Antony Blinken houdt vol dat het alleen aan Hamas ligt als het recentste plan voor een staakt-het-vuren in de Gazastrook niet slaagt. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft premier Netanyahu zijn steun dinsdag bevestigd, maar vanuit Israël zelf blijft het stil.
‘Alle stemmen zijn binnen, behalve één stem en dat is Hamas’, zei Blinken dinsdag na een bezoek aan Tel Aviv, waar hij met Israëlische oppositieleiders en families van gijzelaars sprak. Maandag sprak de VN-Veiligheidsraad middels een resolutie haar steun uit, en riep Israël en Hamas op het plan ‘onmiddellijk en zonder voorwaarden volledig uit te voeren’, maar Israël en Hamas hebben beide nog niet formeel geaccepteerd.
Een hoge functionaris van Hamas liet dinsdag wel aan persbureau Reuters weten de resolutie van de Veiligheidsraad te accepteren en over verdere details te willen onderhandelen. Blinken noemde die reactie ‘hoopgevend’, maar hij wacht op reactie van de hoogste Hamasleiders in Gaza. ‘Dat is wat telt, en dat is wat we nog niet hebben.’
De Amerikaanse president Joe Biden presenteerde het plan eind vorige maand als gesteund door Israël, maar sindsdien zijn de signalen nogal wisselend. Premier Benjamin Netanyahu heeft afgelopen week herhaald dat ieder voorstel voor een permanent staakt-het-vuren ‘kansloos’ is zolang Hamas nog niet ‘bestuurlijk en militair’ volledig verslagen is. Hamas heeft eerder juist gezegd geen tijdelijk staakt-het-vuren meer te accepteren. Een akkoord moet permanent zijn en daar moeten internationale garanties voor komen.
Over de auteur
Carlijn van Esch is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze woont en werkt in Sierra Leone.
Het plan voorziet allereerst een staakt-het-vuren van zes weken, waarin vrouwelijke, oudere of zieke Israëlische gijzelaars worden geruild voor Palestijnse gevangenen. Over de volgende fase, een permanente wapenstilstand en de vrijlating van alle resterende gijzelaars, moet verder worden onderhandeld tussen de twee partijen en Amerikaanse, Qatarese en Egyptische bemiddelaars. Daarna volgt een laatste, nog ingewikkeldere fase, met de wederopbouw van Gaza onder een nog nader te bepalen multinationaal bestuur.
Dat hele recept is gebaseerd op een geheim Israëlisch plan, waar het driekoppige oorlogskabinet achter stond. Maar de kaarten zijn de afgelopen dagen opnieuw geschud. Benny Gantz, het meest gematigde lid, is zondag uit onvrede uit het oorlogskabinet en de regeringscoalitie gestapt. Om zijn positie te behouden moet Netanyahu de extreem-rechtse partijen aan boord houden, maar die dreigen nu ook op te stappen als hij met het plan akkoord gaat.
In de Gazastrook zelf lijkt een staakt-het-vuren nog ver weg. De Israëlische bombardementen in het midden en zuiden van grotendeels verwoeste kuststrook gaan onverminderd door. In de afgelopen 24 uur werden daarbij zeker veertig Palestijnen gedood en honderdtwintig verwond. Dat brengt het dodental van het door Hamas geleide gezondheidsministerie op meer dan 37 duizend slachtoffers.
Het Israëlische leger zegt afgelopen dagen ook verschillende invallen in Rafah te hebben uitgevoerd om ‘de laatste bataljons van de gewapende vleugel van Hamas te vernietigen’. Bij zo’n inval werden maandag volgens verschillende bronnen vier Israëlische soldaten gedood toen Hamas een gebouw met boobytraps opblies. Sinds het begin van het militaire offensief op 27 oktober vorig jaar zijn volgens het leger in totaal 298 Israëlische soldaten omgekomen.
De kritiek op Israël naar aanleiding van de bevrijdingsactie van vier gijzelaars van afgelopen zaterdag neemt toe. De actie vond plaats in een drukbevolkt vluchtelingenkamp in Centraal-Gaza en eiste volgens de Gazaanse autoriteiten minstens 274 doden, waaronder veel vrouwen en kinderen. Het Israëlische leger houdt het op minder dan honderd slachtoffers.
Het mensenrechtenbureau van de VN onderzoekt of er oorlogsmisdaden zijn gepleegd. De vraag is of de Israëlische strijdkrachten wel genoeg rekening hebben gehouden met de aanwezige burgers. Er kunnen ook aanklachten komen tegen de Palestijnse gewapende groepen omdat zij ervoor kozen de gijzelaars vast te houden in een drukbevolkt gebied.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant