Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Amerikaanse vicepresident Kamala Harris heeft een nieuw steunpakket van 1,5 miljard dollar (circa 1,4 miljard euro) voor Oekraïne aangekondigd. Dat bedrag komt ten goede aan de energiesector en humanitaire hulp.
De Oekraïense energie-infrastructuur wordt al maanden zwaar bestookt door de Russische strijdkrachten. Het land kampt hierdoor geregeld met stroomuitval. Het geld uit het steunpakket kan worden gebruikt voor reparaties van energiecentrales, het opwekken van meer stroom en het beschermen van de infrastructuur.
Ook zal er ruim 379 miljoen dollar beschikbaar worden gesteld voor humanitaire hulp aan vluchtelingen en andere mensen die zijn getroffen door de oorlog. Het geld is bedoeld voor voedsel, het verlenen van onderdak en medische en sanitaire voorzieningen.
De aankondiging van Kamala Harris vindt plaats op de dag dat wereldleiders in Zwitserland samenkomen voor een internationale vredestop over Oekraïne. Harris zal hier de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontmoeten en de aanwezigen toespreken.
De tweedaagse bijeenkomst moet de aanzet vormen tot nieuwe vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. Een doorbraak valt niet te verwachten: Rusland noemde de conferentie bij voorbaat zinloos en is om die reden niet aanwezig.
Redactie
Duitsland ligt binnen de EU dwars bij het maken van afspraken over een nieuw sanctiepakket tegen Rusland. Dat sanctiepakket moet onder meer de Russische gasindustrie treffen, maar Duitsland heeft zorgen over andere afspraken, schrijft Politico op basis van diplomatieke bronnen.
De Europese Commissie wil al maanden dat de lucratieve Russische handel in vloeibaar gas aan banden wordt gelegd. Een deel daarvan wordt via Europese havens naar de rest van de wereld vervoerd. Als het aan de Commissie ligt, wordt die herexport verboden. Die herexport vindt met name plaats tussen november en juni, als er rondom de Russische productielocaties een groot pak ijs ligt. Met speciale ijsbrekers wordt het vloeibare gas naar EU-havens vervoerd en van daaruit weer verder in normale gasschepen naar landen als China.
België, Frankrijk en Spanje verdienen daar het meest aan, maar het is Duitsland dat nu toch dwarsligt. In het sanctiepakket wordt ook gesproken over het uitbreiden van de ‘no Russia’-clausule. Die houdt in dat afnemers van producten moeten toezeggen bepaalde goederen niet door te verkopen aan Rusland. Dat geldt bijvoorbeeld voor wapens en chips, maar de EU wil dat uitbreiden naar meer producten die alleen een civiele toepassing hebben. Dat kan kleine bedrijven hard raken, meent Duitsland.
Ook wil Duitsland niet dat de export van luxegoederen via Belarus gesanctioneerd wordt. Via Belarus kunnen Russen nog altijd dure auto’s zoals Mercedessen en BMW’s aankopen. De import van auto’s uit de EU door Belarus is sinds 2021 verviervoudigd. Veel van die auto’s gaan vervolgens door naar Rusland.
Redactie
Oekraïne kan op 25 juni officieel beginnen aan de onderhandelingen die nodig zijn voor toetreding tot de Europese Unie. Datzelfde geldt voor Moldavië, kondigde EU-voorzitter België vrijdagavond aan op het sociale medium X.
Een week geleden liet de Europese Commissie al weten dat beide landen aan alle criteria voldoen voor de toetredingsonderhandelingen. Naar verwachting zullen die vijf tot tien jaar in beslag nemen. In die periode kunnen EU-landen het proces dwarsbomen door een veto in te zetten. Toetreding vereist unanimiteit van alle 27 lidstaten.
Hoewel het dus nog allerminst zeker is dat Oekraïne en Moldavië daadwerkelijk zullen toetreden, zijn de nieuwe ontwikkelingen een opsteker voor de landen, met name voor Oekraïne, dat nog altijd strijdt tegen Rusland.
De overeenkomst betekent ook dat Hongarije haar verzet tegen de toetredingsonderhandelingen voorlopig heeft gestaakt. Het land heeft nauwe banden met Moskou en uitte eerder al twijfels over het oordeel van de Europese Commissie dat Oekraïne klaar is voor toetreding. Om Hongarije tegemoet te komen, heeft Oekraïne toegezegd dat ‘minderheden in het land’ (verwijzend naar Hongaren in Oekraïne) goed beschermd zullen worden. Er was EU-voorzitter België veel aan gelegen de onderhandelingen nog deze maand van start te laten gaan; het dwarse Hongarije is vanaf 1 juli zelf EU-voorzitter.
Oekraïne diende de aanvraag voor het EU-lidmaatschap meer dan twee jaar geleden in, vlak nadat Rusland een grootschalig offensief in Oekraïne was begonnen.
Irene de Zwaan
In Zwitserland begint vandaag een tweedaagse vredestop voor Oekraïne. De Oekraïense president Zelensky hoopt daar steun te vergaren voor zijn visie op het beëindigen van de oorlog met Rusland. Er komen delegaties van zeker negentig landen en organisaties, al ging het vooraf vooral over de landen en leiders die er níét zullen zijn dit weekend.
Allereerst werd Rusland – een van de twee strijdende partijen – niet uitgenodigd voor de top. Zwitserland zegt bereid te zijn geweest die uitnodiging wel te versturen, maar dat de Russen herhaaldelijk hadden aangegeven ‘dat ze niet geïnteresseerd zijn in deelname’. Het Kremlin heeft de top ‘nutteloos’ genoemd.
Ook China ziet daarom niets in de vredestop, die wordt georganiseerd in Bürgenstock, aan het Vierwoudstrekenmeer. Beijing zegt dat de top niet ‘voldoet aan China’s voorwaarden’. Zelensky sprak zijn teleurstelling uit over het ontbreken van de Chinezen en beschuldigde hen er ook meteen van druk te zetten op andere landen om de vredestop niet bij te wonen. Beijing ontkent andere landen aan te sporen om weg te blijven uit Zwitserland.
Oekraïne en Zwitserland zeggen dat Rusland wel uitgenodigd kan worden bij mogelijke vervolgtoppen, omdat het land deel moet uitmaken van het vredesproces. De top van dit weekend moet daar het beginpunt voor zijn.
De laatste belangrijke afwezige is de Amerikaanse president Joe Biden, die donderdag en vrijdag nog wel in Italië was voor een G7-top. Zelensky vond het geen sterk signaal dat de Amerikaanse leider niet komt. Biden stuurt zijn vicepresident Kamala Harris.
Een aantal grote Europese leiders is wel aanwezig in Bürgenstock. Zo zijn de Britse premier Rishi Sunak, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Olaf Scholz er. Ook de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Italiaanse premier Giorgia Meloni reizen naar Zwitserland. Landen als India, Turkije en Hongarije sturen niet hun leiders, maar wel een delegatie. Namens Nederland reist demissionair premier Mark Rutte af. (ANP)
Bij Oekraïense aanvallen in de regio Belgorod zijn vrijdag volgens Rusland zes mensen omgekomen. Vier van hen zijn onder het puin vandaan gehaald in de grensplaats Sjebekino, waar een flatgebouw deels instortte na beschietingen.
Volgens de gouverneur van de regio raakte in de buurt van Sjebekino een Oekraïense drone een auto, waarbij de bestuurder om het leven kwam. In een ander dorp viel een dode door brand na een inslaande raket in een woning. Rusland meldde in de nacht van donderdag op vrijdag dat het 87 Oekraïense drones had neergehaald, waaronder enkele in de regio Belgorod.
Aan de andere kant van de grens, in de Oekraïense regio Sumy, kwam volgens het leger daar vrijdag een persoon om bij een Russische luchtaanval en raakten vier anderen gewond. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van vrijdag 14 juni:
• Volgens de Russische president Vladimir Poetin vechten op dit moment ongeveer 700 duizend Russische militairen in Oekraïne. Dat heeft hij vandaag gezegd tijdens een televisie-uitzending waarin militaire onderscheidingen werden uitgedeeld. Dat is aanzienlijk meer dan zes maanden geleden, toen Poetin het had over 617 duizend militairen. Deze aantallen kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelt dat zijn Russische ambtgenoot niet te vertrouwen is. Dat heeft hij gezegd in reactie op de eisen die Poetin vandaag op tafel legde om vredesbesprekingen te starten.
• Vlak voor het begin van de internationale conferentie over vrede in Oekraïne heeft de Russische president Vladimir Poetin bekendgemaakt wat zijn voorwaarden zijn voor vredesbesprekingen. Zo wil hij dat Oekraïne zich niet bij de Navo voegt en dat het alle legertroepen terugtrekt uit de regio’s Zaporizja, Cherson, Donetsk en Loehansk. Die regio’s zijn sinds de oorlog voor een groot gedeelte in handen van Rusland.
Lees hier het volledige liveblog van vrijdag 14 juni terug.
Source: Volkskrant