Het aantal gedwongen ontheemde mensen was met 120 miljoen op wereldschaal nog nooit zo hoog. Dat concludeert het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen (UNHCR), verbonden aan de Verenigde Naties, donderdag in zijn jaarverslag. Het recordaantal, dat eind april werd geregistreerd komt overeen met het inwonersaantal van Japan en is een drievoud van het aantal gedwongen ontheemden in 2012. UNHCR waarschuwt voor de „apathie en passiviteit” voor het lot van deze vluchtelingen. Zonder een kentering in de internationale geopolitiek houdt UNHCR-directeur Filippo Grandi weinig hoop op het keren van de negatieve trend. Het is het twaalfde opeenvolgende jaar dat het aantal stijgt.
De VN-organisatie vreest dat dit aantal — het gaat om mensen die minstens een jaar lang gedwongen hun woonplaats zijn ontvlucht — dat in een jaar tijd met tien miljoen toenam, zal blijven stijgen. UNHCR draagt de oorlogen in Gaza, Soedan, Congo en Birma aan als de grootste veroorzakers voor de hoge cijfers. „Oorlog blijft de belangrijkste aanjager van massale ontheemding”, aldus Grandi.
Hoewel de klimaatcrisis mensen uit hun woonplaatsen blijft verdrijven, blijkt de manier van oorlogsvoering eveneens een belangrijke katalysator voor de hoge aantallen. Volgens Grandi worden conflicten uitgevochten „met totale minachting voor het internationaal recht” en wordt oorlog steeds gerichter gevoerd met het „doel om bevolkingsgroepen te terroriseren”. De UNHCR zag dan ook het aantal mensen dat internationale bescherming nodig heeft, stijgen naar ruim 43 miljoen.
Daarnaast weerleggen de Verenigde Naties opnieuw de hardnekkige perceptie dat vluchtelingen uitsluitend welvaart en rijke landen opzoeken. Volgens UNHCR vangen lage- en middeninkomenslanden ruim drie kwart van deze vluchtelingen op. Grandi ziet hoe een groot aantal mensen op de vlucht oorlogsgebied verruilen voor een veiligere situatie in armere landen. Zo zoeken veel Soedanezen vanwege de oorlog in hun land — waar inmiddels elf miljoen mensen ontheemd zijn geraakt — het naburige Tsjaad op, waar zich de afgelopen veertien maanden zo’n 600.000 Soedanezen vestigden. Ruim de helft — 68,3 miljoen — van het mondiale totaal is intern ontheemd.
Ook in Syrië blijft de vluchtelingencrisis aanhouden met 13,8 miljoen mensen die vanwege geweld uit hun huis zijn verdreven. Daarnaast worden het Israëlische geweld tegen Palestijnen in Gaza — waardoor driekwart van de bevolking of 1,7 miljoen mensen is ontheemd — en het geweld in Congo — dat afgelopen jaar voor 3,8 miljoen nieuwe ontheemden zorgde — genoemd. In Oekraïne moesten 750.000 mensen gedwongen hun huis ontvluchten. Opvallend is dat Aruba met een op vijf het meeste aantal vluchtelingen per inwoner telt. Voor Curaçao gaat het om één op de dertien inwoners gedwongen migratie.
Source: NRC