Het Chinese ministerie van Defensie eist ‘terughoudendheid’ van de Nederlandse marine in zeegebieden die Beijing als eigen territorium beschouwt. Een incident tussen de luchtmacht en het marinefregat Zr.Ms. Tromp in de Oost-Chinese Zee is volgens Beijing een ‘provocatie’.
Het Chinese ministerie van Defensie reageerde dinsdag voor het eerst op klachten van het Nederlandse ministerie van Defensie over een ‘potentieel onveilige situatie’ door het optreden van Chinese straaljagerpiloten tegen het Nederlandse marineschip in de Oost-Chinese Zee op vrijdag.
Twee Chinese gevechtsvliegtuigen hebben het Nederlandse fregat meerdere malen omsingeld. Volgens Chinese nieuwsmedia gebeurde dit nadat de Zr.Ms. Tromp Chinese oproepen het gebied te verlaten had genegeerd. Daarop zou Nederland de boordhelikopter hebben laten opstijgen, die vervolgens door twee Chinese gevechtsvliegtuigen en een helikopter werd benaderd.
Nationalistische Chinese bloggers prijzen op sociale media het Chinese ‘drie tegen één’-optreden tegen een ‘klein land’ dat zich op grond van een roemrucht maritiem verleden ten onrechte ‘opperheer van de zee’ waant. Opvallend is dat ook de officiële Chinese retoriek aanzienlijk is aangescherpt. ‘We betreuren het afschuwelijke karakter van de woorden en daden van de Nederlandse kant ten zeerste’, aldus defensiewoordvoerder Zhang Xiaogang.
Over de auteur
Marije Vlaskamp is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de positie van China in de wereld. Ook volgt ze de ontwikkelingen elders in Azië. Ze was 18 jaar correspondent in Beijing.
Nederland heeft een andere lezing. Het Nederlandse fregat zag volgens Defensie in internationale wateren toe op de handhaving van maritieme sancties tegen Noord-Korea die de Verenigde Naties Pyongyang hebben opgelegd wegens het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma. Een coalitie van onder meer Australië, Canada, Duitsland, Frankrijk, Japan, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Zuid-Korea patrouilleert regelmatig in de Gele Zee en de Oost-Chinese Zee om toe te zien op naleving van de sancties.
Volgens het Chinese ministerie van Defensie gebruikt Nederland het toezicht op sancties als dekmantel om in Chinese territoriale wateren rond te neuzen.
De Chinezen lijken Nederland vooral kwalijk te nemen dat de Zr.Ms. Tromp vorige week ‘zonder Chinese toestemming’ door de Straat van Taiwan is gevaren. China ziet het de facto onafhankelijke Taiwan als een afvallige provincie die met het vasteland herenigd moet worden, en claimt dus ook de zeestraat.
Die is echter zo breed dat zelfs met een Chinese claim de Straat van Taiwan volgens het internationaal recht tot de internationale wateren behoort. Om dat te onderstrepen, doorkruist de Amerikaanse marine deze zeestraat regelmatig onder het motto ‘vrije doorvaart’.
Nederland zag tot dusver af van deze vaarroute, omdat die bij de Chinese regering zeer gevoelig ligt. Beijing reageerde vorige week aanvankelijk mild op de doorvaart van het Nederlandse fregat en zei slechts tegen de Nederlandse omroep NOS ‘resoluut gekant te zijn tegen het in gevaar brengen van de Chinese soevereiniteit en veiligheid onder de noemer van vrije doorvaart’. Nu trekken Chinese staatsmedia zoals Beijing Mirror alsnog van leer over de Nederlandse ‘hoog profiel aanwezigheid’ in gevoelige zeegebieden.
Niet alleen heeft het Chinese leger net grootscheepse oefeningen rond Taiwan uitgevoerd, de Chinese defensieminister Dong Jun heeft vorige week op een regionale militaire top benadrukt dat de Straat van Taiwan wat China’ betreft een ‘rode lijn’ is. Twee dagen na deze waarschuwing is de Zr.Ms Tromp door de zeestraat gevaren.
Dat Nederland eerst de rode lijnen van de Chinese defensieminister over de Straat van Taiwan negeert, daarna doorstoomt naar een ander gevoelig zeegebied en vervolgens openlijk klaagt over ‘een onveilige situatie’ valt in Beijing verkeerd. De Chinese retoriek over ‘Nederlandse schendingen en provocaties’ benadert inmiddels de felle toon die China aanslaat tegen Canada en Australië. Deze westerse bondgenoten hebben enkele jaren geleden meerdere keren geklaagd over ‘onprofessioneel’ gedrag van het Chinese leger tegen Australische en Canadese patrouilles in verband met de sancties tegen Noord-Korea.
Op een wereldreis die een jaar in beslag neemt, is de Zr.Ms. Tromp via Japan op weg naar Hawaï voor een grote militaire oefening onder leiding van de Verenigde Staten. In het gebied van het incident, de Oost-Chinese Zee, zijn oplopende spanningen over een eilandengroep die Japan en China beide opeisen.
Bij deze eilanden, die in Japan Senkaku heten, maar in China Diaoyutai worden genoemd, vertoonden zich vrijdag vier gewapende Chinese kustwachtschepen. Het is de eerste keer dat de Chinese kustwacht wapens aan boord had bij een patrouille in dit gevoelige gebied.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant