Dinsdag biedt de boekenbranche namens ruim een kwart miljoen Nederlanders een petitie aan de Tweede Kamer aan, die oproept om het btw-tarief op boeken niet te verhogen naar 21 procent.
De zorg om de lees- en taalvaardigheid van veel Nederlanders wordt breed gedeeld en die zorg staat ook nadrukkelijk benoemd in het hoofdlijnenakkoord. Wie onvoldoende kan lezen raakt letterlijk achterop. Een (kinder)boek staat aan de basis van die lees- en taalvaardigheid. Juist op dat boek een hoge btw heffen is het laatste wat je zou moeten willen, daarmee worden alleen de drempels verhoogd, niet de leesvaardigheid.
Boeken bieden ons ontspanning en inzichten, ze zijn het raam op de wereld. Een kind dat opgroeit met boeken is alleen daarom al een rijker kind. Boeken zijn geen luxeproduct, maar wel een schat die je iedereen gunt. Voor veel kinderen en volwassenen zal een hogere prijs voor een boek betekenen dat ze het boek niet meer kunnen kopen of cadeau kunnen geven, en dat de bibliotheek, waarvan de abonnementsprijs ook omhoog gaat, minder bereikbaar wordt.
Over de auteurs
Eveline Aendekerk is directeur van CPNB (Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek). Martijn David is algemeen secretaris van GAU (Groep Algemene Uitgevers). Sanne Muijser is directeur van KBb (Koninklijke Boekverkopersbond). Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Uit een uitgebreide studie uit 2019, ‘De impact van het boek’, is gebleken dat lezen daadwerkelijk goed is voor de mens. Lezen zet niet alleen aan tot reflectie en nadenken, het voorstellings- en inlevingsvermogen wordt er ook door vergroot, de fantasie en de creativiteit geprikkeld. Lezen maakt mensen invoelender.
Lezen draagt tevens bij aan de vaardigheden die je nodig hebt voor de huidige arbeidsmarkt waarin digitalisering en verwante ontwikkelingen vragen om innovatieve, competitieve en flexibele werknemers, die goed kunnen communiceren. Dat zijn bij uitstek vaardigheden die je door veel te lezen kunt ontwikkelen: hoe meer iemand leest, hoe gemakkelijker hij informatie begrijpt en kan verwerken.
En dan is er nog het fenomeen ‘gezondheidsgeletterdheid’: de vaardigheid om informatie met betrekking tot gezondheid en ziekte te kunnen vinden, te verwerken en op basis daarvan te handelen. Daarnaast is lezen een baken van rust en ontspanning. Boeken lezen draagt bij aan je mentale gezondheid en maakt gelukkig – met alle investeringen in de gezondheidszorg (en vooral ook preventie) zou lezen daar ook onder moeten vallen.
Maar we lezen toch vooral omdat we er plezier aan beleven. Boeken bieden onder andere afleiding en troost. Die afleiding en troost moeten we vooral zo laagdrempelig mogelijk aanbieden, aan iedereen. Via de boekhandel en de bibliotheek. Dezelfde bibliotheek die voor veel mensen een vitale rol vervult in de omgeving waarin zij leven. En dezelfde boekhandel die volgens de genoemde studie bijdraagt aan een aantrekkelijk winkelklimaat, dat leidt tot meer winkelend publiek, een plezieriger winkelervaring en ook meer omzet voor andere winkeliers.
Boeken zijn er voor iedereen, ongeacht opleiding of inkomen. Uit onderzoek blijkt dat 57 procent van de boekenkopers laag- of middenopgeleid is (eenvijfde is laagopgeleid). Kijken we naar de sociaal-economische klasse, dan behoort 28 procent tot de hoogste klasse, 25 procent tot de laagste. En verder is eenderde van de kopers jonger dan 35 jaar, tegenover 45 procent vijftigplussers.
Het is simpelweg dus niet waar dat de verhoging van het btw-tarief alleen maar hoogopgeleide en/of welvarende mensen raakt, het raakt iedereen en vooral hen met een smalle beurs voor wie een paar euro er wél toe doet. Ook (en wellicht juist) zij zijn gebaat bij opgroeien en leven met boeken, ook om ook maatschappelijk verder te komen.
Berekend is dat een verhoging van de prijs zal leiden tot een daling in de afzet van boeken met ruim 9 procent. Dat is niet alleen slecht nieuws voor uitgevers en boekhandelaren, maar ook voor schrijvers; hun inkomen is immers voor een groot deel afhankelijk van de verkoop van hun boeken.
En wat levert die btw-verhoging nou op? De verwachting is dat op algemene boeken (kinderboeken, romans etcetera) nog geen 70 miljoen euro extra btw wordt binnengehaald. Voor les- en studiemateriaal geldt dat onderwijsinstellingen de btw niet kunnen aftrekken en dat dus óf het budget (vanuit de overheid) omhoog moet, óf leerlingen minder lesmateriaal kunnen krijgen. Voor studiemateriaal zal de rekening bij mbo-, hbo- en wo-studenten komen te liggen.
Op 22 mei zijn wij van start gegaan met een petitie tegen de voorgenomen btw-verhoging op boeken. Inmiddels hebben meer dan 250 duizend mensen ons gesteund met hun handtekening. Die steun en onze argumenten tegen de verhoging bieden we aan de Kamer aan, in de overtuiging dat alles waar het boek en zijn lezers voor staan ruim opweegt tegen de voorgestelde verhoging van het btw-tarief.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant