Het hoofdlijnenakkoord is vooral gefocust op de korte termijn. De toekomst en de rest van de wereld worden te veel buiten beschouwing gelaten. Dat zegt het Planbureau voor de Leefomgeving in een reflectie op het akkoord van de formerende partijen.
Volgens het onafhankelijke onderzoeksbureau slaagt het aanstaande kabinet er met het hoofdlijnenakkoord niet in verder te kijken dan het "hier en nu". Zo focussen PVV, VVD, NSC en BBB vooral op het aanpakken van nationale problemen van dit moment, zoals het woningtekort.
Dat is belangrijk, maar door vooral daarop te focussen gaat het akkoord voorbij aan internationale problemen die toekomstige generaties ook raken. "De grote opgaven zijn niet binnen één kabinetsperiode te realiseren. Bovendien zijn de belangen van Nederland en de rest van de wereld sterk verweven", schrijft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in de reflectie.
Het PBL bekeek drie grote thema's: klimaat en energie(transitie), wonen en ruimtelijke ordening, en landbouw en natuur. Over klimaat en energie zegt het PBL dat het kabinet te weinig tijd heeft om de doelen voor CO2-reductie in 2030 (55 procent) te halen. Volgens het planbureau is het verstandig daarop in te spelen en beleid te maken waardoor die doelen wél behaald worden.
Daarnaast staat er dat concrete maatregelen die de coalitie wil nemen "de doelen eerder verder weg dan dichterbij brengen". Voorbeelden zijn de plannen om energiebelastingen en accijnzen te verlagen, CO2-heffingen niet te verhogen en de verplichte warmtepomp vanaf 2026 af te schaffen.
Eerder meldde het PBL dat de klimaatdoelen voor 2030 te halen vielen, maar dan moest wel alles meezitten. Door de val van het kabinet en de daaropvolgende vertraging van beleid is de opgave voor de nieuwe coalitie zacht gezegd groot.
Het planbureau concludeert dat de groene maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord "waarschijnlijk onvoldoende" zijn om 2030 te halen. "De tijd tot 2030 is zo kort dat uitstel een groot risico met zich meebrengt."
Over de toekomstige energievoorziening van Nederland staat er dat elektriciteit het "werkpaard" is van de energietransitie. Daarvoor is het belangrijk dat de problemen op het stroomnet met voorrang aangepakt worden. Ook schrijft het PBL schrijft dat naast windturbines, zonne-energie en technologieën als groene waterstof vier kerncentrales (op lange termijn) kunnen bijdragen aan de elektriciteitsvoorziening.
Ook op het thema landbouw en natuur waarschuwt het planbureau voor de financiering op de langere termijn. Daarnaast noemt het PBL het idee om Europese regels te veranderen rondom landbouw en stikstof "een route zonder garanties." Nederland is afhankelijk van Brussel om die regels zomaar te kunnen aanpassen.
Het nieuwe kabinet wil ook dat natuurkwaliteit leidend wordt. Dan moet het wel geld uittrekken om dat goed te kunnen meten, is de conclusie van het PBL.
Over wonen en ruimtelijke ordening zegt het PBL dat er naast het dringende woningtekort waar de coalitie op inzoomt, juist ook aandacht moet zijn voor de kwaliteit van de leefomgeving. Bijvoorbeeld door meer groen in de stad.
Ook stelt het planbureau dat het verhogen van de maximumsnelheid op de weg vragen oproept over verkeersveiligheid en natuur- en klimaatdoelen. Daarbij is het ook nog de vraag of dat op veel plaatsen wel kan door natuurvergunningen.
Source: Nu.nl algemeen