Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
‘Waarom ga je een weekend weg? Ik zie je niet vaak genoeg!’ Op Instagram deelde de bekende Amerikaanse psycholoog dr. Becky Kennedy de woedende reactie van haar zoon. Ze had hem verteld dat ze een paar dagen met vriendinnen wegging. ‘Mijn eerste reactie was: o, mijn hemel, ben ik nu een vreselijke ouder? We zijn zo gewend aan het moederschap als martelaarschap dat we denken dat we iets verkeerd doen als we eigenlijk goed voor onszelf zorgen.’ Hoe reageer je als je kind boos is omdat je tijd voor jezelf neemt?
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In haar opvoedrubriek behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen.
‘Het is gezond als kinderen het moeilijk vinden dat hun ouders weggaan. En het is gezond dat ouders dat zo nu en dan doen’, zegt Guy Bosmans, hoogleraar klinische kinder- en jeugdpsychologie aan de KU Leuven.
Om het belang van ouderlijke zelfzorg te benadrukken, wordt vaak de vergelijking gemaakt met het zuurstofmasker in het vliegtuig: vaders en moeders moeten eerst zélf het masker opzetten, zodat ze voldoende kracht hebben om het kind te helpen. Daar zit wat in, zegt Bosmans, auteur van het boek Een GPS voor gezinnen. Gids voor een hechte band met je kind. ‘Je raakt eerder in conflict met je kind als je op je tandvlees loopt. Wie ademruimte creëert, heeft een beter regulerend vermogen. Je ziet scherper wat je kind nodig heeft.’
Is er ook wetenschappelijk bewijs dat ouders betere opvoeders zijn als ze vrije tijd inplannen om bij te komen? ‘Er zijn wel veel onderzoeken die het omgekeerde aantonen, namelijk dat vermoeide ouders minder warm en sensitief zijn in opvoeden en een lager welbevinden rapporteren’, zegt Maartje Luijk, hoogleraar pedagogiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. ‘Tijd voor jezelf’, kan voor iedereen wat anders betekenen. ‘Voor de één is het een rondje hardlopen, voor de ander een nachtje weg.’ Overigens behoort zo’n rustmoment niet tot ieders mogelijkheden. ‘Er moet wel een netwerk zijn dat de zorgtaken overneemt.’
Ouders voelen zich vaak schuldig als ze weggaan. ‘Als maatschappij geloven we nog steeds dat ouders, en vooral moeders, zich moeten opofferen’, zegt Luijk. ‘Terwijl het ook leerzaam is voor kinderen om te zien dat volwassenen opkomen voor hun eigen behoeften en ook andere rollen vervullen, zoals collega en vriend.’
Hoe jonger het kind, hoe spannender een tijdelijke scheiding is. ‘Separatie van de ouder activeert bij kinderen het verlangen om het contact te herstellen. Die stress is biologisch ingebakken’, zegt Bosmans. Aanleren om apart van elkaar te zijn, gebeurt in kleine stapjes. ‘Zorg dat het vertrek voorspelbaar is en niet onverwacht komt’, zegt de psycholoog. Het klinkt logisch om het weekendje weg op tijd aan te kondigen en niet op de dag van vertrek. Toch gaat het hier nog weleens verkeerd. ‘Omdat ouders zich schuldig voelen, stellen ze de mededeling uit.’
Protesteert kindlief op boze wijze, dan is het makkelijk om in de verdediging te schieten (‘Ik ga maar twee dagen weg! Gisteren was ik er de hele dag!’). Toch is dit niet aan te raden. Luijk: ‘Erken het gevoel. Zeg: ‘Ik merk dat je boos bent omdat ik wegga. Je kunt vanuit jezelf zeggen: ‘Ik mis jou ook als ik er niet ben.’’
Dr. Becky Kennedy eindigt haar video als volgt: ‘Kinderen hebben geen onzelfzuchtige martelaren nodig. Kinderen hebben stevige leiders nodig. Tijd doorbrengen met vriendinnen [...] is van cruciaal belang voor mijn geestelijke gezondheid. Ik mag voor mezelf beslissingen nemen. Ik mag grenzen stellen. En mijn zoon mag er boos over zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant