De lezersbrieven, over meer begrip, bramen en brandnetels, de nucleaire holocaust, ligfietsen en tandems in de trein, de SP, onderzoeken naar rijken, terrordieren en de filosofische en wetenschappelijke gedachten van bondscoach Ronald Koeman.
Na het mislukken van de ministerskandidatuur van Gidi Markuszower, wordt – opnieuw – bericht dat Wilders na dit ‘nieuwe debacle’ toch wel in de problemen zit. Ik denk het niet. Het illustreert slechts dat Wilders radicaler is dan ooit. Hij probeert voortdurend hoe ver hij kan gaan. En het resultaat tot nu toe laat zien: dat is heel ver!
We zitten straks met een kabinet met een programma dat op veel punten strijdig is met de wet; op andere punten onuitvoerbaar. We krijgen een minister van Ontwikkelingssamenwerking die tegen ontwikkelingssamenwerking is, een minister van Financiën die in de politiek zit om de belastingen omlaag te krijgen en de overheid zo ver mogelijk terug te duwen in het hok. En we krijgen een premier die in zijn ambtelijk verleden bij herhaling de wet overtrad.
Deze manier van politiek voeren is echt nieuw voor ons land. Het doet in veel opzichten denken aan het begin van het presidentschap van Donald Trump, toen ook vaak het commentaar te vernemen viel dat hij door zijn brokken makend gedrag nu toch echt in de problemen zou komen. Niet dus.
We maken het begin van een periode mee waarin we de ene na de andere poging kunnen verwachten om het bestaande bestel te ontregelen en te destabiliseren.
Leendert Jonker, Sassenheim
Politiek is niets anders dan de weg die van bedrog naar zelfbedrog leidt. Ook in Nederland.
Gerardo Corredor, Yecla (Spanje)
Nu het kabinet vorm krijgt en alle namen bekend zijn, zullen we dan ook gelijk met het woord ‘extraparlementair’ stoppen? Want ondanks alle woorden, goedmakers of verantwoordingen die er de laatste maanden zijn gebruikt, is dit kabinet in vulling niks anders dan een normaal kabinet. Hopelijk wordt het als zodanig ook behandeld door de oppositie, die niks terug zullen zien in het woordje ‘extra’.
Bram Ravestein, Utrecht
Dit voorjaar trokken we door het hart van Turkije. We hadden een auto gehuurd en sliepen in kleine hotelletjes. Omdat de mensen daar uitsluitend Turks spraken, moesten we handen en voeten gebruiken – en soms Google Translate.
Die avond zochten we een klein eethuisje op, waar een man zat en twee vrouwen. Twee andere vrouwen kookten in de keuken. De man nam ons nieuwsgierig op en vroeg of we ook Duits spraken. Wat bleek, vroeger had hij in Duitsland gewerkt en na zijn pensionering was hij naar zijn geboortedorp teruggegaan.
Trots wees hij naar de beide vrouwen: dat waren twee zusters van hem. En de twee vrouwen in de keuken waren twee andere zusters. Als het niet zo druk was, at de hele familie in het eethuisje.
De jongste zuster was heel nieuwsgierig en wilde weten of we ook kinderen hadden. Die lieten we zien op de telefoon. Daar kwam haar telefoon ook tevoorschijn, en ze liet ons drie prachtige dochters zien.
Of we ook kleinkinderen hadden? Nou, die konden we ook laten zien. Zij toverde er ook een stuk of vijf tevoorschijn. Kortom, het was er heel gezellig en alle begrip voor mensen uit een andere cultuur. Het was spijtig dat we uit elkaar moesten gaan en uit moesten leggen dat we de volgende dag weer ergens anders zouden zijn.
We liepen terug door de avondstilte en zeiden tegen elkaar dat het jammer was dat politici op de wereld angst verspreiden door mensen van een andere cultuur minderwaardig of zelfs gevaarlijk te noemen. Ook in Nederland? Helaas, ook in Nederland.
Jan Pijpker, Uithuizermeeden
‘Braamstruiken en brandnetels, die zijn pas robuust, woekerend op stikstof en ammoniak’ schreef Toine Heijmans in zijn column van 30 mei. Het verbaast me enigszins dat in ondernemend Nederland nog enkele boer de kans heeft gegrepen en zich op het verbouwen van bramen en brandnetels heeft toegelegd bij zoveel overdaad aan voeding. Bramen, bramenwijn, bramenjam, bramensap, brandnetelthee, brandnetelzalf, vul maar in. Het groeit bijna vanzelf, alleen nog even oogsten. En het vreet stikstof en ammoniak. Win win.
Aloys Oostrik, Wageningen
Braaf verzamel ik glas en blikjes om ze weg te brengen . In mijn hoofd maalt het artikel ‘De nucleaire holocaust zit in een klein hoekje’ van Annie Jacobsen in Boeken en Wetenschap van 1 juni. De menselijke beschaving kan op een achternamiddag worden vernietigd, is haar analyse. In mijn jeugd protesteerde ik tegen de neutronenbom. Kan ik me als opa van zeven kleinkinderen in een steeds oorlogszuchtiger wordende wereld, niet beter actief inzetten voor de-escalatie, dan me druk maken of ik niet per ongeluk plastic bij de restafval heb gegooid?Tom Visser, Rosmalen
In alle jaren dat ik vrijwel dagelijks met de trein reis, ben ik nog nóóit een tandem of een ligfiets tegengekomen. Het probleem dat de NS wil oplossen met het verbieden van deze vervoermiddelen, lijkt dus minimaal. Bovendien bieden tandems en ligfietsen mobiliteit aan mensen die bijvoorbeeld geen gebruik kunnen maken van traditionele fietsen vanwege een beperking.
Wat is de volgende stap? Rolstoelen weren omdat ‘het instappen te lang duurt’? Laten we dan direct ook maar aan alle senioren melden dat ze sowieso beter thuis kunnen blijven, omdat ze zich soms wel heel traag voortbewegen.
Het streven om Nederland duurzaam bereikbaar te maken is prachtig, maar dan wel graag voor iedereen. Als ik daarvoor eens in de zoveel jaar op de volgende trein moet wachten omdat er een tandem vervoerd wordt, doe ik dat met liefde. Maar dan moet ik er wel vanuit kunnen gaan dat die volgende trein ook daadwerkelijk komt. En juist dát is allerminst zeker, heb ik in de afgelopen jaren gemerkt.
Laat de NS zich concentreren op het oplossen van dat probleem, in plaats van het leven van een (ook in letterlijke zin) beperkte groep met de botte bijl nóg complexer te maken.
Stijn van Deursen, Amsterdam
Erik Meijer pleit voor het samengaan van de SP met GroenLinks-PvdA.Dat doet me denken aan een uitspraak lang geleden in deze krant, gedaan door hoogleraar en bestuurskundige Roel in ’t Veld (ooit kortstondig PvdA-staatsecretaris). Hij stelde de vraag: ‘Wat wil de SP?’ En gaf zelf het antwoord: ‘Hetzelfde als de PvdA, alleen tien jaar later’.
Nick van der Heul, Alphen aan den Rijn
Briefschrijver Tielke Engels klaagt over te weinig onderzoeksaandacht voor het leven van de rijken. Maar een minuut googelen brengt mij al bij het boek The Millionaire Next Door van Thomas en Sarah Stanley. Zij deden jarenlang onderzoek naar vermogenden en vonden dat die liever sparen en investeren, dan spullen kopen. En met even door googelen vind je meer soortgelijke studies. Of je bezoekt voor de levens van rijke Nederlanders het door onderzoeksjournalisten geschreven blad Quote 500.
Je kunt ook beginnen met een studie politieke economie om te leren over arbeidsuitbuiting, onderdrukking, monopolievorming, kongsi-vorming, nepotisme, coöptatie, prijsafspraken, voorkennis, ongelijke ruil, neokolonialisme, consumentenmisleiding en supersnelle kapitaaltransfers – waar rijken allemaal rijker door worden.
Dat leer je van onderzoekers als Karl Marx, Upton Sinclair, Vance Packard, Eric Wolf, Andre Gunder Frank, Harry Magdoff, Noam Chomsky, Kishore Mahbubani, Arundhati Roy of Naomi Klein. En als je daar de tijd of opleiding niet voor hebt, lees dan in ieder geval De Stille Overname van Noreena Hertz, een prima leesbaar boek.
Peter van der Werff, Bennebroek
Bij het lezen van het artikel over het nieuwe onderkomen van de Volkskrant trof mij een passage die zeker de moeite waard is als aflevering van de rubriek Liefde van Nu. In dit geval meer de Liefde van Toen, maar dat treffen we vaker aan in deze rubriek.
Victor Lebesque deed een boekje open over het voyeurisme van een groot (voornamelijk mannelijk) deel van de redactie: vanuit het trappenhuis in het Volkskrantgebouw aan de Wibautstraat had men vrij uitzicht op een balkon van een naburig appartement. En op dat balkon werd regelmatig, open en bloot, de liefde bedreven door een vast koppel. Tot genoegen dus van dat publiek in het trappenhuis.
Welnu, het lijkt me een voor de hand liggende opdracht aan een Volkskrantjournalist, pardon ‘mediamaker’, om dat koppel op te sporen en te interviewen. Ben benieuwd naar het verhaal van de betreffende acteurs en of zij ook oog hadden voor hun publiek .
Jan Timmers, Gemert
In de media gaat het over slakkenterreur en de terrorwesp. Eerder hadden we al terrorganzen, meeuwenterreur en de terroruil. Bij mensen gaan we heel voorzichtig om met deze term. Geen overhaaste conclusies - iedereen houdt z’n adem in - was er wel echt een terroristisch motief? Was het niet per ongeluk, was het geen verwarde persoon? Maar dieren hoeven maar iets te doen wat ons niet aanstaat, al is het een beetje rondkruipen, en het zijn allemaal terroristen! Best gek, toch?
Auke-Florian Hiemstra, bioloog, Leiden
128 vinvissen mogen bij IJsland worden gevangen . Wat doen ze daar met de gevangen dieren? Dierentuin? Circus? Huisdier? ‘Gevangen’ is verhullend taalgebruik: ze worden vermoord. Net zo verhullend als het woord veehouderij (met de suggestie van ‘houden van’), bij dieren die worden gemest om te worden omgebracht, of op zijn best een leven lang voor melkproductie uitgebuit. Dat zijn er wel wat meer dan 128, trouwens.
Ameling Algra, Den Haag
Ik vind het onbegrijpelijk dat veel mensen roepen dat Nederland vol is en dat het dan altijd gaat over migranten en nooit over de miljoenen koeien, varkens en kippen.
Marieke Doomen, Oosterbeek
Willem Vissers citeert Ronald Koeman: ‘Alles weten maakt ook niet gelukkig’. Een filosofische uitspraak van de bondscoach van het Nederlands voetbalelftal, aldus Vissers. Ik stel me zo voor dat Koeman zich ook steeds meer gaat ontpoppen als wetenschapper en natuurkundige.
’s Avonds op zijn werkkamer, als voorbereiding op een wedstrijd, alle grote natuurkundigen bestuderend, zich verdiepend in zwarte gaten, zwaartekrachtgolven, Higgsdeeltjes en het uitdijend heelal, en hun mogelijke invloed op het wedstrijdverloop.
Misschien is Albert Einstein wel zijn grote favoriet. Is hij op de hoogte van al zijn belangrijke theorieën en formules. Bij elke wedstrijdvoorbespreking op het EK in Duitsland houdt Koeman, Einstein parafraserend, de voetballers voor: ‘Jongens, nooit vergeten, niet alles wat telt, kun je tellen en niet alles wat je kunt tellen, telt.’
In verwarring kijken de spelers elkaar aan, op zoek naar houvast bij een teamgenoot. Wat bedoelt de trainer? Het is stil, totdat een van de spelers aarzelend vraagt: ‘Maar trainer, hoe zit dat dan met een doelpunt?’ Koeman: ‘Een doelpunt kun je tellen en telt.’
Een zucht van verlichting gaat door de kleedkamer.
Ruud Joppen, Nijmegen
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant