Vanwege overbezetting in het aanmeldcentrum in Ter Apel is het COA de gemeente Westerwolde de maximale dwangsom van 1,5 miljoen euro verschuldigd. Nu verbetering uitblijft, overweegt de gemeente nieuwe juridische stappen.
Nadat Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) maandenlang de afspraak had geschonden dat er maximaal tweeduizend personen verblijven in het aanmeldcentrum in Ter Apel, spande de gemeente Westerwolde een kort geding aan. De rechter gaf de gemeente gelijk. Vanaf eind februari moest COA zich aan de maximale bezetting gaan houden. Dit op straffe van een dwangsom van 15 duizend euro per dag, oplopend tot maximaal 1,5 miljoen euro.
Dat plafond werd dinsdag bereikt. Met uitzondering van een paar dagen nadat het vonnis in werking trad, slaagt het COA er al honderd dagen niet meer in zich aan de rechterlijke uitspraak – en het maximum van tweeduizend personen – te houden.
Dinsdag verbleven er 2.309 personen in het aanmeldcentrum, meldt het COA. De gemeente Westerwolde overweegt nieuwe juridische stappen nu de maximale dwangsom is bereikt. Dat zei waarnemend burgemeester Leendert Klaassen vorige week tegen de gemeenteraad. ‘Het doel van het kort geding was de bezetting onder de tweeduizend personen te krijgen. In die zin heeft het instrument van de dwangsom niet goed gewerkt. Maar dat betekent niet dat de rechterlijke uitspraak van de baan is’, zei Klaassen. Hij vervangt Jaap Velema. Die zit sinds februari ziek thuis, maar neemt naar verwachting per 1 juli zijn functie weer op.
Klaassen heeft COA-bestuursvoorzitter Milo Schoenmaker vorige week een brief gestuurd. Daarin heeft hij te kennen gegeven dat de gemeente, met de maximale dwangsom naderend, nu echt effectieve maatregelen verwacht. Daarover voeren de partijen binnenkort bestuurlijk overweg, meldde Klaassen. Maar, zei hij ook: ‘Dat neemt niet weg dat we juridische vervolgstappen overwegen.’ Een gemeentewoordvoerder laat weten dat hierover nog geen besluit is genomen, en dat eerst het overleg wordt afgewacht.
Het COA heeft er begrip voor dat de gemeente Westerwolde erop hamert dat de onderlinge afspraak en de uitspraak van de rechter nageleefd moeten worden, reageert een woordvoerder van de opvangorganisatie. ‘We gaan graag in gesprek en hopen dat we zo snel mogelijk de bezetting op orde hebben.’
Tegelijkertijd is de problematiek ongewijzigd. Doordat opvanglocaties elders sluiten en nieuwe locaties schaars blijven, komt doorstroom amper op gang en blijft de druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel hoog. De spreidingswet (die ondanks voornemens van het nieuwe kabinet nog niet van tafel is) heeft ook nog geen effect.
Ondertussen is er in Westerwolde discussie over de besteding van de dwangsommen, die volgens Klaassen daadwerkelijk zijn voldaan. Een motie van de VVD om de 1,5 miljoen euro te gebruiken om lokale woonlasten te verlagen, werd vorige week niet aangenomen. Ook een voorstel om inwoners te raadplegen hoe het geld besteed moet worden, haalde het niet.
Het gemeentebestuur wil het boetegeld stoppen in een pot voor een ‘masterplan Ter Apel’, waarbij onder andere het centrum van het dorp opgeknapt gaat worden. ‘Het moet in ieder geval ten goede moet komen aan Ter Apel en de problematiek’, zei Klaassen. Hij wil de concrete besteding nog verder bespreken met ondernemers en bewoners.
De ondernemers lieten in dezelfde gemeenteraadsvergadering nogmaals een noodkreet horen. Het gaat niet goed met de middenstand in het dorp, zei Paul Wisman, die vanwege het wegvallen van inkomsten zijn woonwinkel heeft moeten sluiten. ‘We hebben niet alleen te maken met de aanhoudende overlast van asielzoekers, maar een nog groter probleem is de schade die het imago van ons dorp inmiddels heeft opgelopen.’
Ook dwangsom voor IND
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft in de eerste vier maanden van dit jaar al 9,9 miljoen euro aan dwangsommen uitbetaald. Dat blijkt uit cijfers die dinsdag zijn gepubliceerd. In heel 2023 moest de IND 11,3 miljoen euro aan dwangsommen betalen.
De dienst kan een dwangsom opgelegd krijgen als het niet lukt om op tijd te beslissen over bijvoorbeeld een asielprocedure. Volgens een woordvoerster van de dienst worden de wachttijden door de grote hoeveelheid werk steeds langer. Ook wachten steeds meer mensen langer dan eigenlijk mag op een besluit.
De IND krijgt al jaren meer aanvragen voor verblijf in Nederland dan de dienst aankan. Een aanvraag voor bijvoorbeeld asiel of een verblijf voor werk moet binnen een bepaalde tijd zijn afgerond.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant