Twintigers en dertigers zijn het zat om uitgemolken te worden. Daarom roept een coalitie van jongerenorganisaties de Eerste Kamer op in te stemmen met de Wet betaalbare huur, die de huurprijzen weer moet gaan reguleren.
Dinsdag behandelt de senaat de Wet betaalbare huur. Jongeren betalen zich momenteel scheel aan huur. Zij hebben eigenlijk recht op een sociale huurwoning, maar vanwege de lange wachttijden bij corporaties belanden ze vaak in de private huurmarkt. Daar zijn woningen te vaak van slechte kwaliteit en worden ze ook nog tegen woekerprijzen verhuurd.
Deze jonge huurders kunnen geen hypotheek afsluiten die hoog genoeg is om beleggers te overbieden, maar mogen wél de veel te hoge huurprijs neertellen. Jonge twintigers die huren bij een private verhuurder betalen volgens het CBS gemiddeld zo’n 61 procent van het besteedbaar inkomen aan wonen. Dit is financieel onhoudbaar. Steeds meer jongeren stellen belangrijke levensstappen uit en blijven bij hun ouders wonen, of lopen een groter risico om dakloos te worden.
Over dit artikel
Dit is een oproep van acht organisaties die zich verenigd hebben in de Landelijke Jongerencoalitie Wonen: CNV Jongeren; JOB Mbo; FNV Young and United; Landelijk Overleg Studentenhuurders; Landelijke Studentenvakbond; Nationale Jeugdraad; SamenThuis2030; Woonbond Jongeren.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Jarenlang zagen particuliere beleggers gouden bergen in de woningmarkt. Het was beleid om de rol van corporaties in te perken en meer ruimte te bieden aan de markt. Daarnaast is sinds de jaren negentig de huurprijsregulering stelselmatig afgebroken. Het werd makkelijker om een woning voor torenhoge prijzen te verhuren. Woningen konden ineens zonder huurprijsbescherming in de vrije sector worden verhuurd.
Tot die tijd was er voor elke huurwoning een maximale huurprijs die paste bij de kwaliteit van de woning, maar daar werd door de politiek van af gestapt, omdat er toch geen sprake was van schaarste. Dat is inmiddels wel anders.
Toen minister Stef Blok (VVD) de bijl verder in de huurprijsbescherming zette, konden verhuurders voor steeds meer woningen makkelijk hoge vrijesectorprijzen rekenen. Bijvoorbeeld door de WOZ-waarde te laten meetellen in de maximale huurprijs. In deze periode kochten beleggers dan ook veel bestaande woningen op uit de koop- of corporatiesector om duur te verhuren.
De vrije sector groeide als kool, met steeds meer dure woningen als gevolg. Jongeren trokken aan het kortste eind. Minder betaalbare koopwoningen, langere wachttijden voor sociale huur en een gigantisch dure private huurmarkt. Als je dus nog geen twaalf jaar wachttijd hebt opgebouwd, zit je vast. Dan moet je bij je ouders blijven. En anders: illegaal onderhuren of bankslapen bij een vriend. Totdat ook daar de deur dichtgaat. Het kan dus ook geen verrassing zijn dat dakloosheid onder jongeren blijft toenemen.
Het is voor jongeren daarom een goede zaak dat er met de Wet betaalbare huur weer een stap wordt gezet om woekerprijzen aan te pakken. De wet is simpel en doelmatig. Het stelt weer bij meer woningen een maximale huurprijs die past bij de kwaliteit.
Daarnaast lost de wet een weeffout in de huurprijsbescherming op. Nu is het nog zo dat verhuurders een hogere huurprijs mogen rekenen dan de maximale huurprijs, mocht een woning wel onder de huidige huurprijsregulering vallen. Als de huurder dan niet naar de huurcommissie stapt voor een lagere huurprijs, blijft de onterechte hoge huur in stand.
Stapt de huurder wél naar de huurcommissie dan moet de huurprijs omlaag, maar staat er verder geen sanctie op de overtreding door de verhuurder. Hierdoor ligt de verantwoordelijkheid van een eerlijke huurprijs bij de huurder, in plaats van bij de verhuurder. Daarmee is er nu dus altijd een prikkel voor de verhuurder om zich niet aan de regels te houden. Een beloning voor slecht gedrag.
Met de nieuwe wet wordt de regulering van de huurprijs bindend en kunnen gemeentes boetes geven aan verhuurders die zich niet aan de regels houden. Kortom, er is een prikkel voor verhuurders om de regels te respecteren. Daarmee ligt het handhaven van een eerlijke huurprijs niet meer alleen op het bordje van de huurder. En de rotte appels in de huurmarkt worden op deze manier aangepakt.
De particuliere beleggers klagen zo luid mogelijk omdat ze hun hoge rendementen in stand willen houden. Ze wijzen daarbij ook op de nieuwbouw die in gevaar zou komen, terwijl de meeste particuliere beleggers helemaal geen nieuwe woningen toevoegen aan de markt. Ze kopen bestaande woningen op. De nieuwbouw komt juist vanuit grote institutionele fondsen.
Die kunnen prima uit de voeten met de wet, geven de koepel van institutionele beleggers (IVBN) en die van de projectontwikkelaars (Neprom) aan. Ze zijn gebaat bij duidelijkheid over de wet en dus geholpen bij het snel behandelen en aannemen van de wet. De spelregels zijn dan duidelijk. En wanneer woningen terugvloeien naar de koopmarkt omdat kleinere beleggers liever de fors gestegen woningwaarde te gelde maken dan betaalbaar verhuren, levert dat meer woningen op die geschikt zijn voor starters of jonge gezinnen.
Natuurlijk moet er veel meer gebeuren om te zorgen dat jongeren een betaalbaar thuis hebben. Zo moeten coroporaties veel meer jongerenwoningen bouwen. Moeten we delen van woonruimte makkelijker maken en leegstand aanpakken. Maar huurders beschermen tegen woekerhuren is een noodzakelijke eerste stap. Jongeren zijn het zat om uitgemolken te worden.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant