Een extra dag vrij en gewoon doorbetaald krijgen. Elke week opnieuw. Voor medewerkers van Afas Software uit Leusden is dit vanaf volgend jaar realiteit. De directie van het ict-bedrijf verwacht dat ze desondanks evenveel werk zullen verzetten als nu, zo niet meer.
Voor zover bekend is Afas Software het eerste grote Nederlandse bedrijf dat overstapt op een doorbetaalde vierdaagse werkweek. Volgens de familieonderneming brengt één medewerker gemiddeld 7,5 keer zoveel geld in het laatje als 25 jaar geleden, met dank aan automatisering. Een extra vrije dag moet er daarom vanaf kunnen, vindt de directie.
Deze ‘ontwikkeldag’, zoals Afas hem noemt, valt op vrijdag. ‘We hopen dat mensen hun tijd zinvol inzetten, maar we gaan dat niet controleren’, aldus een woordvoerder. Ceo Bas van der Veldt kondigde op LinkedIn alvast aan gitaarles te willen nemen. Wie al vier dagen per week werkte, krijgt salarisverhoging.
De woordvoerder verwacht niet dat de productiviteit van het bedrijf inzakt als het personeel een dag minder werkt. Integendeel, die kan weleens toenemen, zegt hij. Hij verwijst naar onderzoeken door ngo 4 Day Week Global, die ijvert voor een vierdaagse werkweek.
Over de auteur
Niels Waarlo is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid en de circulaire economie.
In 2022 zette die organisatie bijvoorbeeld een pilot op met zo’n drieduizend medewerkers van 26 Britse bedrijven, in samenwerking met onder meer de Universiteit van Cambridge. Zij gingen een dag minder werken zonder in te leveren op hun salaris. Toch bleef de omzet ongeveer gelijk, aldus de onderzoekers.
Medewerkers zeiden beter te slapen en minder last van stress te hebben. Het aantal ontslagen nam af, evenals het ziekteverzuim. Het onderzoek is echter te kleinschalig om er algemene conclusies aan op te hangen, schrijven de onderzoekers. De meeste bedrijven zijn na deze pilot van een halfjaar wel doorgegaan met de vierdaagse werkweek, bleek begin dit jaar.
‘Als mensen meer in balans zijn, denken we dat de creativiteit toeneemt. Al moet dat nog wel blijken’, aldus de woordvoerder van Afas. ‘Een software-architect die zondag met de hond in het bos loopt en daar een briljant idee krijgt, kan ontzettend productief en effectief zijn.’
Afas telt ongeveer zeshonderd medewerkers. Het voorziet meer dan tienduizend organisaties in Nederland van software, veelal voor administratieve zaken als de boekhouding, salarisverwerking en het bijhouden van orders. Een lucratieve bezigheid: vorig jaar boekte het bedrijf 109 miljoen euro winst, 16 procent meer dan in 2022. Het afficheert zichzelf als maatschappelijk bewust en schonk vorig jaar 8,5 miljoen euro aan goede doelen.
De ontwikkelingen van kunstmatige intelligentie gaan zo hard dat Afas een nieuwe sprong in productiviteit verwacht. Zo kunnen medewerkers sinds kort via een interne telefoonlijn inspreken wat ze met klanten hebben afgesproken, waarna er met behulp van AI automatisch een verslag wordt opgesteld, schetst de woordvoerder. Scheelt weer een tijdrovend administratief klusje.
In de ict-sector gaat de implementatie van kunstmatige intelligentie het snelst, zegt Anna Salomons, hoogleraar arbeidseconomie aan de Universiteit Utrecht. Deels omdat medewerkers innovaties op softwaregebied snel oppikken vanwege hun expertise, deels omdat kunstmatige intelligentie hier goed van pas komt, bijvoorbeeld voor hulp bij programmeren.
Het is nog niet duidelijk in hoeverre AI in zijn algemeenheid tot minder werk zal leiden, zegt ze. Eerder leidde automatisering steevast tot het ontstaan van nieuwe banen. Uit haar eigen onderzoek blijkt dat 60 procent van de huidige werkgelegenheid in de Verenigde Staten bestaat uit soorten banen die er nog niet waren in 1940.
Bij een ict-bedrijf kan een vierdaagse werkweek helpen om talent aan te trekken en ervaren medewerkers langer vast te houden, aldus Salomons. In andere sectoren die last hebben van de krapte op de arbeidsmarkt zouden echter acute problemen ontstaan als medewerkers massaal een dag vrij krijgen. ‘Ik zie dit in de zorg of het onderwijs nog niet gebeuren.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant