Zeventien jaar lang stond Fleur Agema bekend om haar scherpe kritiek op opeenvolgende ministers van Volksgezondheid. In het nieuwe kabinet mag zij het zelf gaan proberen.
Al zes Kamerverkiezingen op rij is Fleur Agema de vaste nummer 2 op de kandidatenlijst van de PVV. Het is het meest tastbare bewijs van de vertrouwensband tussen Geert Wilders, enig lid van zijn eenmanspartij, en Agema, die veel voorkeurstemmen binnenhaalt: 117.255 in november vorig jaar.
Fleur Agema (47) zit in de Tweede Kamer steevast naast Geert Wilders, in het voorste bankje op de uiterste rechterflank van de plenaire zaal. Ze was erbij toen Wilders het eerste kabinet-Rutte opblies, door in 2012 de onderhandelingen met VVD en CDA in het Catshuis over nieuwe bezuinigingen af te breken. Nu treedt ze als minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport toe tot het kabinet-Schoof.
Over de auteur
Remco Meijer is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie en het koninklijk huis.
Lees hier alles over de kabinetsformatie.
Gezondheidszorg is van meet af aan het dossier geweest van Agema, die, zoals ze schrijft op haar persoonlijke pagina op de site van de Kamer, de ziekte MS heeft. Wie de politieke posities in de Tweede Kamer als hoefijzer ziet, zoals veel politicologen doen, snapt waarom haar plek in de bankjes raakt aan die van de SP, in het linkse blok, aan de heel andere kant van de zaal. Van Agnes Kant tot Lilian Marijnissen – de opvattingen van Agema over de zorg raken aan die van de socialisten. Anderzijds staat ze geheel achter de antimigratie-agenda van Wilders, waarmee ze juist botst met linkse partijen.
Agema geldt als een noeste werker, zowel als vicefractievoorzitter in haar eigen partij, als op het zorgterrein in de Tweede Kamer. Bewindslieden worden door de fanatieke Agema overstelpt met Kamervragen en moties. Over de sluiting van ziekenhuizen, het belang van de terugkeer van verzorgingshuizen, de beschikbaarheid van medicijnen, personeelstekorten en regeldruk, of de in haar ogen doorgeslagen marktwerking in de zorg.
‘Door haar grote betrokkenheid bij ouderen en zieken wordt zij dikwijls als het sociale gezicht van de PVV beschouwd’, schrijft de Nijmeegse wetenschapper Koen Vossen in zijn boek Rondom Wilders (2013). Hij ziet niettemin een verband met de antimigratie-agenda. ‘Deze solidariteit is echter niet gebaseerd op socialistische opvattingen, maar op een nativistische ‘eigen volk eerst’-ideologie: een sterke overtuiging dat een gemeenschap haar eigen zwakkeren en zieken moet steunen. Dankzij de immigratie en de islamisering is dat unieke wij-gevoel volgens haar verloren gegaan.’
Marie-Fleur Agema werd geboren op 16 september 1976 in Purmerend. Ze ging in Krommenie naar de havo en volgde een hbo-opleiding architectuur. Haar ouders hadden een café, haar vader was de kastelein. Ze werd politiek actief in de Lijst Pim Fortuyn (LPF), waarvoor ze in 2003 in de Provinciale Staten van Noord-Holland kwam. ‘Fortuyn heeft een deur open getrapt’, zei Agema in mei 2008 tegen Volkskrant Magazine. ‘Dingen die muurvast zaten, leken ineens oplosbaar. Hij heeft de problemen van de massa-immigratie benoemd. Dat maakte voor mij de weg vrij er net zo over te praten.’
In maart 2004 ging zij als zelfstandig Statenlid verder, na geruzie en vertrouwenskwesties in de LPF. In november 2006 kwam zij voor de PVV in de Tweede Kamer. De nieuwe partij van Wilders haalde in een klap negen zetels. Agema is nooit meer weggegaan, een loyaliteit die ze deelt met Kamerleden van het eerste uur als Martin Bosma, Tony van Dijck, Dion Graus, Barry Madlener – die tussentijds in het Europees Parlement zat – en Raymond de Roon.
Politicoloog Meindert Fennema verklaart in zijn boek Tovenaarsleerling (2010) de belangstelling van Wilders voor Agema als volgt: ‘Zij was van de stroming ‘meer handen aan het bed en wég met de bureaucratie’. Met Fleur Agema had hij een geduchte concurrent van Agnes Kant in de fractie, juist op het moment dat Kant de uiterste houdbaarheidsdatum naderde. Agema zou de PVV een sociaal gezicht kunnen geven, waardoor hij in het SP-electoraat zou kunnen inbreken.’
Als na het eerste succes bij de verkiezingen van 2006 de PVV behoefte heeft aan nieuwe, goede kandidaten – van meet af aan de achilleshiel van de partij zonder leden –, nemen Wilders en Agema een spotje op waarin zij samen in een roeiboot zitten. Onder het motto ‘roei mee met de PVV’ varen de twee politici daarin door een oer-Hollands decor.
Wilders spreekt dan al de teksten uit waarmee hij vijftien jaar later de grootste partij van het land zal worden. ‘Nederland moet een land worden waar u zich weer thuis voelt, een land waar u een goede boterham verdient zonder te veel belasting te betalen, een land waar u ’s avonds veilig over straat kunt zonder beroofd te worden, een land waar de ouderen en de gehandicapten het goed hebben.’
In mei 2014 krijgt Agema een relatie met PVV’er Leon de Jong, die in de huidige formatie ook regelmatig als mede-onderhandelaar naast Wilders aanschoof. Begin 2015 bevalt zij van een dochter. Ze is dan vijf maanden uit de Kamer en wordt tijdens dit zwangerschapsverlof vervangen door Karen Gerbrands. In datzelfde verschijnt ook haar boek Verzilveren. Excellente zorg voor minder geld, bij uitgeverij Van Praag (waar in dat jaar ook Bosma’s boek over Zuid-Afrika is verschenen).
Om de gedroomde PVV-agenda uit te voeren, is er nu het hoofdlijnenakkoord. NSC-leider Pieter Omtzigt zei vorige week zondag bij WNL dat ministers op portefeuilles waarover weinig is afgesproken, meer beleidsruimte zullen hebben dan bewindslieden op terreinen waaraan veel aandacht is besteed. Hij noemde expliciet gezondheidszorg (en onderwijs) als voorbeeld van de eerste categorie.
Dat lijkt veelbelovend voor Agema. Maar tegelijkertijd zal zij, bij gebrek aan financiële armslag, met de handen op de rug gebonden zijn. De halvering van het eigen risico (van 385 naar 165 euro) is daarom pas gepland voor 2027. De belofte in het akkoord van ‘versterking’ van huisarts, wijkverpleging en mantelzorgers zal zij nader moeten uitwerken met de ploeg ministers waarvan zij deel gaat uitmaken.
Dat geldt ook voor de aangekondigde verbetering van de jeugdzorg en investeringen ‘in betere ouderenzorg’. De ‘langstzittende zorgwoordvoerder’, zoals Agema zichzelf noemt, had het in het verleden vaak aan de stok met VVD-minister Edith Schippers, die zeven jaar gezondheidszorg deed en telkenmale waarschuwde dat de kosten onbeheersbaar werden. Nu grijpt Agema zelf de kans om haar ideaal te verwezenlijken: betere zorg die tegelijkertijd goedkoper is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant