Het kabinet wil graag door met de methode van de stichting van prinses Laurentien voor de afhandeling van de schade van toeslagengedupeerden. Maar of daar veel extra geld voor moet worden vrijgemaakt, is met name voor de nieuwe coalitiepartijen nog geen uitgemaakte zaak.
Hoe kan het dat het de stichting van prinses Laurentien wel lukt wat de overheid de afgelopen vier jaar niet voor elkaar kreeg: zich ruimhartig, vriendelijk en dienstbaar opstellen tegenover de gedupeerden van de toeslagenaffaire bij het vergoeden van hun schade?
Dat wilden onder meer de Kamerleden Jimmy Dijk (SP) en Pieter Omtzigt (NSC) weten van demissionair staatssecretaris Aukje de Vries (Toeslagen, VVD). ‘De Commissie Werkelijke Schade van de overheid die na vier jaar nog niet functioneert, had beter Werkelijke Schande kunnen heten’, zegt Omtzigt.
Over de auteur
Charlotte Huisman is verslaggever van de Volkskrant. Zij schrijft onder meer over jeugdzorg en de nasleep van de toeslagenaffaire.
In het Kamerdebat donderdag spraken alle Kamerleden lovend over het werk van de stichting Gelijkwaardig Herstel van prinses Laurentien, die met een door gedupeerden zelf ontwikkelde methode de aanvullende schade van toeslagengedupeerden afhandelt. Alle fracties behalve de PVV schaarden zich achter de motie van de ChristenUnie dat deze stichting nog vóór de zomer weer door kan gaan met haar werk.
Twee weken geleden zette het kabinet de proef met de methode stop, vanwege een kritische evaluatie. Met een gemiddelde uitkering van 128 duizend euro per gedupeerde werd de stichting te gul bevonden. Bovendien zouden de berekeningen onvoldoende zorgvuldig zijn. In sommige gevallen werden ook schades vergoed die ontstonden vóór de terugvorderingen van de Belastingdienst en een aantal schadeposten zou welhaast standaard worden toegekend. De staatssecretaris wil daarom dat de stichting haar werkwijze aanpast, voordat zij de methode algeheel openstelt.
Wat GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, SP en Denk betreft moet deze stop meteen worden opgeheven. De gedupeerden die al een heel eind waren met de stichting, hadden door de stopzetting van hun traject wederom ‘een klap in het gezicht gekregen’. Andere partijen plaatsen wel kanttekeningen. Met name de fracties die deel uitmaken van de nieuwe regering die binnenkort aantreedt, staan niet te springen om meteen veel extra geld beschikbaar te stellen voor de stichting, bleek donderdag. ‘Ze krijgen geen blanco cheque’, zei Omtzigt.
Juist door de discussie over geld belandde de stichting van prinses Laurentien vorige maand in een mediastorm. Midden in de formatieperiode lekten ambtenaren van het ministerie van Financiën naar de NOS dat daar de vrees leefde dat de methode maximaal ongeveer 5 miljard euro extra zou kosten, bovenop de 9 miljard euro voor de algehele hersteloperatie. Van de Story en De Telegraaf tot Follow the Money: vele media berichtten over de kwestie waarin de toeslagenaffaire, een mogelijke miljardenstrop en het Koninklijk Huis op een explosieve manier samenkwamen.
Sommige columnisten betoogden dat de compensatie van toeslagenouders compleet was doorgeslagen. Andere opiniemakers wezen erop dat Laurentien alleen maar in het gat was gesprongen dat de overheid zelf had laten vallen met de gebrekkige opzet van de hersteloperatie. Daarbovenop waarschuwden toeslagenouders dat de discussie dreigde te verschuiven van het leed dat hun was aangedaan, naar de kosten van het herstel daarvan.
5 miljard euro extra zal het zeker niet zijn, maar er zal wel extra geld bij moeten, zei staatssecretaris De Vries donderdag – binnen enkele weken komt zij met een berekening van dat bedrag. Maar PVV-Kamerlid Edgar Mulder betwijfelt op voorhand of extra geld nodig zal zijn. Volgens hem hoeft de overheidsorganisatie door het werk van de stichting zelf minder werk te verzetten en kan dan besparen. Ook Mulder prees donderdag de methode-Laurentien, al waarschuwt hij voor een stormloop. ‘Laat deze stichting eerst beginnen met het helpen van de zwaarst gedupeerden, daarna zien we verder.’
De Tweede Kamer vindt dat de overheid de club rond de prinses vooral dankbaar moet zijn, omdat het hen in korte tijd lukt wat de overheid na jaren maar niet voor elkaar krijgt: ouders op een nette manier compenseren die door de terugvorderingen van de Belastingdienst bijvoorbeeld hun baan of huis waren verloren of door de stress gezondheidsproblemen kregen.
In de zomer vorig jaar ging het kabinet in op een voorstel van Gelijkwaardig Herstel om de overheid hierbij te helpen. Zo begon de stichting eind vorig jaar met een proef met een methode waarbij het verhaal van de ouders centraal staat. Aan de hand van de beschreven gebeurtenissen berekenen schade-experts een schadebedrag.
Staatssecretaris De Vries beklemtoont hoezeer ook zij de werkwijze van de stichting waardeert. Maar ze kon niet anders dan op de stopknop drukken, betoogde ze. ‘Als je iets laat doorlopen, kun je moeilijk zaken aanpassen, terwijl dat wel echt moet, gezien de kritiekpunten in de evaluatie.’
Volgens de staatssecretaris lopen de gesprekken met de stichting over de door de overheid gewenste aanpassingen goed. ‘We hopen er snel uit te zijn, en daarna kan de stichting weer aan de slag. Ook zij begrijpen dat er dingen anders moeten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant