In de supermarkt liggen enkele tientallen producten met genetisch gemanipuleerde ingrediënten. Het gaat in de regel om snoepgoed, koekjes, chips, olie en bakvet.
Dat blijkt uit een inventarisatie van duizenden supermarktproducten, in opdracht van de commissie voor genetische modificatie, Cogem. ‘We zijn gewoon in de winkelschappen gaan kijken: wat ligt hier eigenlijk?’ vertelt landbouweconoom Rico Ihle (Wageningen Universiteit), die de inventarisatie bij twintig supermarkten uitvoerde. Naar zijn weten is het voor het eerst dat een inventarisatie van deze omvang werd gedaan.
De producten in kwestie zijn ‘volkomen legaal’, benadrukt commissielid Frank van der Wilk; zo lang op de verpakking staat dat het gaat om een product met ‘ggo’-ingrediënten – kort voor ‘genetisch gemodificeerd organisme’ – kunnen voedselproducenten immers een Europese importvergunning krijgen. In praktijk staat die toevoeging doorgaans in kleine lettertjes in de ingrediëntenlijst.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech.
Om welke merken en producten het precies gaat, en bij welke supermarktketens deze te vinden zijn, willen de onderzoekers niet zeggen. Maar toen de educatieve site biotechnologie.nl vorig jaar ook op zoek ging naar ggo-ingrediënten, werden deze onder meer aangetroffen bij Ligo-kaaszoutjes, chocoballetjes van het merk CookieDough en Reese’s Nutrageous notenrepen. ‘Hoogbewerkt’ voedsel dus, waarin een van de gebruikte ingrediënten een genetisch veranderd gewas is. Het gaat daarbij doorgaans om gewassen die met genetische aanpassing resistenter zijn gemaakt tegen ziekten of plaagdieren.
Onderzoeker Ihle had verwacht veel meer ggo-producten aan te treffen tussen de in totaal 23 duizend producten waarvan hij, verdeeld over vijf meetronden, de ingrediëntenlijst bekeek. ‘In landen als Frankrijk en Duitsland is er sterke publieke weerstand tegen ggo’s. Maar Nederlandse klanten en verkopers zijn juist erg innovatiegericht’, zegt Ihle. ‘We hadden verwacht meer producten met ggo-ingrediënten te vinden.’
Genetisch veranderde voedingsmiddelen zijn in Europa min of meer taboe verklaard, door felle tegenstand van de milieubeweging. Toch maken klanten en supermarkten er geen punt van, hoorden de onderzoekers in interviews bij de twintig supermarkten. ‘Supermarktleiders melden dat ze nauwelijks vragen van klanten krijgen over dit soort voedsel, en dat het in hun dagelijkse werkzaamheden nauwelijks een rol speelt’, schrijven de onderzoekers.
De commissie had verwacht dat de Russische inval in Oekraïne zou leiden tot een forse stijging van het aantal ggo-producten in het schap. De oorlog zorgde immers voor hogere graanprijzen. Genetische gewassen zijn relatief goedkoop, waardoor supermarktketens misschien van leverancier zouden wisselen.
Maar van zo’n trend is geen sprake, schrijft Ihle. Het aantal supermarktproducten met ggo-ingrediënten schommelde in de eerste negen maanden na de Russische inval tussen de 15 en 30. ‘En daarin zit geen duidelijk patroon’, zegt Ihle. ‘Misschien speelde mee dat het aanpassen van de inkoopketens ook weer kosten met zich meebrengt.’
Overigens importeert Europa wel op grote schaal genetisch veranderde gewassen voor veevoer, waarvan zo’n 90 procent genetisch gemodificeerd is, en als grondstof voor kleding. Grote kans dat de kleding die u draagt, is gebaseerd op ggo-katoen. In totaal importeert Europa haast honderd gewassen waarvan het erfelijk materiaal genetisch is bewerkt. Daarvoor bestaat overigens geen speciale meldingsplicht.
Ihle hoopt op herhaling van het onderzoek. ‘Over een jaar of vijf, tien. Wellicht zien we dan wél veranderingen door de tijd.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant