Bijna 100 jaar oud en nog een orgaan doneren. Het verhaal van een 98-jarige Amerikaan toont aan hoe orgaandonatie tot op zeer hoge leeftijd mogelijk is. Ook in Nederland doneerden al diverse tachtigplussers een lever.
Hij overleefde de Vietnamoorlog en de Koreaanse oorlog, maar een valpartij in zijn tuin werd Orville Allen uiteindelijk fataal. De 98-jarige stootte zijn hoofd en liep onherstelbare hersenschade op. Toen zijn familie afscheid wilde nemen in het ziekenhuis, vroegen artsen hoe ze dachten over leverdonatie. Voor hij dodelijk hersenletsel opliep, was de veteraan namelijk opvallend fit.
Hoewel Allen bij leven geen donorcodocil invulde, oordeelden zijn familieleden dat hij zo’n donatie wel zou zien zitten. Typisch zo’n man die als eerste op de stoep staat om buren te helpen, aldus het Amerikaanse ABC News dat de nabestaanden interviewde.
Over de auteur
Tonie Mudde is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant en presenteert onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos.
Artsen schatten voor een transplantatie in wat de staat is van organen en weefsel. Hoewel donoren van elke leeftijd welkom zijn, doorstaat niet elk orgaan de tand des tijds even goed. Zo is het hart van de gemiddelde tachtigplusser vaak niet meer geschikt voor transplantatie. Lever en nieren slijten minder snel en daarvoor geldt geen maximum leeftijd.
Zo zijn in Nederland inmiddels achttien levers van donoren ouder dan 80 jaar gebruikt, meldt de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS). De oudste was 88. Bijzonder aan de lever is dat hij een zogeheten regenaratief orgaan is: bij levende donoren wordt een deel verwijderd, en dat groeit in zo’n anderhalve maand weer aan.
Artsen houden wel rekening met de leeftijd van de ontvanger van een orgaan; een gepensioneerde patiënt zal eerder een ‘oude’ lever of nier krijgen dan een 30-jarige. Al zijn daarop wel uitzonderingen mogelijk, bijvoorbeeld omdat een relatief jonge patiënt in levensgevaar verkeert en er alleen een wat ouder orgaan beschikbaar is.
Hoe lang een orgaan mee kan gaan, blijkt onder meer uit het verhaal van een Nederlandse vrouw die in de jaren zeventig een nieuwe nier kreeg van een donor, die vervolgens een halve eeuw prima functioneerde. Dit was overigens wel een uitzonderlijk geval, gezien de stand van de medische wetenschap in die tijd én het feit dat de donor reeds overleden was.
Het afgelopen jaar kregen in Nederland 1.417 patiënten een gedoneerd orgaan. Zieke patiënten wachten minder lang dan voorheen op een orgaan, signaleert de NTS. Zo daalde de wachttijd van nierpatiënten op de actieve wachtlijst van 29 maanden in 2022 naar 27 maanden in 2023. Sommige patiënten moeten langer wachten om medische redenen, bijvoorbeeld omdat ze een zeldzamere bloedgroep hebben.
Meer orgaandonoren kunnen de wachtlijsten verder verkorten. Ook medische innovaties helpen. Zo vergroot een nieuwe koelmethode, onder meer toegepast in het Amsterdam UMC, de kans dat een lever kan worden gebruikt.
Wetenschappers proberen ook organen van speciaal gefokte dieren geschikt te maken voor menselijk gebruik. Dit jaar ontving in de Verenigde Staten voor het eerst een mens een varkensnier. De 62-jarige man is twee maanden na de operatie overleden, al zagen de artsen daarbij geen verband met de nieuwe nier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant