In de vijftig jaar tussen het voor Oranje legendarische WK van 1974 in West-Duitsland en het komende EK in Duitsland is het voetbal totaal veranderd. In deel 2 van een serie: voetballers als voorlopers in mode.
Kleding is een statement, ook en zeker van voetballers. Zij zijn als artiesten. Zie de internationals binnenkomen, voor de eerste training in Zeist, in hun opvallende vrijetijdskleding. Van gewoon en sportief tot buitenissig, in exclusieve merken. Kijk hoe ze elkaars keuze op speelse wijze becommentariëren en hoe ze hun kloffie posten op Instagram.
Mocht Daniëlle Kliwon, Neerlandicus, journalist, voetballiefhebber en trendwatcher, twee spelers uit het bonte palet uitkiezen om te beschrijven, dan doet ze dat ook in uitersten. Allereerst Nathan Aké. ‘Hij combineert, heel simpel, een pantalon en een shirt. Maar als je dan goed kijkt, zie je Louis Vuitton x Virgil Abloh en Rick Owens, belangrijke merken ook voor de black culture.’ Daarmee willen afro-Amerikanen zich onderscheiden. ‘Aké is subtieler in zijn keuzes dan Memphis Depay, die openlijk uitkomt voor zijn stijl.’
Over de auteur
Willem Vissers is ruim 25 jaar voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Hij versloeg acht WK’s. In 2022 is hij uitgeroepen tot sportjournalist van het jaar.
Voetballers kijken naar de NBA, de Amerikaanse basketbalcompetitie, die op veel fronten inspireert. Teamgenoot Jeremie Frimpong legde meteen de connectie tussen de veelbesproken haarband van Depay en voormalig basketballer Allen Iverson. Memphis heeft zijn eigen lijn met kleding van sportieve snit. ‘Blind and Deaf to the world’, met de vingers in de oren.
Aanvoerder Virgil van Dijk stond in februari over tien pagina’s in de Vogue in Scandinavië, mede door zijn vriendschap met de eigenaren van het Deense merk Rains. Van Dijk: ‘Ik vond het superleuk dat ze me benaderden, want de Vogue is toch een speciaal blad. Het moet niet té zijn bij mij, en de dingen die ik kies doe ik enigszins low key, om er dan iets moois van te maken. Ik vind het leuk om er goed uit te zien, zeker als ik vrije tijd heb. Gelukkig helpt mijn vrouw me daarbij. Zij heeft een goede smaak.’
Kliwon: ‘Op één foto is hij bijna gekleed als Elsa, een van de prinsessen uit Frozen. Geniaal. We zijn zoiets echt niet gewend van voetballers.’
Voetballers zijn nochtans al jarenlang voorlopers in de mode. Vooral de Ajacieden, destijds ook spelers van Oranje, waren in de jaren zeventig van de vorige eeuw bijna stuk voor stuk Beatles, in zekere zin, qua uiterlijk althans. Lang haar. Soms niet bewust modieus gekleed, maar soms ook wel. ‘Ik liet me adviseren door Joey Fresco, de toenmalige echtgenoot van Patricia Paay’, aldus toenmalig Feyenoorder Wim Rijsbergen, verdediger in het elftal van 1974. De wereldster Johan Cruijff liet zich kleden door vrouw Danny, die vond dat hij wel een wat wereldser uitstraling kon gebruiken. Ruud Krol was sowieso modebewust, zeker nadat hij in 1980 naar Italië was verhuisd.
Journalist Arno Kantelberg, jarenlang hoofdredacteur van gerenommeerde modebladen: ‘Het was een mythisch elftal, dat van 1974. Dat had ook met uiterlijk te maken. Lang haar tot op de schouders, shirt over de broek. Ze zagen er heel anders uit dan de Duitsers, met hun wat saaie shirts en haar tot in de nek.’
Kantelberg herinnert zich dat hij als kind miniatuur-borstbeeldjes verzamelde van internationals van Oranje, goud gekleurd, te verzamelen op een tableau. ‘Neeskens leek precies op Rep. Ze hadden allemaal lang haar. Het onderlinge verschil was bijna niet te zien. Ze waren symbolisch voor de gouden glans van die periode. Cruijff was een gewone jongen, maar Danny kleedde hem modern. Piet Schrijvers had opeens een permanent. Ruud Krol droeg een bontjas. Voetballers waren een soort rocksterren.’
De schrijver van de Franse biografie over Johan Cruijff, Chérif Ghemmour, herinnert zich hoe supporters van Ajax in een lang lint van opwinding door zijn woonwijk trokken in Parijs, op weg naar stadion Colombo, voor een beslissingswedstrijd tegen Benfica in 1969. Zoals zij eruit zagen, met wijde broekspijpen en lang haar, wilden hij en zijn vriendjes ook zijn. Want natuurlijk doen ook supporters aan mode, al is het maar door het gevoel dat ze uitdragen met het shirt van hun favoriete club of land. Je kunt het ook gewoon dragen, als statement. Holland, Oranje, dat is aanvallen.
En zoals nu met Van Dijk, stond Ruud Krol al op de cover van de Vogue voor mannen in Italië. De rol van mode in de voetbalwereld is alleen toegenomen. Kliwon vindt het interessant, al vanaf die ‘sterke wil tot zelfontplooiing in de jaren zestig en zeventig, en dat in de conservatieve wereld van het voetbal.’
De Italiaanse spelers liepen een modeshow voor het WK van 1990. Alles is sindsdien voorbijgekomen, op elk niveau. De broers De Boer met Twinlife (Kantelberg: ‘Niet om aan te zien’), Rijkaard met ondergoed, Edgar Davids met mode voor straatvoetbal, John de Wolf met zijn bonte overhemden, Balr van Demy de Zeeuw en een paar andere oud-voetballers. Nu is het modebeeld soms zelfs wat overdadig. Voetballers tapen hun sieraden af. Memphis lijkt in zijn clips en raps zo weggelopen uit een film uit de Verenigde Staten.
Inspirerend was de jong overleden ontwerper Virgil Abloh, die voetbal en mode op speelse en stijlvolle wijze combineerde. Kantelberg: ‘Voetballers zijn altijd met mode bezig geweest, net als muzikanten. Ze staan in de spotlights. Ze zijn goed afgetraind. Als iedereen je begeert, ga je je ook als een pauw gedragen. Ze hebben soms het smoel van de parvenu. Ze verdienen opeens veel en willen dat laten zien, liefst in heel dure merken. Soms doen ze dat heel opzichtig, met zo’n groot horloge van Richard Mille bijvoorbeeld. Dat is niet mooi, maar je kunt zien dat het duur is. Horloges, auto’s en kleding, dat is de heilige drie-eenheid. Een typisch beeld was toen Memphis in zijn Bentley door zijn geboorteplaats Moordrecht reed. Niet te snel, zodat iedereen hem kon zien. Maar goed, het is ook menselijk om te laten zien hoe het je vergaat. Ik ben ook eens in een geleende Ferrari naar mijn broer gereden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant