Vanwege werkzaamheden op Schiphol hebben inwoners van Amsterdam en omstreken maandenlang extra geluidshinder. Volgens de luchtverkeersleiding kan dat niet anders. Maar is dat ook echt zo?
Wat is er aan de hand?
Schiphol heeft zes landingsbanen, en die moeten ieder jaar gecheckt worden. Aanstaande maandag begint het onderhoud aan de Zwanenburgbaan, dat twee weken moet duren. Ook de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) voert werkzaamheden uit. Daardoor is de Zwanenburgbaan niet twee weken, maar drie maanden praktisch onbruikbaar.
Dat veroorzaakt meer geluidsoverlast op andere plekken. Toestellen zullen vooral moeten uitwijken naar de Buitenveldertbaan. Daarbij gaan vliegtuigen over dichtbevolkt gebied, met name Amsterdam en Amstelveen. Tussen half juni en half september zullen er zes- tot tienduizend extra vliegtuigen landen op de Buitenveldertbaan, verwachten de autoriteiten. Op de Oostbaan, waarbij toestellen recht over het centrum van Amsterdam komen aanvliegen, moeten zeshonderd tot duizend extra vliegtuigen landen.
Waarom heeft de luchtverkeersleiding elf weken nodig?
De LVNL wil deze zomer het zogenoemde ‘instrument landing system’ (ILS) vervangen. Dat is technologie die vliegtuigen laat weten waar de landingsbaan ligt, en daarmee piloten helpt bij het landen. Dat systeem komt uit 1994 en is volgens een woordvoerder ‘nu wel aan onderhoud toe’.
Voor de werkzaamheden had de luchtverkeersleiding toestemming nodig van luchtvaartminister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat. Die werd verleend, omdat LVNL beloofde dat het onderhoud niet tot extra hinder zou leiden. Vliegtuigen zouden tijdens het onderhoud immers nog steeds op de Zwanenburgbaan kunnen blijven landen.
Maar vervolgens maakte LVNL bekend dat het die belofte toch niet waar kon maken. Het heeft zonder de ILS-technologie te weinig luchtverkeersleiders om de vliegtuigen te laten landen. Toch bleef het benadrukken dat het onderhoud écht deze zomer moest plaatsvinden, zegt Harbers in een verklaring. ‘Volgens LVNL was uitstel van het onderhoud niet mogelijk, met het oog op de veiligheid.’ De minister gaf daarom toch groen licht om de Buitenveldertbaan te gebruiken.
De vraag is of het ook daadwerkelijk deze zomer uitgevoerd moest worden. Zo zwakt LVNL tegen de Volkskrant de urgentie weer af. Het stelt dat er, hoewel het systeem aan vervanging toe is, ‘geen acuut veiligheidsprobleem’ is. Zij zegt desgevraagd dat het onderhoud ook met bijvoorbeeld zes maanden uitgesteld had kunnen worden. Dat komt planningstechnisch alleen onhandig uit. ‘Over een half jaar zijn er weer andere werkzaamheden.’
Dat klopt. Een van de belangrijkste landingsbanen van Schiphol gaat maanden dicht, juist in het seizoen dat omwonenden de ramen openzetten en in de tuin willen zitten. Het is een groep die toch al sterk het gevoel heeft dat zijn belangen worden verwaarloosd.
Dat is ook wat de rechtbank onlangs oordeelde, in een zaak aangespannen door de stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder (RBV). De Nederlandse overheid heeft het belang van omwonenden ‘stelselmatig ondergeschikt gemaakt aan dat van de luchthaven en luchtvaart’, oordeelde de rechter.
Omwonenden vinden het bovendien slecht te verkroppen dat de extra overlast al maanden bekend was bij het ministerie, LVNL en Schiphol, maar dat pas vorige week werd meegedeeld. Dat zegt oud-Kamervoorzitter Khadija Arib, voorzitter van de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS), die de belangen van omwonenden behartigt. ‘Hiermee is het vertrouwen in de politiek niet gediend.’
Ze wil dat het ministerie alsnog een streep zet door het onderhoud. ‘Anders vliegen er straks de hele zomer, op 200 meter hoogte, duizenden extra vliegtuigen over Amsterdam en omliggende gemeenten.’ Zo niet, dan zou Schiphol het aantal vluchten tijdelijk omlaag moeten brengen. Dat kan het in uitzonderlijke gevallen doen, zoals met de personeelstekorten in 2022.
Schiphol is niet van plan vluchten te schrappen. ‘Dat kan niet zomaar. Bovendien zijn de meeste vliegtickets al verkocht.’ Ook het ministerie wijst daarop.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant