Eigenlijk zou de Volksbank – de moeder van SNS, Regiobank, ASN en BLG Wonen – het enfant terrible onder de banken moeten zijn. Het zou als 100 procent staatsbank de drie private grootbanken (ING, ABN Amro en Rabo) moeten uitdagen met hogere spaarrentes en goedkopere, zo niet gratis bankdiensten.
Het zou kleine en middelgrote bedrijfjes moeten helpen met kredieten. Het zou met een reclameleus à la ‘Giroblauw past bij jou’ een agressieve campagne moeten voeren in kranten en bioscopen, zoals de toenmalige staatsdochter Postbank begin jaren tachtig.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Giroblauw stond voor een pretentieloze bank die, in tegenstelling tot de private banken in die tijd, geen eigen filialen had. Eigenlijk was het zijn tijd met het zogenoemde thuisbankierconcept ver vooruit. Op spaarrekeningen werd de hoogste rente geboden. Met girobetaalkaarten kon geld worden opgenomen.
Betalingen in het pre-internettijdperk konden in een gratis enveloppe worden gedaan. De Postbank garandeerde dat de betaalrekening gratis zou blijven. Met eigen giromaten en de chipper weigerde het zich bij de rest aan te sluiten. Acht miljoen mensen – vooral babyboomers – gingen daar bankieren. Maar uiteindelijk werd de eigenwijze staatsbank geprivatiseerd en ging de merknaam ten onder in de oranje ING-leeuw.
De Volksbank biedt een nieuwe kans voor echte concurrentie. De staat heeft al elf jaar 100 procent van de aandelen. Politici in de Tweede Kamer, die steen en been klagen over de lage spaarrente en stijgende kosten van de banken, zouden met moties een nieuwe koers kunnen afdwingen.
Maar tot nu toe hebben ze er niets over te zeggen. De politici zijn na de nationalisatie na de kredietcrisis zo stom geweest hun zeggenschap te delegeren aan de NLFI – de afkorting van NL Financial Investments.
NLFI is een onafhankelijk vehikel dat onder leiding staat van Wim van den Goorbergh (76), een voormalig Rabo-bankier die met handen en voeten is gebonden aan een wet, waarin is bepaald dat de Volksbank niet politiek mag opereren. Of dat die zich niet mag onderscheiden van de rest.
Nu het politieke landschap zo is veranderd met anti-establishmentpartijen, zou het parlement de macht over de Volksbank moeten terughalen.
Vorige week schreef de Autoriteit Consument & Markt dat de gebrekkige concurrentie tussen banken de oorzaak van de lage spaarrente is. De bankenmarkt is een soort oligopolie, waar de drie grootbanken stilzwijgend hun beleid op elkaar afstemmen en via overstapdrempels voorkomen dat klanten weglopen.
Een actieve in plaats van slapende staatsbank zou daar verandering in kunnen brengen. Maar maandag adviseerde de NLFI de regering de Volksbank te verkopen aan een concurrent of naar de beurs te brengen. Het betekent meer winst in plaats van meer service. Zou dat gebeuren, dan wordt ook deze bank definitief ingekapseld in het bankenestablishment en geeft de politiek de laatste troef uit handen.
De timing van het advies is opvallend. Hiermee wordt de nieuwe minister van Financiën in Schoof I voor het blok gezet, want afwijken van een dergelijk advies is not done.
Hopelijk krijgt Schoof I een eigenwijze minister die dat wel doet en de tijd van giroblauw doet herleven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns