Evan Gershkovich, de correspondent van The Wall Street Journal die al ruim een jaar vastzit in Rusland, wordt verdacht van spionage voor de CIA bij een militaire fabriek.
Nederland heeft met een aantal bondgenoten alle benodigdheden verzameld voor een extra Patriot-luchtverdedigingssysteem voor Oekraïne.
De Duitse regering blokkeert volgens bronnen tegen het Duitse persbureau DPA vooruitgang in de onderhandelingen over een nieuw pakket Europese sancties tegen Rusland.
Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De G7 heeft een akkoord bereikt over het verstrekken van een lening van 50 miljard dollar (omgerekend 46 miljard euro) aan Oekraïne. Dat bevestigt Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen na berichtgeving van nieuwssite Politico. De rente op de bevroren Russische tegoeden zal dienen als onderpand voor de lening.
Na de Russische invasie van Oekraïne begin 2022 bevroren westerse landen een bedrag van zo’n 260 miljard euro aan Russische tegoeden, die voornamelijk zijn ondergebracht bij Europese financiële instellingen. De G7, een informeel samenwerkingsverband van zeven grote industriële landen, spreekt al langer over hoe de tegoeden gebruikt kunnen worden om Oekraïne financieel te ondersteunen.
De Europese Unie sprak vorige maand nog af om de rente die de tegoeden genereren, ongeveer 3 miljard euro per jaar, naar Oekraïne te laten stromen. Daarmee zou Kyiv voornamelijk de aankoop van wapens kunnen financieren.
De G7, waar ook Von der Leyen en EU-president Charles Michel onderdeel van zijn, heeft nu bepaald dat de rente wordt gebruikt om de lening mee af te betalen. Verdere details moeten volgens Politico voor het einde van het jaar nog worden uitgewerkt. Daarbij gaat het vooral over wie de lening zou moeten verstrekken. De Amerikaanse nieuwszender NBC meldt dat de Verenigde Staten bereid zijn om het volledige bedrag uit te keren, hoewel het volgens Politico ook mogelijk is dat landen ieder afzonderlijk een lening zullen verstrekken.
Thom Canters
Nederland heeft met een aantal bondgenoten alle benodigdheden verzameld voor een extra Patriot-luchtverdedigingssysteem voor Oekraïne. Dat zegt demissionair defensieminister Kajsa Ollongren. Het is nog wel zaak om te kijken of alle onderdelen bij elkaar passen, aldus de minister.
Oekraïne smeekt al maanden om extra Patriot-systemen. Het leger kan de onophoudelijke Russische bombardementen niet overal afslaan en moet toezien hoe Rusland bijvoorbeeld elektriciteitscentrales vernietigt. Nederland zegt geen hele Patriot-installatie meer te kunnen missen, maar bood wel drie lanceerders en een radar aan in de hoop dat bondgenoten de rest zouden bijleggen.
Dat is nu gelukt: ‘Ik denk dat we alle stukjes nu wel hebben’, zegt Ollongren na overleg in Brussel met acht landen die over het luchtverdedigingswapen beschikken. ‘Dat betekent dus dat we met die stukjes nu het complete Patriot-systeem kunnen gaan samenstellen.’ Hoeveel tijd het nog kost voordat Oekraïne de extra Patriot-installatie krijgt, kan Ollongren nog niet zeggen.
Redactie/ANP
Evan Gershkovich, de correspondent van The Wall Street Journal die al ruim een jaar vastzit in Rusland, heeft eindelijk te horen gekregen waarvan hij verdacht wordt. Russische autoriteiten maakten bekend dat ze hem vervolgen voor spionage voor de CIA.
Gershkovich riskeert een gevangenisstraf van 20 jaar. Hij zou gespioneerd hebben bij een militaire fabriek Oeralvagonzavod, in de regio Sverdlovsk. Gershkovich werd in maart vorig jaar opgepakt in Jekaterinenburg, een stad in dezelfde regio, op zo’n 1.400 kilometer ten oosten van Moskou.
De Verenigde Staten en The Wall Street Journal hebben de beschuldigingen altijd ontkend en tevergeefs om Gershkovichs vrijlating gevraagd. Gershkovich zit sindsdien vast, zijn voorarrest werd voortdurend verlengd. Wanneer zijn proces precies begint is nog steeds niet bekend.
Wel is duidelijk geworden dat het zich in de rechtbank van Jekaterinenburg zal afspelen. Gershkovich moest zich tot dusver steeds melden in Moskou, omdat hij in een Moskouse gevangenis zit.
Dylan van Bekkum
Het Verenigd Koninkrijk heeft nieuwe sancties tegen Rusland aangekondigd, waaronder tegen de zogenoemde ‘schaduwvloot’ van het land. Die vloot stelt Rusland in staat om sancties tegen de olie-export te omzeilen. Verschillende schepen uit de vloot worden nu door nieuwe sancties getroffen, zegt de Britse regering.
Om de olie-inkomsten van Rusland te beperken, hebben westerse landen afgesproken helemaal geen Russische olie meer af te nemen. Landen daarbuiten mogen nog wel Russische olie kopen, maar tegen een maximumprijs. Dat kan het Westen deels afdwingen omdat de meeste schepen die olie vervoeren van westerse bedrijven zijn. Hetzelfde geldt voor maatschappijen die die schepen verzekeren. Als landen olie van Rusland willen kopen voor meer geld dan het prijsplafond, kunnen ze daarvoor geen gebruikmaken van westerse schepen en diensten.
Om die reden heeft Rusland een schaduwvloot opgebouwd. Die bestaat voornamelijk uit oude schepen die niet verzekerd worden. Dat brengt voor de koper risico’s met zich mee, maar ook voor het milieu; het onderhoud van die schepen laat zeer te wensen over. Een andere methode om de sancties te ontwijken is door ladingen olie op schimmige locaties over te pompen op wel verzekerde schepen.
Ook andere landen uit de G7 hebben nieuwe sancties aangekondigd. Zo treffen de VS onder meer de beurs in Moskou. Om die reden kunnen er daar geen dollars en euro’s meer verhandeld worden.
Joram Bolle
Rusland gebruikte uithongering van de burgerbevolking bewust als wapen bij de slag om Marioepol, zegt een advocatencollectief dat onderzoek deed voor Oekraïne. Marioepol viel na een beleg van maanden in mei 2022 in handen van Rusland. Bij de belegering van de stad, die massaal werd gebombardeerd, kwamen naar Oekraïense schatting zo’n 20 duizend mensen om.
De advocaten van Global Rights Compliance zijn met hun onderzoek naar het Internationaal Strafhof gestapt. Dat heeft al een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Russische president Poetin. Niet vanwege uithongering van Oekraïense burgers, maar vanwege de ontvoering van Oekraïense kinderen uit bezet gebied naar Rusland. Oekraïne en Global Rights Compliance willen dat de aanklacht wordt uitgebreid.
Volgens het advocatencollectief bestond het beleg van Marioepol uit vier fases, waarbij Rusland veelvuldig civiele infrastructuur bestookte. Daarom zaten burgers zonder water, gas en elektriciteit in koude wintermaanden. Evacuaties werden niet toegestaan en voedselhulplocaties werden door Rusland gebombardeerd.
Dat betekent volgens Global Rights Compliance dat er een bewuste strategie van uithongering is toegepast door Rusland, waarvoor president Poetin en de legerleiding verantwoordelijk zijn. Het gebruik van uithongering als wapen tegen een burgerbevolking is een oorlogsmisdaad. Om daar individuen via het Internationale Strafhof voor verantwoordelijk te houden is relatief onontgonnen terrein, omdat er bewezen moet worden dat uithongering de intentie is van een oorlogsstrategie, en niet alleen het resultaat.
Afgelopen maand diende hoofdaanklager Karim Khan verzoeken in om de Israëlische premier Netanyahu en minister van Defensie Gallant te arresteren vanwege oorlogsmisdaden, waaronder bewuste uithongering in Gaza. Dat laatste was volgens Global Rights Compliance voor het eerst en biedt aanknopingspunten voor vergelijkbare aanklachten tegen Poetin.
Joram Bolle
Op de beurs in Moskou kan niet meer worden gehandeld in dollars en euro’s. De handel in die valuta is stilgelegd na nieuwe Amerikaanse sancties gericht tegen de belangrijkste Russische beurs. De beurs in Moskou kwam met die verklaring een uur nadat de Amerikanen hun sancties woensdag hadden aangekondigd, nog tijdens de viering van Ruslanddag, de nationale Russische feestdag.
In december voerden de VS al sancties in tegen een groot aantal Russische banken en financiële instellingen, met als doel ze af te sluiten van het internationale betalingsverkeer. De dollar is de belangrijkste internationale valuta en wie daar geen gebruik meer van kan maken, kan de facto bijna niet deelnemen aan het internationale betalingsverkeer.
De sancties betekenen niet dat Russische personen of bedrijven helemaal niet meer in dollars of euro’s kunnen handelen, wel dat het moeilijker wordt. Veel Russen hebben spaartegoeden in dollars en euro’s. Volgens de Russische banken zijn die tegoeden veilig.
Wie wil afrekenen met een van beide valuta kan dat over-the-counter doen. Dat wil zeggen: onderling. De Russische centrale bank zegt dat het data van over-the-counterdeals wil gebruiken om de officiële wisselkoersen vast te stellen.
Joram Bolle
De Duitse regering blokkeert volgens bronnen tegen het Duitse persbureau DPA vooruitgang in de onderhandelingen over een nieuw pakket Europese sancties tegen Rusland. De onderhandelingen duren langer dan voorzien en volgens Brusselse diplomaten is dat te wijten aan bezorgdheden en verzoeken tot wijzigingen vanuit Berlijn.
Duitsland wordt ‘het nieuwe Hongarije’ genoemd, aldus een anonieme bron tegen DPA. Op de planning staan onder meer sancties die de Russische lng-sector pijn doen. Europese havens zouden bijvoorbeeld ook geen Russisch vloeibaar gas naar derde landen mogen verschepen. Het gebrek aan transportcapaciteit zou Moskou met aanzienlijk minder inkomsten moeten opzadelen.
De Duitsers zouden volgens bronnen tegen DPA vooral moeilijk doen over maatregelen die moeten verhinderen dat bestaande sancties worden omzeild. Dit zou erop kunnen wijzen dat ook Duitse bedrijven hierdoor worden getroffen.
Het zou de bedoeling geweest zijn om het pakket sanctiemaatregelen bij de start van de G7-top (donderdag) in Italië, klaar te hebben. Maar diplomaten verwachten op z’n vroegst vrijdag een akkoord. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van woensdag 12 juni:
• De Verenigde Staten zullen morgen een veiligheidsakkoord met Oekraïne sluiten. Bij de Navo-top van afgelopen zomer tekende de G7 een verklaring waarin ze Oekraïne langdurige hulp beloofden op het gebied van militaire steun, inlichtingen en training. Binnen dat raamwerk heeft Oekraïne inmiddels met onder meer het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en ook Nederland al een bilateraal veiligheidsakkoord gesloten.
• Hongarije hoeft geen troepen of financiële steun te leveren in het kader van de Navo-hulp aan Oekraïne, verzekert Navo-chef Jens Stoltenberg. Dat was Hongarije al niet verplicht, maar premier Viktor Orbán wilde dat onderstreept zien voor hij zich achter Mark Rutte zou kunnen scharen als opvolger van Stoltenberg.
• De Amerikaanse regering kondigt woensdag bredere sancties aan op de verkoop van halfgeleiderchips en andere goederen aan Rusland. De strafmaatregelen zijn mede gericht zijn op externe verkopers in China, hoewel Chinese banken buiten schot blijven.
Lees hier het volledige liveblog van woensdag terug.
Source: Volkskrant