De Argentijnse senaat stemde deze week in met de ‘basiswet’, waarmee de ultra-rechtse president Javier Milei vergaande economische en politieke hervormingen doorvoert. Buiten het parlement vonden ondertussen hevige protesten plaats.
Hij zou een motorzaag in de overheidsbegroting zetten, beloofde Javier Milei tijdens zijn campagne voor het presidentschap van Argentinië. En dat heeft hij gedaan, in het eerste half jaar dat hij in functie is. De president legde de bouw van nieuwe infrastructuur volledig stil, bezuinigde fors op onderwijs, en sneed in pensioenen en uitkeringen.
Het is slechts de eerste ronde van zijn bezuinigingspolitiek. Om de economie van het Zuid-Amerikaanse land diepgaand te kunnen hervormen, kwam Milei met een omvangrijke ‘Basis- en Vertrekpuntenwet voor de Vrijheid van de Argentijnen’. Deze week ging de senaat ermee akkoord.
Over de auteur
Maartje Bakker is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
Wat staat er in deze wet?
De wet ademt het libertaire gedachtegoed van Milei, met ruim baan voor het kapitaal en een terugtredende overheid. Tientallen overheidsinstituten kunnen straks worden opgedoekt, van de nationale bibliotheek tot de voedsel- en warenautoriteit.
Enkele staatsbedrijven worden geprivatiseerd. Dat geldt bijvoorbeeld voor Intercargo (dienstverlener op de luchthavens) en Energía Argentina S.A. (exploitatie, transport en opslag van fossiele brandstoffen).
Tegelijkertijd krijgen internationale investeerders grote belastingvoordelen. Belastingontwijkers kunnen hun verborgen kapitaal witwassen. Mijn- en bosbouw komt in de plaats van natuurbescherming.
Zeer controversieel is ook dat voor de duur van een jaar de noodtoestand wordt uitgeroepen voor de overheid, economie, financiën en energie. Dat betekent dat Milei in deze periode kan regeren zonder tussenkomst van het parlement.
Hoe raakt deze wet de Argentijnse burgers?
Die krijgt bijvoorbeeld te maken met flexibilisering van de arbeidsmarkt. Bepaalde sancties voor bedrijven die mensen laten werken zonder contract worden geschrapt. Daarnaast wordt de proeftijd van nieuwe werknemers langer, tot één jaar.
Laten de Argentijnen dit alles zomaar gebeuren?
Nee, ze gaan massaal de straat op. Linkse politieke partijen, vakbonden en belangenorganisaties demonstreerden deze week opnieuw bij het parlement. ‘Het vaderland wordt niet verkocht, maar verdedigd’, was een veelgehoorde leus.
Sommige demonstranten gooiden stenen naar de oproerpolitie die het parlement bewaakte. De agenten reageerden met rubberkogels en traangas. Daarbij raakten ook politici van de oppositie gewond. In de nacht, nadat de wet was aangenomen, rammelden inwoners van Buenos Aires uit protest op potten en pannen.
De partij van Milei heeft in de senaat slechts 7 van de 72 zetels. Hoe kan het dat zijn wet toch is goedgekeurd?
Milei zag zich gedwongen te onderhandelen met de door hem verafschuwde ‘politieke kaste’. Het gevolg is dat de wet behoorlijk is gekortwiekt. Ze kent nu 238 artikelen, tegen 664 in de oorspronkelijke versie. Argentijnse media spreken inmiddels van de ‘Basiswet XS’. ‘Het volk heeft voor deze regering gestemd, dus wij moeten haar van gereedschappen voorzien’, redeneerde een senator van een andere (rechtse) politieke partij.
Omdat bij de behandeling in de senaat nieuwe wijzigingen in de wet zijn aangebracht, moet die nog een keer terug naar het congres. De parlementariërs kunnen besluiten met de nieuwe versie in te stemmen, of de vorige versie alsnog te handhaven.
Hoe staat de Argentijnse economie er op dit moment voor?
De politiek van Milei leidde tot het eerste overschot op de nationale begroting sinds tijden en tot een afname van de inflatie. In december bedroeg die nog 25 procent per maand, nu 4 procent. Tegelijkertijd is er sprake van een drastische daling van de consumptie en economische activiteit in het land. De armoede neemt toe.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant