Met een geheime campagne tegen China heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie tijdens de pandemie desinformatie over vaccins rondgepompt. Het Pentagon heeft deze omstreden vorm van psychologische oorlogsvoering pas in april 2021 stilgelegd.
Honderden nepaccounts op sociale media richtten zich op de Filipijnse bevolking en Centraal-Aziatische moslims, onthult Reuters. Volgens het persbureau begon het Pentagon-programma in april 2020 als reactie op Chinese desinformatie over de oorsprong van het toen nieuwe coronavirus.
Dat dook voor het eerst op in China, maar toen de toenmalig Amerikaanse president Donald Trump begin 2020 over ‘het Chinavirus’ sprak, beweerden Chinese overheidsfunctionarissen zonder enig bewijs dat Amerikaanse soldaten het virus in de zomer van 2019 uit een defensielaboratorium hadden meegenomen naar een sporttoernooi in Wuhan. In die stad was later in 2019 de eerste uitbraak van het virus.
De samenzweringstheorie werd rondgepompt op nepaccounts die beheerd werden door de Chinese inlichtingendiensten. Tegelijkertijd zei de Chinese leider Xi Jinping dat China vaccins met de wereld zou delen, als vervolg op de Chinese mondkapjesdiplomatie. De Amerikaanse regering had juist besloten de eigen bevolking met voorrang te vaccineren, waardoor armere landen afhankelijk waren van inkoop van vaccins tegen marktprijzen op de wereldmarkt.
Over de auteur
Marije Vlaskamp is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de positie van China in de wereld. Ook volgt ze de ontwikkelingen elders in Azië. Ze was 18 jaar correspondent in Beijing.
Toen de toenmalig Filipijnse president Rodrigo Duterte liet doorschemeren bereid te zijn de Filipijnse aanspraken op een deel van de Zuid-Chinese Zee opzij te zetten als Beijing zijn land met voorrang vaccins gaf, was dat voor het Pentagon de laatste druppel. De verhoudingen tussen Washington en Duterte waren al moeilijk. Nu dreigde de Filipijnse president op een voor de Amerikanen belangrijk thema op te schuiven richting China op te schuiven, terwijl Beijing zijn geopolitieke invloed wereldwijd uitbreidde met gratis mondkapjes, medische beschermingsmiddelen en vaccins.
Het Pentagon, dat in 2019 ruimere bevoegdheden had gekregen voor psychologische oorlogsvoering in het buitenland, besloot de Chinese regering een koekje van eigen deeg te geven. ‘COVID kwam uit China en het VACCIN kwam ook uit China, vertrouw China niet!’ was de boodschap van zo’n driehonderd aan het Pentagon gelieerde nepaccounts die zich in juli 2020 op de Filipijnse bevolking richtten. Ook werden Chinese mondkapjes en testsetjes ‘nep’ genoemd.
Een jaar later kampten de Filipijnen met de laagste vaccinatiegraad van Zuidoost Azië. Slechts 2,1 miljoen mensen van de 114 miljoen tellende bevolking liet zich volledig inenten. Ruim 1,3 miljoen mensen waren besmet geraakt toen Duterte in 2021 dreigde vaccinweigeraars desnoods op te sluiten. Met 24 duizend overlijdens als gevolg van besmetting, behoorden de Filipijnse sterftecijfers tot de hoogsten in de regio. Het Chinese vaccin Sinovac was het enige vaccin in de Filipijnen, westerse vaccins kwamen pas in 2022 beschikbaar.
Overal in Zuid-Oost Azië waar China vaccins aanbood, doken nepaccounts van het Pentagon op die anti-Chinese desinformatie verspreidden. In de zomer van 2020 voerde het Pentagon de campagne op door in het Midden-Oosten en in Centraal-Aziatische landen in te spelen op angstgevoelens van moslims over ingrediënten in Chinese vaccins die mogelijk van varkens afkomstig waren. In de islam worden varkensproducten beschouwd als onrein, maar varkensgelatine in vaccins valt als bewerkt product niet onder dat verbod. Bovendien werd voor de productie van Sinovac geen varkensgelatine gebruikt.
Toen ook Rusland met vaccins de boer opging in het mondiale Zuiden, nam de Pentagonactie het bredere karakter aan van een antivaxcampagne, uitgerekend op een moment dat er wereldwijd bezorgdheid en twijfel was over covid-19, vaccins en andere manieren om de pandemie te bestrijden. Volgens Amerikaanse gezondheidsdeskundigen die reageren op de onthulling heeft het Pentagon ontelbare mensenlevens op het spel gezet, door tijdens een mondiale gezondheidscrisis wantrouwen tegen vaccinaties te zaaien. Daardoor werd het algemene vertrouwen in alle vaccins en overheidsmaatregelen tegen de pandemie ondermijnd.
De techbedrijven achter Facebook, Instagram en het tegenwoordige X (destijds Twitter) sloegen in de zomer van 2020 alarm bij de Amerikaanse autoriteiten. Ze hadden honderden nepaccounts kunnen herleiden naar een luchtmachtbasis in Tampa in Florida, een plek die bekend staat als kantoor van de afdeling psychologische oorlogsvoering. De accounts moesten echter ongemoeid worden gelaten. Uit een interne evaluatie van het Pentagon, ingezien door Reuters, bleek achteraf dat defensie weinig grip had op de uitvoerders van de campagne, die ‘slordig’ werk hadden geleverd door de herkomst van de desinformatie niet te verhullen.
De techbedrijven kregen pas gehoor bij de Amerikaanse Nationale Veiligheidsdienst toen Joe Biden in 2021 ging regeren. In april 2021 kreeg defensie bevel de desinformatiecampagne te stoppen en kwamen er strengere regels voor grootschalige vormen van psychologische oorlogsvoering.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant