee jaar moet er al een herstelplan liggen, zodat vóór 2030 de eerste maatregelen om de Nederlandse natuurgebieden de herstellen kunnen beginnen.
De Oostenrijkse regering was, onder druk van boerenprotesten in het land, voornemens zich net als België te onthouden van stemmen. Daardoor zou een gekwalificeerde meerderheid, waarbij een meerderheid van de landen die samen 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen, niet worden gehaald.
Maar de Oostenrijkse klimaatminister Gewessler, van de Groenen, stelde de natuurherstelwet boven haar politieke carrière. Nadat zondag al uitlekte dat Gewessler toch van plan was vóór te stemmen, stuurde Oostenrijkse premier zondag een brief naar de Belgische premier, die de EU nu voorzit. Daarin stelde hij dat Oostenrijk zich wil onthouden van stemming en dat Gewessler niet het standpunt van de regering verkondigd. Gewesslers stem vóór is echter wat telt in de EU, dit kan volgens ambtenaren niet meer worden teruggedraaid.
‘Wij staan achter de natuur’, zei Gewessler voorafgaand aan de stemming. ‘Dit gaat over de basis van ons levensonderhoud.’ Tijdens de vergadering maandagochtend zei ze ook nog dat de wet boeren juist zal helpen en dat ze stemt met de toekomst van Europa in gedachte. De klimaatminister zei niet te verwachten dat het Oostenrijkse kabinet nu zal vallen of dat ze haar plek kwijtraakt.
De natuurherstelwet werd in juni 2022 door de toenmalig Europees Commissaris Frans Timmermans (Green Deal) en zijn collega Virginijus Sinkevicius (Milieu) gepresenteerd en heeft als doel de kwaliteit van de bodem, het water en de zeeën in Europa te herstellen. Daarvan verkeert 80 procent volgens de Europese Commissie in slechte staat, waardoor de voedselproductie in de toekomst in gevaar komt. Vorig jaar werd de wet al wat afgezwakt na de eerste protesten van boeren.
Boeren in meerdere Europese landen bleven echter tegen meer Europese regels voor hun productie en hun verzet hield aan, onder meer met protesten in Brussel. Onder invloed van die protesten leek het er op dat een benodigde meerderheid voor de wet gevolgen was, tot de draai van Gewessler dus.
In maart dit jaar stelde EU-voorzitter België een stemming door de EU-ministers uit, omdat de wet dan zeker zou zijn afgeschoten. België hoopte op een ander politiek klimaat na de Europese verkiezingen. Vermoedelijk voelde Gewessler zich na de verkiezingen wél vrij om zelf de draai te maken. Het Europees Parlement ging in februari al akkoord, waardoor de wet nu een feit is. De wet zal waarschijnlijk in augustus in gaan.
Met medewerking van Marc Peeperkorn
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant