De Zweedse diplomaat Johan Floderus (34) is na ruim twee jaar gevangenschap in Iran vrijgelaten. Premier Ulf Kristersson maakte zaterdag bekend op X dat Floderus samen met een Zweeds-Iraanse gevangene op weg naar huis is. Zij komen vrij in ruil voor de in Zweden veroordeelde Iraanse oorlogsmisdadiger Hamid Noury.
De 63-jarige Noury zat een levenslange gevangenisstraf uit wegens zijn aandeel in de massa-executies van grote aantallen politieke gevangenen in 1988 in Iran. De Iraniër werd in november 2019 gearresteerd op de luchthaven van Stockholm. Hij was naar Zweden gereisd om familie te bezoeken en daarna op cruisevakantie te gaan. Activisten van de Iraanse oppositie in ballingschap waren getipt dat Nouri naar Zweden zou komen en hadden een zaak voorbereid.
De Zweedse rechter oordeelde in juli 2022 dat Noury als assistent-aanklager in een van de gevangenissen betrokken was bij de executie van honderden oppositieleden. Enkele maanden voor dat vonnis verdween Floderus, die in Brussel werkte als diplomaat, in april 2022 na een privévakantie in Iran. Daar was hij regelmatig wegens zijn werkzaamheden voor humanitaire missies van de Europese Unie.
In de maanden voor het vonnis voerde Iran zijn gijzelaarsdiplomatie op met het vastzetten van Zweden met een Iraanse achtergrond. Zo dreigde Teheran een Iraans-Zweedse wetenschapper te executeren en werd de Zweeds-Iraanse activist Habib Chaab daadwerkelijk voor een vuurpeleton gezet. De arrestatie van EU-diplomaat Floderus betekende echter een forse escalatie.
Pas vijfhonderd dagen na zijn arrestatie werd bekend dat Floderus gevangen werd gehouden in de beruchte Elvin-gevangenis in Teheran, wegens beschuldigingen van spionage voor Israël en ‘corruptie op aarde’, een vergrijp waar de doodstraf op staat. Zweden en de Europese Unie hadden daaraan geen ruchtbaarheid gegeven in de hoop Floderus met stille diplomatie vrij te krijgen. Die radiostilte leidde destijds tot veel kritiek in het Europees Parlement.
Tegelijk met Floderus is zaterdag ook een Zweed van Iraanse afkomst vrijgekomen. Deze Saeed Azizi, waarschijnlijk een 61-jarige oogarts, zat in Iran een celstraf van vijf jaar uit wegens vage beschuldigingen van spionage. De gevangenenruil kwam tot stand door bemiddeling van Oman.
De Zweedse premier Kristersson maakte het nieuws van de ruil zaterdag ook bekend in een televisieboodschap. Hij zei dat de regering voor een dilemma had gestaan: tegenover het vrij krijgen van twee Zweedse burgers stond het onderhandelen met het Iraanse regime én het vrijlaten van een veroordeelde misdadiger. ‘Voor ons was het duidelijk: wij zijn op de eerste plaats verantwoordelijk voor het leven en welzijn van onze burgers en dat weegt zwaarder dan andere overwegingen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant