Het kabinet steunt volop zijn hoogste militaire adviseur, de commandant der strijdkrachten Onno Eichelsheim. Die noemde Israëls optreden in Palestina zondag ‘in algemene zin disproportioneel’.
Dat zegt staatssecretaris van Defensie Christophe van der Maat in reactie op vragen en kritiek van BBB, VVD, NSC en PVV. Eichelsheim deed zijn uitspraak bij Buitenhof, nadat hem werd gevraagd naar de bevrijdingsactie die Israël zaterdag uitvoerde.
Bij die actie werden vier Israëlische gijzelaars bevrijd, maar de actie mondde uit in een groot vuurgevecht tussen Israëlische troepen en Hamas-militanten, midden in de woonwijk waar de gijzelaars werden vastgehouden, en met grootschalige luchtaanvallen door Israël.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Op de vraag of Israëls aanpak militair gezien te verdedigen was, antwoordde Eichelsheim dat het ‘allereerst natuurlijk fijn is’ dat vier gijzelaars zijn bevrijd. ‘Maar als de schade daadwerkelijk zo groot is, kun je je afvragen of dat in verhouding staat.’
Eichelsheim zei het ‘heel ingewikkeld’ te vinden hoeveel geweld nodig is voor het bevrijden van gijzelaars. ‘Dus daarmee ga je op een gegeven moment wel een grens over van wat de prijs is die je moet betalen.’
Het kwam hem dit weekend via X op kritiek te staan van PVV en VVD. En dinsdagmiddag moest staatssecretaris Christophe van der Maat, bij afwezigheid van minister Ollongren, vooral tekst en uitleg geven over de uitspraken aan de twee andere formerende partijen, BBB en NSC.
NSC wilde, bij monde van Isa Kahraman, weten of het gebruikelijk is dat de commandant der strijdkrachten dingen zegt die niet in lijn zijn met het kabinetsbeleid. Gijs Tuinman (BBB) noemde het verstandig dat het kabinet het Israëlische optreden niet ‘disproportioneel’ noemt ‘omdat je dan eerst alle feiten bij elkaar moet hebben’.
Tuinman refereerde ook aan de militaire expert John Spencer, volgens wie Israëls optreden beheerster is dan dat van de internationale coalitie tegen IS, waaraan ook Nederland deelnam.
Zo zouden bij de Slag om Mosul relatief veel meer slachtoffers zijn gevallen – ongeveer 2,5 burgerdoden voor elke gedode IS-strijder. ‘John Spencer wijst erop dat de ratio anderhalf burgerslachtoffer op één Hamas-dode ongekend laag is voor oorlogsvoering in zulk dichtbevolkt gebied.’
Van der Maat ging niet in op Tuinmans vraag ten koste van hoeveel slachtoffers Nederland bereid zou zijn Nederlandse gijzelaars te bevrijden, maar was helder over het recht van ’s lands hoogste militair om onafhankelijk militair advies te geven. ‘Als hoogste militair adviseur heeft de commandant der strijdkrachten een bijzondere en onafhankelijke rol. Ik ben blij in een land te wonen waarin de hoogste militair gevraagd of ongevraagd zijn of haar mening kan geven op basis van zijn kennis, ervaring en expertise.’
Van der Maat erkende dat het etiket ‘disproportioneel’ niet door het kabinet wordt gebruikt. ‘Dat is uiteindelijk aan een rechter.’
GroenLinks-PvdA, Volt en D66 hekelden de kritiek van de formerende partijen op Eichelsheim. Jan Paternotte zei dat ‘zelfs president Biden’ inmiddels spreekt over ‘willekeurig bombarderen’. Kati Piri (GroenLinks-PvdA) noemde de kritiek ‘een enorm schadelijke operatie voor onze hoogste militair’.
Daarnaast was er vanuit de linkse oppositie felle kritiek op het demissionaire kabinet omdat dat Israël ‘nog steeds niet’ veroordeelt wegens oorlogsmisdaden. Stephan van Baarle (Denk) noemde dat ongelofelijk. ‘Hoe kunt u hiervan blijven wegkijken?’
Christine Teunissen (Partij voor de Dieren) noemde het ‘schandelijk’ dat het kabinet zich niet uitspreekt over disproportionaliteit. ‘Het begint te lijken alsof een Israëlisch leven voor dit kabinet meer waard is dan een Palestijns leven.’
Van der Maat bestreed dit fel. ‘Wij vragen keer op keer aandacht voor professionaliteit. We maken ons enorme zorgen over de humanitaire situatie. Het is niet voor niks dat we keer op keer vooraan staan met airdrops, met vragen om een staakt-het-vuren. Die beoordeling is er absoluut, het is niet zo dat we daarvan wegkijken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant