Heorhiy Sudakov is momenteel misschien wel het grootste talent van Oekraïne. De 21-jarige middenvelder begint maandag met zijn land aan het EK, maar in 2022 vreesden hij en zijn hoogzwangere vrouw nog voor hun leven in een bunker.
De oorlog is nooit ver weg als Oekraïne maandag tegen Roemenië aan het EK voetbal begint. Na de Russische inval twee jaar geleden leek het voor Sudakov zelfs ondenkbaar dat hij zijn vaderland nog kon vertegenwoordigen. Zijn geboortestad Brianka in het Donetsbekken was al eerder in handen gevallen van Russische separatisten.
"Iedereen begrijpt dat voetbal niet de hoofdzaak is in Oekraïne", vertelde bondscoach Sergiy Rebrov. "Maar we willen het karakter van ons volk nu tonen op het voetbalveld." En voor toptalent Sudakov is het EK het gedroomde podium na een helse reis.
Sudakov beleefde in het seizoen 2021/2022 zijn doorbraak bij Shakhtar Donetsk. Voor de Oekraïense topclub had hij vier keer gescoord in tien competitieduels toen er abrupt een einde kwam aan zijn sterke seizoen. Door de inval van Rusland in Oekraïne moest de toen negentienjarige Sudakov vluchten.
Maar in tegenstelling tot zijn ploeggenoten van Shakhtar, onder wie oud-Ajacied David Neres, verliet het toptalent zijn belegerde land niet. Samen met zijn hoogzwangere vrouw Yelyzaveta moest hij onderduiken in een bunker.
Fernando Valente, Sudakovs coach bij de beloften van Shakhtar, vreesde voor het leven van zijn oud-pupil. "Heorhiy Sudakov is het grootste talent dat ik ooit heb gecoacht", schreef de Portugees medio maart 2022 bij foto's van Sudakov en zijn vrouw op Facebook. "Hij is een geweldig mens die bijna vader wordt van een klein meisje, samen met zijn echtgenote Lisa."
"Dromen worden van hem afgepakt en hij zit nu weg te rotten in een bunker tijdens een zinloze oorlog. Ik huil om dit koppel en om alle jonge spelers en vrienden die ik heb achtergelaten in Oekraïne, het land dat me twee jaar lang gelukkig heeft gemaakt. Mijn hart is gebroken."
Toen de oorlog uitbrak, begaven Sudakov en zijn vrouw zich naar het huis van zijn ouders in Kyiv. "Daar bleven we", vertelde hij eind vorig jaar aan The Daily Telegraph. "En als er luchtaanvallen waren, vluchtten we naar de schuilkelder. Het was net een kerker. We zaten daar steeds een uur lang, totdat de aanvallen voorbij waren."
Omdat Yelyzaveta al zeven maanden zwanger was, besloot het koppel een angstaanjagende autorit van twee dagen te maken om Kyiv te ontvluchten. Op 16 april kwam hun dochter Milana ter wereld.
"Het was een zeer gevaarlijke periode", zei Sudakov. "We vonden Lviv (een West-Oekraïense stad, red.) iets veiliger. Normaal gesproken zou de rit zo'n vijf uur hebben geduurd. Maar door de oorlog deden we er twee dagen over en moesten we overnachten in een andere stad."
Op dat moment was Sudakov totaal niet met voetbal bezig. "Mijn enige zorg was de veiligheid van mijn vrouw en familie. Een maand na de inval begon ik weer met trainen. Maar de eerste maand van de oorlog was het moeilijk om aan voetbal of iets anders te denken."
Drie dagen na de bevalling van zijn dochter keerde Sudakov terug op het veld in een oefenwedstrijd van Shakhtar tegen het Griekse Olympiacos. Maar voor het eerste competitieduel van zijn club moest hij nog een tijdje wachten, want de Oekraïense competitie werd vanwege de oorlog niet meer hervat.
Eind augustus begon Sudakov aan een nieuw seizoen in Oekraïne. Bij de wedstrijden waren geen toeschouwers aanwezig en vanwege de veiligheid speelde Shakhtar zijn thuisduels in Kyiv. Bij gevaar ging er een luchtsirene af en werd een wedstrijd stilgelegd, zodat spelers, trainers en scheidsrechters konden schuilen.
Sudakov veroverde dat seizoen in een leeg stadion zijn eerste landstitel met Shakhtar. Een maand later had de middenvelder nog meer succes op het EK onder 21. Daar leidde hij zijn land met twee goals tegen Frankrijk (3-1) naar de halve finales. Oekraïne, dat daarna van Spanje (1-5) verloor, verzekerde zich zo van deelname aan de Olympische Spelen in Parijs.
Een seizoen later schitterde Sudakov ook in de Champions League. Zo scoorde hij in oktober 2023 op bezoek bij FC Barcelona (2-1), onder toeziend oog van zijn vrouw. Zij reisde twee dagen van Kyiv naar Barcelona om haar man te zien spelen.
"Maar het was het waard om mij te zien scoren en ik heb de goal aan haar en Milana opgedragen", vertelde Sudakov, die in de belangstelling staat van onder meer het Chelsea van zijn oud-teamgenoot Mikhaylo Mudryk.
Sudakov wil met Oekraïne nu ook uitblinken op het EK, in een poule met Roemenië, België en Slowakije. Die droom is een stuk realistischer dan een terugkeer naar zijn geboorteplaats Brianka. De stad in de Oost-Oekraïense regio Luhansk werd in 2014 bestormd door separatisten die door Rusland werden gesteund.
"Ik droom van een terugkeer. Ik ben er al tien jaar niet meer geweest", zei hij onlangs tegen persbureau AP. "Ik weet dat het moeilijk is, maar het zou geweldig zijn om ooit weer in de Donbas Arena in Donetsk te kunnen spelen."
Maar op dit moment vechten vrienden van Sudakov nog als soldaten in de oorlog tegen Rusland. Zo verruilde Volodymyr Segeda, een oud-teamgenoot uit de jeugdopleiding van Shakhtar, zijn keepershandschoenen voor een geweer. "In Oekraïne heeft iedereen wel goede vrienden of familie die in de oorlog vechten", vertelt Sudakov.
Tijdens het EK vormen de Oekraïense voetballers een baken van hoop voor hun landgenoten. Alle gebeurtenissen in de oorlog hebben de spelers mentaal gesterkt. "Iedereen is gehard en psychologisch sterker geworden", aldus Sudakov.
"Ik ben onze strijders dankbaar dat ik kan blijven voetballen en rustig kan slapen. Nu droomt iedereen alleen maar dat de oorlog ten einde komt en we de komende tien jaar in vrede kunnen leven."
Source: Nu.nl algemeen